Wariant porównawczy rachunku zysków i strat opiera się na prezentacji kosztów według rodzajów, czyli takich jak: amortyzacja, zużycie materiałów i energii, usługi obce, podatki i opłaty, wynagrodzenia itd. W ewidencji księgowej odpowiada temu układ rodzajowy kosztów (najczęściej konta zespołu 4), na których w ciągu okresu ujmuje się ponoszone koszty.
Na koniec okresu (miesiąca, kwartału lub roku) te konta kosztów nie mogą "zostać otwarte" z saldem w nieskończoność – muszą zostać zamknięte, a ich obroty przeniesione na ustalenie wyniku finansowego. Technicznie oznacza to przeksięgowanie kosztów na konto, które zbiera przychody i koszty w celu ustalenia zysku albo straty. Dlatego poprawna jest odpowiedź: "Dt konta Wynik finansowy", czyli ujęcie kosztów po stronie Dt (Wn) konta wyniku.
Dlaczego właśnie Dt/Wn konta "Wynik finansowy"? Koszty są z natury ujmowane jako zwiększenia po stronie Dt/Wn kont kosztowych. Aby zamknąć konto kosztowe, wykonuje się zapis przeciwny na tym koncie (po stronie Ct/Ma) i równoległy zapis na koncie przeciwstawnym. Gdy przenosimy koszty na wynik, konto "Wynik finansowy" przyjmuje koszty po stronie Dt/Wn.
Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo odwracają logikę stron albo wskazują konto, które nie jest właściwym miejscem ustalania wyniku w tym ujęciu:
- "Ct konta Wynik finansowy" – sugeruje ujęcie kosztów po stronie Ma, co jest typowe dla przychodów lub korekt, a nie dla przeniesienia kosztów na wynik.
- "Ct konta Rozliczenie kosztów" oraz "Dt konta Rozliczenie kosztów" – dotyczą kont technicznych stosowanych w innych rozwiązaniach ewidencyjnych (np. rozliczenia między układami), ale pytanie dotyczy przeksięgowania na konto wyniku przy ustalaniu wyniku finansowego.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "ustalanie wyniku finansowego", szukaj konta wynikowego jako miejsca zebrania kosztów i przychodów, a kierunek Dt/Ct weryfikuj przez prostą zasadę: koszty "wchodzą" na wynik po stronie Dt/Wn.
