W stawie skroniowo-żuchwowym (SSŻ) otwieranie ust nie jest ruchem "w jednym miejscu". W początkowej fazie dominuje rotacja (ruch zawiasowy), a przy większym rozwarciu coraz większe znaczenie ma translacja elementów stawowych.
Przy prawidłowym zgryzie i fizjologicznym torze ruchu, w miarę jak usta otwierają się szerzej, kłykcie żuchwy (główki stawowe) przesuwają się po strukturach stawowych w kierunku doprzednim i dogłowym. Ten ruch jest związany z przemieszczaniem kompleksu kłykieć–krążek w stronę guzka stawowego, co pozwala na uzyskanie dużego zakresu otwarcia.
Dlaczego pozostałe kierunki są nieprawidłowe?
- "do góry i do tyłu" – taki opis sugerowałby cofanie i unoszenie kłykcia przy narastającym otwieraniu, co nie odpowiada fizjologicznej translacji przy szerokim rozwarciu.
- "do dołu i do tyłu" – obejmuje wprawdzie komponent "w dół", ale błędnie wskazuje kierunek ku tyłowi zamiast ku przodowi, co jest częstą pomyłką wynikającą z trudności wyobrażenia sobie toru ruchu po guzku stawowym.
- "do góry i do przodu" – zawiera komponent doprzedni, ale myli składową pionową: przy szerokim otwieraniu typowy opis translacji obejmuje przesuwanie ku przodowi i ku dołowi, a nie ku górze.
W praktyce klinicznej wiedza o tym kierunku ruchu pomaga w rozumieniu objawów dysfunkcji SSŻ, ocenie toru otwarcia (np. odchylenia), a także w edukacji pacjenta dotyczącej przeciążeń narządu żucia.
