Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2023



PYTANIE NR 24.
Przez pożar podziemny rozumie się wystąpienie w wyrobisku podziemnym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W definicji pożaru podziemnego jedną z przesłanek jest ilość CO w rejonowym prądzie powietrza większa niż 25 dm3/min. To kryterium ma charakter ilościowy (strumień gazu), a nie procentowy. Wartości typu 0,0026% CO lub progi CO2 dotyczą innych ocen (np. dopuszczalności), nie definicji pożaru.

Pełne wyjaśnienie:

Pożar podziemny jest zdarzeniem o bardzo dużym ryzyku dla ludzi i ruchu zakładu górniczego, dlatego przepisy posługują się jednoznaczną definicją. Zgodnie z przytoczonym w kontekście przepisem, pożar podziemny może zostać rozpoznany alternatywnie (wystarczy spełnienie jednej z przesłanek):

  • wystąpienie otwartego ognia albo żarzenia/palenia się substancji,
  • stwierdzenie dymów w powietrzu kopalnianym,
  • stwierdzenie ilości tlenku węgla (CO) w rejonowym prądzie powietrza większej niż 25 dm3/min.

Dlatego poprawna odpowiedź wskazuje właśnie na CO > 25 dm3/min w rejonowym prądzie powietrza. Jest to kryterium ilościowe (związane ze strumieniem przepływu gazu w danym prądzie wentylacyjnym), a nie wyłącznie "procent w próbce". W praktyce monitoring i obliczenia wentylacyjne odnoszą się do tego, ile gazu niesie prąd powietrza w jednostce czasu, bo to lepiej oddaje skalę zjawiska w rejonie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "CO w stężeniu > 0,0026%" – to wartość zapisana jako stężenie procentowe. Może występować jako parametr dopuszczalny/oceniany w innych procedurach, ale nie jest przesłanką definicji pożaru w tej formie. Kluczowa pomyłka to zamiana "ilości w prądzie" na "stężenie".
  • "CO2 w stężeniu > 1%" – dotyczy dwutlenku węgla, który nie jest wskazany w definicji pożaru jako kryterium rozpoznania. CO2 może świadczyć o innych procesach, ale tu nie stanowi podstawy kwalifikacji pożaru.
  • "CO2 w rejonowym prądzie powietrza > 0,1%" – ponownie jest to dwutlenek węgla oraz zapis stężeniowy, a nie ilościowy próg CO wymagany w definicji. Obecność sformułowania "rejonowy prąd" nie czyni tej odpowiedzi prawidłową, bo dotyczy niewłaściwego gazu i niewłaściwego parametru.

Warto też pamiętać o praktycznym doprecyzowaniu z kontekstu: jeżeli dymy lub CO powstają w wyniku dopuszczalnych procesów technologicznych (np. określone prace), nie każde takie wskazanie automatycznie oznacza pożar – kluczowa jest ocena przyczyny oraz zgodność z procedurami ruchowymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest pożar podziemny według przepisów górniczych?
Pożar podziemny to zdarzenie rozpoznawane na podstawie przesłanek definicyjnych, m.in. wystąpienia ognia/żarzenia, pojawienia się dymów w powietrzu kopalnianym lub przekroczenia progu ilości CO w rejonowym prądzie powietrza. Wystarczy spełnienie jednej z tych przesłanek.
Dlaczego w definicji używa się progu 25 dm3/min CO, a nie stężenia procentowego?
Próg w dm3/min odnosi się do ilości (strumienia) CO niesionego przez rejonowy prąd powietrza, czyli do realnej skali zjawiska w rejonie. Sam procent w próbce może być mylący bez informacji o przepływie powietrza; dlatego w definicji zastosowano kryterium ilościowe.
Jak rozumieć "rejonowy prąd powietrza" w kopalni?
Rejonowy prąd powietrza to strumień powietrza wentylacyjnego przepływający przez określony rejon robót/wyrobisk. Jest on podstawą oceny zagrożeń gazowych, bo pokazuje, jakie gazy i w jakiej ilości są transportowane w danym obszarze. W pomiarach liczy się zarówno skład, jak i przepływ.
Co oznacza jednostka dm3/min w kontekście gazów kopalnianych?
dm3/min to objętość gazu w czasie (decyduje o "ile gazu na minutę" pojawia się w prądzie). To inny parametr niż stężenie (%). W praktyce, znając przepływ powietrza i stężenie CO, można wyznaczyć ilość CO, ale definicja posługuje się gotowym progiem ilościowym.
Czy stężenie CO 0,0026% oznacza pożar podziemny?
Nie musi. Wartość zapisana jako % dotyczy stężenia i może występować w innych kryteriach oceny atmosfery kopalnianej (np. dopuszczalności). Definicja pożaru w tym pytaniu odwołuje się do ilości CO w rejonowym prądzie (dm3/min), a nie do progu procentowego.
Dlaczego odpowiedzi z CO2 nie pasują do definicji pożaru podziemnego?
W tej definicji kryterium gazowe dotyczy tlenku węgla (CO), ponieważ jest on typowym wskaźnikiem niecałkowitego spalania i rozwoju ognisk pożaru. Dwutlenek węgla (CO2) może towarzyszyć różnym procesom, ale nie jest tu wskazany jako przesłanka definicyjna pożaru.
Kiedy dymy lub CO nie są zgłaszane jako pożar podziemny?
Jeżeli dymy lub zwiększona ilość CO wynikają z dopuszczalnych procesów technologicznych (np. określonych prac powodujących spaliny lub dymy) i mieszczą się w ramach tych procesów, to nie kwalifikuje się ich automatycznie jako pożaru. Kluczowa jest przyczyna oraz zgodność z procedurami i przepisami ruchu.
Jakie są typowe objawy rozwijającego się pożaru w wyrobisku?
Najczęściej obserwuje się pojawienie dymów, wzrost zawartości CO w powietrzu oraz oznaki żarzenia lub ognia. CO jest szczególnie ważne, bo jest bezbarwne i bezwonne, a jednocześnie bardzo toksyczne. Dlatego pomiary i czujniki CO są kluczowe w wczesnym wykrywaniu zagrożenia.
Jakie błędy najczęściej popełniają uczniowie w pytaniach o pożar podziemny?
Najczęstszy błąd to mylenie ilości CO (dm3/min) ze stężeniem CO (%). Drugi błąd to wybieranie odpowiedzi o CO2, bo kojarzy się ze spalaniem. Warto też pamiętać, że definicja jest alternatywna: wystarczy jedna przesłanka (dym/ogień/CO).
Jak przygotować się do pytań egzaminacyjnych o zagrożenia pożarowe w kopalni?
Ucz się definicji i progów z przepisów, ale zawsze kojarz je z praktyką: jakie są parametry pomiarów (stężenie vs ilość), gdzie mierzy się gazy (prądy powietrza), oraz jakie są procedury reakcji. Dobre są też ćwiczenia na rozpoznawanie, czy zapis jest procentem, czy strumieniem dm3/min.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "W definicji pożaru podziemnego jedną z przesłanek jest ilość CO w rejonowym prądzie powietrza większa niż 25 dm3/min. To kryterium ma charakter ilościowy (strumień gazu), a nie procentowy."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych, Dz.U. 2017 poz. 1118, §504 ust. 1-2

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia dotyczącego prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych (część o zagrożeniach i pożarach)
  • Instrukcje ruchowe kopalni dotyczące postępowania w razie pożaru i alarmowania
  • Materiały szkoleniowe z wentylacji kopalń (prądy powietrza, pomiary gazowe, interpretacja wyników)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego