KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 37.
Przewody instalacji zasilającej silnik trójfazowy należy ułożyć w rurach winidurowych pod tynkiem. Określ na podstawie danych zamieszczonych w tabeli, jaki powinny mieć przekrój przewody jednożyłowe tej instalacji, jeśli wartość znamionowa natężenia prądu zasilającego silnik wynosi 16,5 A
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla elektryków, dotyczącą układania przewodów instalacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór przekroju przewodu wykonuje się na podstawie tabeli obciążalności dla danego sposobu ułożenia (rury winidurowe pod tynkiem) tak, aby dopuszczalna obciążalność była nie mniejsza niż prąd 16,5 A.
Wskazany w tabeli minimalny przekrój spełniający ten warunek to 2,5 mm2.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacjach zasilających silniki dobór przewodów wykonuje się tak, aby przewód mógł długotrwale przenieść prąd obciążenia bez przekroczenia dopuszczalnej temperatury. W praktyce oznacza to spełnienie warunku: dopuszczalna obciążalność prądowa przewodu (z tabeli) musi być co najmniej równa prądowi obciążenia, tutaj 16,5 A.

W zadaniu kluczowe są dwie informacje:

  • sposób ułożenia: przewody jednożyłowe w rurach winidurowych pod tynkiem (to zwykle obniża obciążalność w porównaniu z ułożeniem w powietrzu),
  • prąd znamionowy zasilający silnik: 16,5 A.

Na podstawie podanej tabeli wybiera się najmniejszy przekrój, dla którego obciążalność jest nie mniejsza niż 16,5 A. Z odpowiedzi wynika, że takim przekrojem jest 2,5 mm2.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • 1,5 mm2 jest zbyt mały w warunkach ułożenia w rurze pod tynkiem dla prądu 16,5 A (ryzyko przegrzewania i zadziałań zabezpieczeń).
  • 4 mm2 oraz 6 mm2 zwykle również spełniają warunek obciążalności, ale zadanie wymaga doboru przekroju wynikającego z tabeli jako właściwego (w typowych zadaniach: minimalnego spełniającego warunek). Zawyżanie przekroju zwiększa koszt i utrudnia montaż, a nie jest wymagane przez samo kryterium prądowe w tym pytaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zwracaj uwagę na sposób ułożenia (rura, tynk, wiązka, powietrze) i czy pytanie oczekuje minimalnego przekroju spełniającego warunek. Najczęstszy błąd to dobieranie "na pamięć" zamiast odczytu z właściwego wiersza tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dobierz przekrój tak, aby dopuszczalna obciążalność prądowa przewodu (z tabeli dla danego sposobu ułożenia) była nie mniejsza niż 16,5 A. Najpierw wybierz właściwy wariant ułożenia (np. rura pod tynkiem), potem odczytaj minimalny przekrój spełniający warunek.
Bo odprowadzanie ciepła jest gorsze niż przy przewodzie ułożonym w powietrzu. To zwykle zmniejsza dopuszczalny prąd długotrwały dla tego samego przekroju. Dlatego w tabelach obciążalności zawsze trzeba wybrać kolumnę odpowiadającą konkretnemu sposobowi ułożenia.
To maksymalny prąd, który przewód może przenosić przez dłuższy czas bez przekroczenia dopuszczalnej temperatury izolacji. W zadaniach egzaminacyjnych porównuje się ją z prądem obciążenia (np. prądem znamionowym silnika) i dobiera przekrój spełniający warunek "co najmniej".
Podstawowa zasada doboru do obciążalności jest taka sama: obciążalność przewodu musi być ≥ prąd obciążenia. Różnice wynikają z układu przewodów (liczba żył, obecność N/PE), sposobu prowadzenia oraz z tego, jaki prąd płynie w poszczególnych żyłach. W zadaniu kluczowa jest tabela dla danego ułożenia.
Najczęściej: wybranie złej kolumny (inny sposób ułożenia), pomylenie przewodu jednożyłowego z wielożyłowym, nieuwzględnienie, że trzeba spełnić warunek "nie mniej niż", oraz dobieranie "z pamięci" (np. 1,5 mm2) zamiast odczytu z tabeli dla konkretnych warunków montażu.
Nie. 1,5 mm2 bywa stosowane w określonych obwodach, ale dopuszczalny prąd zależy od sposobu ułożenia, temperatury otoczenia, liczby obciążonych żył i innych warunków. Przy prowadzeniu w rurze pod tynkiem obciążalność może być niższa, więc trzeba kierować się tabelą.
Większy przekrój zwykle poprawia zapas prądowy, ale zwiększa koszt, masę i trudność układania w rurach oraz przy zaciskach. W zadaniach egzaminacyjnych standardowo oczekuje się minimalnego przekroju spełniającego wymagania z tabeli. Zawyżenie przekroju nie realizuje celu pytania.
To rury osłonowe z tworzywa sztucznego (stosowane m.in. pod tynkiem) służące do prowadzenia i ochrony przewodów. Z punktu widzenia doboru przekroju istotne jest, że przewód w rurze ma inne warunki chłodzenia niż przewód na otwartym powietrzu, co wpływa na obciążalność prądową.
W tabelach obciążalności zwykle osobno podaje się wartości dla przewodów jednożyłowych i dla kabli/wielożyłowych oraz dla różnych sposobów ułożenia. Trzeba odczytać nagłówek tabeli i opisy kolumn, a potem wybrać wariant odpowiadający: przewód jednożyłowy + rura pod tynkiem + właściwa liczba żył obciążonych.
Ćwicz pracę z tabelami: wybór sposobu ułożenia, liczby obciążonych żył i warunku "obciążalność ≥ prąd". Warto też powtórzyć, jak odczytywać opisy tabel oraz jakie czynniki zmniejszają obciążalność (np. ułożenie w rurze, w tynku, w wiązce). Najlepiej rozwiązać wiele testów z tabelami.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • PN-HD 60364-5-52: Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego – Oprzewodowanie (zasady obciążalności prądowej i sposoby układania)
  • Poradniki SEP (Stowarzyszenie Elektryków Polskich) dotyczące doboru przewodów i zabezpieczeń w instalacjach niskiego napięcia (dział: obciążalność prądowa przewodów)
  • Literatura dydaktyczna do kwalifikacji ELE.2: Instalacje elektryczne – dobór przekrojów przewodów na podstawie tabel obciążalności (rozdziały o przewodach i obciążalności)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria SEP dotyczące instalacji elektrycznych nN (dobór przewodów i zabezpieczeń)
  • Normy/opracowania dotyczące obciążalności prądowej przewodów w zależności od sposobu ułożenia
  • Zadania testowe z doboru przekroju przewodów na podstawie tabel obciążalności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego