Zabezpieczenie nadprądowe w instalacji domowej ma chronić przewody i aparaturę przed skutkami przeciążeń (długotrwały nadmierny prąd) oraz zwarć (nagły, bardzo duży prąd). W projektowaniu kluczowe jest, aby dobrać prąd znamionowy zabezpieczenia In do prądu obciążenia Ib oraz do obciążalności długotrwałej przewodu Iz.
Normowa zasada doboru (PN-HD 60364-4-43:2012) jest opisywana relacją: Ib ≤ In ≤ Iz. Skoro w zadaniu obliczono Ib = 25A, to zabezpieczenie o prądzie znamionowym mniejszym niż 25A będzie nieprawidłowe, bo może zadziałać już przy normalnej pracy instalacji.
Dlaczego odpowiedź "Wyłącznik nadprądowy 30A" jest poprawna w ramach podanych opcji? Ponieważ spełnia warunek In ≥ Ib (30A ≥ 25A) oraz odpowiada współczesnej praktyce w nowych instalacjach mieszkaniowych, gdzie stosuje się wyłączniki nadprądowe montowane w rozdzielnicy na szynie DIN. Po usunięciu przyczyny zadziałania można je ponownie załączyć, co ułatwia eksploatację.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:
- "Bezpiecznik topikowy 20A" – ma In = 20A, czyli mniej niż Ib = 25A. Taki dobór będzie powodował częste, nieuzasadnione przerwy w zasilaniu przy normalnym obciążeniu.
- "Wyłącznik nadprądowy 20A" – problem jest identyczny: 20A < 25A, więc zabezpieczenie jest zbyt małe.
- "Bezpiecznik topikowy 30A" – prąd znamionowy jest wystarczający względem Ib, ale w nowych instalacjach domowych wybór bezpiecznika topikowego jest uznawany za rozwiązanie przestarzałe eksploatacyjnie (jednorazowe wkładki, mniej wygodna obsługa). W projektach nowych rozdzielnic standardowo przewiduje się wyłączniki nadprądowe.
Wskazówka egzaminacyjna: sama relacja In ≥ Ib nie wystarcza w realnym projekcie. Należy jeszcze sprawdzić, czy dobrany przewód ma Iz ≥ In oraz czy spełnione są warunki zadziałania zabezpieczenia. Jednak w tym pytaniu testowana jest przede wszystkim zasada doboru In do Ib i dobór właściwego typu aparatu dla nowych instalacji.
