KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 2.
Przy dokonywaniu odbioru jakościowego mięsa wykorzystuje się zmysły:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odbiór jakościowy mięsa opiera się na ocenie organoleptycznej cech dostępnych bez degustacji.
Najczęściej sprawdza się zapach (węch), wygląd i barwę (wzrok) oraz sprężystość/strukturę powierzchni (dotyk). Zmysł smaku nie jest stosowany przy ocenie surowego mięsa ze względów praktycznych i higienicznych.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas odbioru jakościowego mięsa w handlu wykorzystuje się przede wszystkim ocenę organoleptyczną, czyli ocenę cech wyczuwalnych zmysłami bez użycia aparatury. W praktyce oznacza to obserwację i ocenę tych parametrów, które można sprawdzić szybko, bezpiecznie i bez naruszania zasad higieny.

Poprawny zestaw zmysłów to węch, wzrok i dotyk:

  • węch pozwala ocenić, czy zapach jest typowy dla danego rodzaju mięsa i czy nie występują nuty świadczące o zepsuciu lub nieprawidłowym przechowywaniu,
  • wzrok służy do oceny wyglądu, barwy, ewentualnych przebarwień, nadmiernego wycieku czy innych oznak pogorszenia jakości,
  • dotyk pomaga ocenić konsystencję i sprężystość (np. czy powierzchnia nie jest nadmiernie lepka, czy struktura nie budzi zastrzeżeń).

Odpowiedzi zawierające smak są nieprawidłowe, ponieważ w praktyce handlowej nie dokonuje się degustacji surowego mięsa w ramach odbioru jakościowego. Taki sposób oceny jest nieadekwatny do surowca i nie stanowi standardowej czynności przy przyjmowaniu dostaw.

Odpowiedź z słuchem jest błędna, bo zmysł ten nie dostarcza typowych, miarodajnych informacji o jakości świeżego mięsa przy odbiorze (w przeciwieństwie do zapachu, wyglądu i konsystencji).

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w odpowiedziach pojawia się "smak", warto skontrolować, czy pytanie dotyczy surowca (mięsa) i odbioru jakościowego. W takim kontekście zwykle właściwe są zmysły: wzrok–węch–dotyk.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odbiór jakościowy mięsa to sprawdzenie przy dostawie, czy towar spełnia wymagania jakościowe i nie nosi oznak zepsucia. W praktyce obejmuje ocenę organoleptyczną (wygląd, zapach, konsystencja) oraz weryfikację zgodności z dokumentami i warunkami przechowywania.
Najczęściej wykorzystuje się wzrok (barwa, wygląd), węch (zapach typowy/nieprawidłowy) oraz dotyk (sprężystość, lepkość, konsystencja). Ten zestaw pozwala szybko ocenić jakość bez degustacji surowca.
Smak nie jest standardowym zmysłem przy odbiorze surowego mięsa, ponieważ degustacja surowca jest nieadekwatna w warunkach handlowych i może naruszać zasady higieny. Ocena ma być szybka i oparta na cechach zewnętrznych: zapachu, wyglądzie i konsystencji.
Wzrokiem ocenia się m.in. barwę i jej jednolitość, wygląd powierzchni, ewentualne przebarwienia, nadmierny wyciek oraz ogólne wrażenie świeżości. To pierwszy etap, który pozwala wychwycić oczywiste nieprawidłowości jeszcze przed dalszą oceną.
Węchem ocenia się, czy zapach jest typowy dla danego rodzaju mięsa i czy nie występują nuty obce (np. kwaśne, gnilne). Zapach jest jednym z najszybszych sygnałów pogorszenia jakości i pomaga podjąć decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu partii.
Dotykiem (z zachowaniem higieny) ocenia się konsystencję i sprężystość oraz to, czy powierzchnia nie jest nadmiernie lepka. Ta ocena uzupełnia wzrok i węch, bo pozwala zauważyć zmiany struktury, które nie zawsze są widoczne na pierwszy rzut oka.
Zwykle nie. Słuch nie dostarcza miarodajnych informacji o jakości świeżego mięsa podczas odbioru w sklepie. W praktyce handlowej liczą się cechy obserwowalne i wyczuwalne: wygląd (wzrok), zapach (węch) i konsystencja (dotyk).
Częsty błąd to automatyczne wybieranie odpowiedzi ze "smakiem", bo kojarzy się z oceną jedzenia. Inny błąd to pomijanie dotyku lub dodawanie słuchu. Warto zapamiętać prostą zasadę: przy surowym mięsie liczą się wzrok, węch i dotyk.
Odbiór jakościowy w sklepie to szybka ocena organoleptyczna i sprawdzenie podstawowych wymagań przy dostawie. Ocena laboratoryjna wymaga badań i aparatury (np. analizy mikrobiologicznej) i nie jest wykonywana rutynowo przy każdej dostawie w punkcie sprzedaży.
Ucz się schematów odbioru towaru: co sprawdzić wzrokiem, węchem i dotykiem, oraz jakie są typowe oznaki pogorszenia jakości. Przećwicz też pytania rozróżniające surowiec od potraw gotowych, bo to często decyduje o tym, czy w odpowiedziach pojawia się "smak".
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Zmysł smaku nie jest stosowany przy ocenie surowego mięsa ze względów praktycznych i higienicznych."

Źródła:

  • Codex Alimentarius: General Principles of Food Hygiene (CXC 1-1969), aktualna wersja – rozdziały dotyczące higieny i kontroli zagrożeń (HACCP)
  • ISO 22000:2018 Food safety management systems — Requirements for any organization in the food chain, wymagania dotyczące nadzoru i weryfikacji w łańcuchu żywnościowym

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z towaroznawstwa żywności dla kierunków handlowych
  • Instrukcje/procedury przyjęcia towaru i oceny jakości w punktach sprzedaży
  • Podstawowe opracowania o ocenie organoleptycznej żywności oraz higienie żywności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego