KWALIFIKACJA AUD2 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 14.
Przy czułości matrycy ISO 100/21° ustalono prawidłowe parametry ekspozycji: czas naświetlania 1/30 s, liczba przesłony 16. Na którą wartość należy ustawić czułość matrycy, aby po czterokrotnym skróceniu czasu naświetlania uzyskać taką samą ekspozycję bez zmiany liczby przesłony?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skrócenie czasu 4× (z 1/30 s do 1/125 s) zmniejsza ilość światła o 2 stopnie ekspozycji (bo 4 = 2×2). Aby zachować tę samą ekspozycję przy niezmienionej przysłonie f/16, trzeba podnieść czułość ISO o 2 stopnie, czyli 4×: z ISO 100 na ISO 400 (27° DIN).

Pełne wyjaśnienie:

Ekspozycja zależy od trzech podstawowych parametrów: czasu naświetlania, przysłony i czułości ISO. W zadaniu przysłona pozostaje stała (f/16), więc wyrównanie ekspozycji po zmianie czasu musi nastąpić wyłącznie przez zmianę ISO.

Jeśli czas naświetlania skracamy czterokrotnie, do matrycy dociera cztery razy mniej światła. W języku "stopni" (EV) istotne jest, że:

  • zmiana 2× odpowiada 1 stopniowi,
  • zmiana 4× odpowiada 2 stopniom (bo 4 = 2×2).

Startowo mamy ISO 100 i czas 1/30 s. Czterokrotne skrócenie czasu to przejście o dwa "kroki" w typowej skali czasów: 1/30 → 1/60 (2× krócej) → 1/125 (kolejne 2× krócej). To razem daje 4× krócej.

Aby zachować tę samą ekspozycję bez zmiany przysłony, należy wykonać zmianę równoważną w drugą stronę, czyli zwiększyć ISO 4×: ISO 100 → ISO 200 (1 stopień) → ISO 400 (2 stopnie). Dlatego poprawna jest odpowiedź "ISO 400/27°".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "ISO 200/24°" kompensuje tylko 2× (1 stopień), więc zdjęcie byłoby niedoświetlone o 1 stopień.
  • "ISO 50/18°" dodatkowo zmniejsza czułość, więc niedoświetlenie byłoby jeszcze większe.
  • "ISO 800/30°" to wzrost 8× (3 stopnie), co dałoby prześwietlenie o 1 stopień względem wymaganej kompensacji.

W praktyce taki rachunek przydaje się np. gdy fotografujesz z ręki lub ruch i musisz skrócić czas, ale chcesz zachować tę samą głębię ostrości (czyli nie otwierasz przysłony). Wtedy najczęściej właśnie ISO jest parametrem kompensującym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
ISO opisuje, jak "czuła" jest matryca na światło w kontekście uzyskania określonej jasności obrazu. W praktyce podwojenie ISO (np. 100→200) pozwala uzyskać podobną ekspozycję przy 2× krótszym czasie lub 1 stopień przymkniętej przysłonie, kosztem większego szumu.
Stopień ekspozycji liczy się w podwojeniach/połowieniach. 4× to nie cztery stopnie, tylko dwa podwojenia: 1→2→4. Dlatego zmiana 4× odpowiada 2 stopniom (EV). To ułatwia szybkie liczenie bez kalkulatora.
Zdjęcie będzie niedoświetlone, bo do matrycy dotrze mniej światła. Przy skróceniu czasu 4× obraz będzie ciemniejszy o 2 stopnie. W praktyce oznacza to utratę szczegółów w cieniach i konieczność mocniejszej obróbki, która może podbić szum.
Przy stałej przysłonie działasz "lustrzanie": jeśli czas jest 2× krótszy, ISO ustaw 2× wyżej; jeśli czas 4× krótszy, ISO ustaw 4× wyżej. Czyli 100→200 przy 2×, a 100→400 przy 4×. To ta sama logika stopni ekspozycji.
Najczęściej myli się liczbę "razy" z liczbą stopni (np. 4× błędnie jako 4 stopnie), zapomina o kierunku zmiany (krótszy czas wymaga wyższego ISO) albo wybiera skrajną wartość z odpowiedzi bez liczenia. Pomaga rozpisanie łańcuszka podwojeń.
Nie. Głębia ostrości zależy głównie od przysłony, ogniskowej i odległości ostrzenia. ISO wpływa na jasność (przy tych samych ustawieniach czasu i przysłony) oraz na poziom szumu. Dlatego w zadaniach z "bez zmiany przysłony" zwykle kompensujesz ISO.
Gdy chcesz utrzymać głębię ostrości (np. produkt, architektura) albo obiektyw jest już na maksymalnym otworze. Podniesienie ISO pozwala skrócić czas i uniknąć poruszenia, ale zwiększa szum. W praktyce szuka się kompromisu: minimalne ISO dające wymagany czas.
ISO 800 to wzrost o 8× względem ISO 100, czyli o 3 stopnie. Skrócenie czasu 4× zabiera tylko 2 stopnie światła. W efekcie po podniesieniu do ISO 800 ekspozycja byłaby o 1 stopień za jasna (prześwietlenie), jeśli przysłona pozostaje taka sama.
Zapamiętaj prostą regułę: 4× krócej = 2 stopnie. Dwa stopnie w ISO to dwa podwojenia: 100→200→400. Jeśli w zadaniu pojawia się "czterokrotnie", niemal zawsze kończysz na wartości 4× większej (przy stałej przysłonie).
To alternatywna skala zapisu czułości, spotykana w części materiałów. Do obliczeń najwygodniej używać samego ISO (100, 200, 400…). Jeśli w odpowiedziach jest także DIN, traktuj go jako równoważny zapis, ale logikę licz na skali ISO (mnożenie przez 2 lub 4).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Skrócenie czasu 4× (z 1/30 s do 1/125 s) zmniejsza ilość światła o 2 stopnie ekspozycji (bo 4 = 2×2)."

Źródła:

  • Wikipedia (EN), "Exposure value" – opis stopni EV i zależności 2×/1 stopień, https://en.wikipedia.org/wiki/Exposure_value - dostęp: 2026-03-02
  • Wikipedia (EN), "Film speed" – ogólna relacja czułości ISO do ekspozycji (podwojenie ISO = +1 stopień), https://en.wikipedia.org/wiki/Film_speed - dostęp: 2026-03-02
  • ISO 12232:2019, "Photography — Digital still cameras — Determination of exposure index, ISO speed ratings, standard output sensitivity, and recommended exposure index" (definicje i kontekst czułości ISO w fotografii cyfrowej)

Materiały:

  • Podstawy ekspozycji: trójkąt ekspozycji (czas–przysłona–ISO) w podręczniku fotografii
  • Ćwiczenia z EV/stopni ekspozycji (tabele podwojeń: 1/30→1/60→1/125 itd.)
  • Dokumentacja aparatu/producenta: opis działania Auto ISO i kompensacji ekspozycji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego