KWALIFIKACJA MOT2 + MOT5 + MOT6 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 24.
Przy ręcznym poruszaniu przednim kołem w płaszczyźnie poziomej stwierdzono występowanie nadmiernego luzu oraz jego zanik przy takich samych ruchach po wciśnięciu hamulca. Który z elementów uległ zużyciu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zanik luzu koła po wciśnięciu hamulca wskazuje, że dociśnięcie tarczy w zacisku "usztywnia" zespół koło–piasta i maskuje luz w łożyskowaniu. Gdyby zużyta była końcówka drążka, sworzeń lub przegub kulowy, luz zwykle pozostałby wyczuwalny mimo wciśniętego hamulca.

Pełne wyjaśnienie:

Objaw opisany w pytaniu dotyczy próby wykrywania luzów na kole: kołem porusza się ręcznie w płaszczyźnie poziomej (typowo chwytając je na "3 i 9"). Kluczowa jest informacja dodatkowa: luz jest nadmierny, ale znika po wciśnięciu hamulca.

Wciśnięcie hamulca powoduje dociśnięcie klocków do tarczy i w praktyce częściowe "zablokowanie" obrotu oraz mikroruchów zespołu tarcza–piasta względem zacisku. Jeżeli luz wynika z łożyskowania koła (łożysko/piasta), to taki docisk może chwilowo ograniczać wyczuwalne przemieszczenia i sprawiać wrażenie, że luz zniknął lub istotnie się zmniejszył.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym teście?

  • "Sworzeń kulisty wahacza" oraz "Przegub kulowy zawieszenia" odpowiadają za prowadzenie zwrotnicy/wahacza. Ich zużycie daje luzy, ale wciśnięcie hamulca nie powinno typowo eliminować luzu wynikającego z samego przegubu, bo geometria połączenia i możliwość ruchu kinematycznego pozostają.
  • "Końcówka drążka kierowniczego" jest elementem układu kierowniczego. Jej luz zwykle nadal będzie wyczuwalny przy poruszaniu kołem na boki, ponieważ hamulec nie "usztywnia" połączenia drążek–zwrotnica w sposób, który likwidowałby mechaniczny luz w przegubie końcówki.

W praktyce warsztatowej taki wynik próby jest wskazówką do dalszej weryfikacji łożyska/piasty (np. kontrola na podnośniku, ocena hałasu podczas jazdy, sprawdzenie oporów i stanu montażu). Pytanie bada umiejętność powiązania objawu z najbardziej prawdopodobnym miejscem zużycia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza, że docisk hamulca (klocki do tarczy) ogranicza mikroruchy w zespole koło–piasta i "maskuje" luz. Taki efekt częściej pasuje do problemu z łożyskowaniem/piastą niż do luzów w przegubach układu kierowniczego.
Koło chwyta się zwykle na wysokości "3 i 9" i porusza na boki, obserwując przemieszczenia oraz nasłuchując stuków. Dla porównania wykonuje się test także przy wciśniętym hamulcu, aby ocenić, czy zmienia się odczuwalny luz.
Końcówka drążka jest przegubem układu kierowniczego, a hamulec działa na tarczę i zacisk, nie usuwa mechanicznego luzu w przegubie drążka. Hamowanie może utrudnić obrót koła, ale nie powinno "skasować" luzu w połączeniach kierowniczych.
Typowe są narastający szum/wycie zależne od prędkości, zmiana hałasu na zakrętach (zmiana obciążenia koła) oraz możliwe drgania. W zaawansowanych przypadkach może wystąpić wyczuwalny luz i podwyższona temperatura piasty po jeździe.
Nie zawsze. To wskazówka diagnostyczna, ale wynik może zależeć od konstrukcji hamulca i rodzaju uszkodzenia. Dlatego po takim teście warto potwierdzić usterkę dodatkowymi czynnościami: kontrolą na podnośniku, oceną hałasu, sprawdzeniem piasty i mocowań.
Przy podejrzeniu łożyska obserwuje się ruch piasty/koła względem zwrotnicy i często zmianę luzu po wciśnięciu hamulca. Przy sworzniu lub przegubie kulowym częściej widać ruch elementów zawieszenia względem siebie i luz nie "znika" tylko dlatego, że hamulec jest wciśnięty.
Pomocne są: łom/pręt do podważania elementów, czujnik zegarowy do pomiaru przemieszczeń, podnośnik i stojaki, latarka oraz druga osoba do wciskania hamulca. W warsztacie stosuje się też urządzenia do wymuszania drgań i obserwacji luzów.
Gdy jest wyraźnie wyczuwalny ręką, towarzyszą mu stuki lub pojawiają się objawy w jeździe (ściąganie, wibracje, hałas). Nadmierny luz w łożyskowaniu lub elementach kierowniczych może pogorszyć prowadzenie i skuteczność hamowania, dlatego wymaga szybkiej diagnozy.
Taki chwyt ułatwia wykrycie luzów w końcówkach drążków i przekładni, bo wymusza ruch w kierunku skrętu. Jednak wynik trzeba interpretować wraz z dodatkowymi próbami (np. z wciśniętym hamulcem), bo podobny ruch może też ujawniać luzy w piaście lub łożysku.
Częste błędy to: ocenianie luzu bez porównania z drugim kołem, brak obserwacji miejsc przegubów podczas testu, mylenie bicia tarczy z luzem, oraz pomijanie próby z wciśniętym hamulcem. Warto też upewnić się, że auto jest stabilnie uniesione i zabezpieczone.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Zanik luzu koła po wciśnięciu hamulca wskazuje, że dociśnięcie tarczy w zacisku "usztywnia" zespół koło–piasta i maskuje luz w łożyskowaniu."

Materiały:

  • Materiały szkolne z diagnostyki zawieszenia i układu kierowniczego (ćwiczenia z wykrywania luzów)
  • Instrukcje serwisowe producentów dotyczące kontroli łożysk kół i piast (procedury warsztatowe)
  • Podręczniki/mechanika pojazdowa: rozdziały o zawieszeniu, układzie kierowniczym i hamulcowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego