KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 6.
Przy użyciu aparatu skrzynkowego przeprowadza się badania laboratoryjne
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aparat skrzynkowy (tzw. pilling box) służy do oceny skłonności materiału do mechacenia i tworzenia kulek na powierzchni podczas tarcia i obrotu próbek w komorze.
Dlatego właściwym badaniem jest odporność na pilling, a nie np. izolacyjność cieplna, gniotliwość czy przepuszczalność powietrza.

Pełne wyjaśnienie:

Pilling to zjawisko powstawania na powierzchni tkaniny lub dzianiny małych kulek (supełków) z włókien, zwykle w miejscach narażonych na tarcie (np. rękawy, boki, okolice kieszeni). W badaniach laboratoryjnych ocenia się odporność na pilling, czyli to, jak szybko i w jakim stopniu materiał ulega kulkowaniu w warunkach symulujących użytkowanie.

Aparat skrzynkowy (pilling box) jest urządzeniem przeznaczonym właśnie do tego typu oceny: próbki są poddawane kontrolowanemu, powtarzalnemu oddziaływaniu mechanicznemu w komorze (skrzyneczce), co wywołuje mechacenie i pilling. Następnie wynik ocenia się zwykle porównawczo (stopień pillingu) według przyjętej metody oceny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do aparatu skrzynkowego?

  • Izolacyjność cieplna (lub opór cieplny) bada się inną aparaturą, ukierunkowaną na wymianę ciepła przez materiał, a nie na tarcie powierzchniowe.
  • Odporność na mięcie (gniotliwość/odporność na zagniecenia) dotyczy zachowania materiału po zgnieceniu i odciążeniu; wymaga metod mierzących powrót do kształtu, a nie mechanicznego kulkowania.
  • Przepuszczalność powietrza mierzy się przez wymuszony przepływ powietrza przez próbkę przy zadanej różnicy ciśnień; to zupełnie inny rodzaj badania niż test pillingu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "skrzynkowy", "pilling box" lub opisy tarcia/obrotu próbek w komorze, należy kojarzyć to z oceną wyglądu powierzchni po użytkowaniu, czyli z pillingiem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pilling to tworzenie się małych kulek z włókien na powierzchni materiału wskutek tarcia podczas użytkowania i konserwacji. Zwykle zaczyna się od mechacenia (wystających włókien), a potem włókna splątują się w supełki. W praktyce pogarsza wygląd wyrobu i bywa podstawą reklamacji.
Aparat skrzynkowy (pilling box) symuluje użytkowanie przez kontrolowane oddziaływanie mechaniczne na próbki w zamkniętej komorze. Ruch i tarcie powodują mechacenie oraz kulkowanie, a po zadanym czasie ocenia się stopień pillingu. To test nastawiony na wygląd powierzchni, nie na parametry cieplne.
Izolacyjność cieplna wymaga pomiaru przepływu ciepła przez materiał w ustalonych warunkach (różnica temperatur, kontrola wilgotności). Aparat skrzynkowy wywołuje głównie tarcie i uszkodzenia powierzchni, więc ocenia się nim zmiany wyglądu, a nie przenikanie ciepła.
To zdolność materiału do zachowania gładkiej powierzchni bez kulek po działaniu tarcia. Im wyższa odporność na pilling, tym wolniej pojawiają się supełki i tym mniejsza jest ich liczba oraz wielkość. Wysoka odporność jest ważna np. dla swetrów, dresów i odzieży roboczej.
Problem często dotyczy dzianin i mieszanek włókien, zwłaszcza gdy występują włókna podatne na mechacenie lub gdy konstrukcja jest luźniejsza. Duże znaczenie mają też rodzaj przędzy, skręt, wykończenie oraz sposób użytkowania. Nie da się tego ocenić "na oko" bez testu porównawczego.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie skojarzeń słownych zamiast na podstawie metody (np. "skrzynkowy" kojarzony z komorą cieplną). Drugi błąd to mieszanie właściwości: przepuszczalność powietrza i opór cieplny wymagają przepływu powietrza/ciepła, a pilling wymaga tarcia powierzchni.
Badanie pillingu dotyczy powierzchni i kulek powstających w wyniku tarcia. Badanie odporności na mięcie dotyczy zagnieceń i tego, jak materiał wraca do pierwotnego wyglądu po zgnieceniu. Mechanizm jest inny: tarcie i splątanie włókien vs deformacja i sprężystość struktury.
Najczęściej na etapie doboru materiału do kolekcji lub przy kontroli dostaw, gdy wyrób ma być intensywnie użytkowany. Test pomaga przewidzieć wygląd po pewnym czasie noszenia, zanim rozpocznie się seryjne szycie. Jest też przydatny przy porównywaniu wersji wykończenia antypilling.
Nie. Przepuszczalność powietrza mierzy się aparatem wymuszającym przepływ powietrza przez próbkę i określającym strumień przy zadanej różnicy ciśnień. Aparat skrzynkowy generuje ruch i tarcie próbek, więc nie zapewnia kontrolowanych warunków przepływu potrzebnych do pomiaru tego parametru.
Ucz się parami: parametr → metoda/aparat. Dla pillingu zapamiętaj "tarcie i kulki na powierzchni → pilling box / metody ścierne". Dla przepuszczalności powietrza: "przepływ przez próbkę". Dla oporu cieplnego: "pomiar wymiany ciepła". Taka mapa skojarzeń ogranicza pomyłki.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • ISO 12945-1: Determination of fabric propensity to surface fuzzing and to pilling — Part 1: Pilling box method (norma metody skrzynkowej pillingu)
  • ISO 9237: Textiles — Determination of the permeability of fabrics to air (norma badania przepuszczalności powietrza)
  • ISO 11092: Textiles — Physiological effects — Measurement of thermal and water-vapour resistance under steady-state conditions (sweating guarded-hotplate test) (norma dotycząca oporu cieplnego/odparowania)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z towaroznawstwa włókienniczego (właściwości i badania tkanin/dzianin)
  • Instrukcje laboratoriów włókienniczych dotyczące oceny pillingu i meszku
  • Normy badawcze dotyczące pillingu oraz innych właściwości użytkowych (np. przepuszczalność powietrza, opór cieplny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego