KWALIFIKACJA GIW6 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 35.
Przy badaniu stopnia spoistości gruntu formuje się z gruntu kulkę o średnicy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W badaniu stopnia spoistości gruntu stosuje się prostą próbę makroskopową polegającą na uformowaniu z wilgotnego gruntu małej kulki o ściśle określonej średnicy. Wartość średnicy jest elementem metody i musi być zgodna z jej opisem, dlatego poprawna jest odpowiedź: 7 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Badanie stopnia spoistości gruntu w ujęciu praktycznym często wykorzystuje prostą próbę makroskopową: z przygotowanego (zwykle lekko wilgotnego) gruntu formuje się niewielką kulkę o z góry określonej średnicy. Taki zabieg ma na celu uzyskanie porównywalnego punktu odniesienia – dzięki temu ocena zachowania się gruntu (czy daje się formować, jak łatwo zachowuje kształt, czy się rozpada) nie zależy wyłącznie od subiektywnego wrażenia osoby badającej.

Dlaczego 7 mm?
W tej procedurze właśnie średnica 7 mm stanowi kryterium metodyczne: to rozmiar na tyle mały, by ujawniać różnice w zachowaniu gruntów spoistych, a jednocześnie na tyle praktyczny, by dało się go powtarzalnie uformować ręcznie. Dlatego odpowiedź "7 mm" jest prawidłowa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 5 mm – wartość zbyt mała dla tej próby; łatwo o błąd wykonawczy i gorszą powtarzalność, a w tej metodzie obowiązuje ustalony wymiar.
  • 15 mm – zbyt duża średnica w stosunku do wymogu metody; większa kulka może "maskować" różnice w spoistości, bo łatwiej utrzymać kształt nawet przy słabszej spoistości.
  • 25 mm – to rozmiar zdecydowanie większy, częściej intuicyjnie wybierany przez zdających (bo jest "łatwiejszy do wyobrażenia"), ale nie odpowiada kryterium tej próby.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli pytanie dotyczy badań terenowych/makroskopowych, zwracaj uwagę na parametry proceduralne (wymiary, czasy, liczby powtórzeń). W takich zadaniach to właśnie te detale odróżniają poprawną odpowiedź od dystraktorów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stopień spoistości to praktyczna ocena tego, na ile grunt (zwłaszcza spoisty) utrzymuje nadany kształt i "trzyma się razem" podczas prostych prób ręcznych. W terenie ocenia się to m.in. przez formowanie bryłek lub wałeczków i obserwację, czy próbka się rozpada.
Najpierw przygotuj niewielką ilość gruntu o odpowiedniej wilgotności (zbyt suchy będzie się kruszył). Następnie uformuj kulkę, dążąc do wymaganego wymiaru, i obserwuj zachowanie próbki: czy da się uformować, czy pęka, czy się rozpada. Liczy się powtarzalność wykonania.
Średnica jest elementem procedury: narzucony rozmiar zapewnia porównywalność wyników między próbkami i osobami badającymi. Gdy rozmiar jest inny, zmienia się "trudność" utrzymania kształtu, więc obserwacje nie odnoszą się do tej samej metody i mogą prowadzić do błędnych wniosków.
Najczęstsze błędy to: wykonywanie próby na zbyt suchym lub zbyt mokrym gruncie, brak trzymania się wymiaru próbki, zbyt mocne ugniatanie (które poprawia "pozorną" spoistość) oraz mylenie spoistości z samą wilgotnością lub zwięzłością.
W praktyce ma ona największy sens dla gruntów spoistych (ił, glina, pył), bo dają się formować. Dla gruntów niespoistych (piaski, żwiry) formowanie kulki zwykle się nie udaje lub wymaga nienaturalnego zawilgocenia, więc wynik nie jest miarodajny.
Spoistość dotyczy zdolności gruntu do "trzymania się" i zachowania kształtu, a plastyczność opisuje zakres wilgotności, w którym grunt daje się odkształcać bez pękania. W praktyce oba pojęcia są powiązane, ale w pytaniach egzaminacyjnych mogą odnosić się do różnych prób i kryteriów.
Ocenę makroskopową wykonuje się na bieżąco podczas pobierania próbek (np. przy wierceniach, odkrywkach) oraz przy opisie rdzeni i urobku. Jest to etap wstępny: pozwala szybko opisać grunt i zdecydować, czy potrzebne są dalsze badania laboratoryjne.
Poza spoistością zwykle opisuje się: barwę, wilgotność, uziarnienie, domieszki (organiczne, żwirowe), strukturę, stopień zagęszczenia (dla niespoistych) oraz stan konsystencji (dla spoistych). Kompletny opis ułatwia późniejszą interpretację geologiczną.
Nie. Próba makroskopowa jest szybka i przydatna terenowo, ale ma charakter orientacyjny i zależy od warunków wykonania. Badania laboratoryjne są potrzebne, gdy wymagane są parametry projektowe lub porównywalne wyniki (np. do dokumentacji geotechnicznej).
Pomaga uczenie się "pakietami": nazwa próby + cel + element stały procedury (np. wymiar próbki). Dobrą metodą są fiszki oraz porównywanie podobnych prób, aby ograniczyć mylenie liczb. Na egzaminie zawsze czytaj, czy pytanie dotyczy spoistości, konsystencji czy zagęszczenia.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "W badaniu stopnia spoistości gruntu stosuje się prostą próbę makroskopową polegającą na uformowaniu z wilgotnego gruntu małej kulki o ściśle określonej średnicy."

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z geotechniki/geologii inżynierskiej dotyczące badań makroskopowych gruntów
  • Instrukcje ćwiczeń laboratoryjnych z mechaniki gruntów (część: ocena organoleptyczna i opis makroskopowy)
  • Materiały szkolne dla kwalifikacji związanych z pracami geologicznymi obejmujące rozpoznanie gruntów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego