KWALIFIKACJA AUD2 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 11.
Przy wykonywaniu portretu w plenerze ustalono prawidłowe parametry ekspozycji: czas naświetlania 1/60 s, liczba przesłony f/11. Które parametry ekspozycji należy zastosować, aby zmniejszyć głębię ostrości obrazu i uzyskać efekt rozmytego tła, zachowując prawidłowe naświetlenie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby zmniejszyć głębię ostrości, trzeba otworzyć przysłonę (mniejsza liczba f), np. z f/11 na f/5,6. To wpuszcza więcej światła, więc dla zachowania prawidłowego naświetlenia należy skrócić czas o 2 działki: 1/60 s → 1/125 s → 1/250 s. Zestaw 1/250 s i f/5,6 zachowuje ekspozycję i daje bardziej rozmyte tło.

Pełne wyjaśnienie:

W portrecie "rozmyte tło" wynika głównie z małej głębi ostrości. Jednym z najprostszych sposobów jej zmniejszenia jest otwarcie przysłony, czyli przejście na mniejszą liczbę f. W treści punkt wyjścia to 1/60 s i f/11 (ekspozycja uznana za prawidłową).

Zmiana z f/11 na f/5,6 oznacza otwarcie przysłony o 2 działki (2 EV): f/11 → f/8 (1 działka) → f/5,6 (2 działki). Każda działka przysłony podwaja ilość światła, więc łącznie dostajemy 4× więcej światła (2 działki = 2 podwojenia).

Aby zachować tę samą ekspozycję, trzeba tę nadwyżkę światła skompensować czasem, czyli skrócić czas o 2 działki: 1/60 s → 1/125 s (1 działka krócej) → 1/250 s (2 działki krócej). Dlatego para 1/250 s, f/5,6 jest równoważna ekspozycyjnie, a jednocześnie daje płytszą głębię ostrości i bardziej rozmyte tło.

  • "1/30 s, f/16": f/16 to przymknięcie przysłony (większa głębia ostrości), a 1/30 s to dłuższy czas. Taki zestaw nie służy do rozmywania tła przez małą GO i dodatkowo zmienia ekspozycję w przeciwnym kierunku niż potrzebny.
  • "1/250 s, f/8": przysłona jest tylko o 1 działkę bardziej otwarta niż f/11, więc zmniejszenie głębi ostrości będzie słabsze. Co ważne, skrócenie czasu do 1/250 s to aż 2 działki, więc bez dodatkowej kompensacji przysłoną ekspozycja nie będzie równoważna.
  • "1/30 s, f/8": f/8 otwiera przysłonę o 1 działkę (mniejsza GO), ale 1/30 s wydłuża czas o 1 działkę, więc sumarycznie daje więcej światła niż punkt wyjścia. Nie spełnia warunku zachowania prawidłowego naświetlenia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pada "zachowując prawidłowe naświetlenie", myśl w działkach. Jeśli przysłonę otwierasz o 2 działki, czas musi się skrócić o 2 działki (lub ISO spaść o 2 działki).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mniejsza liczba f oznacza bardziej otwartą przysłonę, co zwykle daje mniejszą głębię ostrości: ostre jest oko/twarz, a tło szybciej przechodzi w nieostrość. Większa liczba f (przymknięcie) zwiększa głębię ostrości i utrudnia uzyskanie rozmytego tła.
Przejście z f/11 na f/5,6 otwiera przysłonę o 2 działki, czyli wpuszcza ok. 4× więcej światła. Aby zachować tę samą ekspozycję, trzeba ograniczyć ilość światła innym parametrem, najczęściej skracając czas o te same 2 działki.
Działka (stop, EV) to jednostka zmiany ekspozycji o 2×. Dla czasu: 1/60 → 1/125 to 1 działka mniej światła. Dla przysłony: f/11 → f/8 to 1 działka więcej światła. W zadaniach szukasz równowagi: +1 EV w przysłonie = −1 EV w czasie.
Policz różnicę w działkach dla jednego parametru i skompensuj ją drugim. Jeśli otwierasz przysłonę o 2 działki, skróć czas o 2 działki; jeśli przymykasz o 1 działkę, wydłuż czas o 1 działkę. To działa niezależnie od konkretnych wartości liczbowych.
Nie. Krótszy czas ogranicza poruszenie (rozmycie ruchem), ale nie zmniejsza głębi ostrości. "Rozmyte tło" w portrecie to zwykle efekt małej głębi ostrości, czyli bardziej otwartej przysłony, odpowiedniej ogniskowej i dystansu. Czas dobiera się głównie pod ruch i ekspozycję.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie zależności (myślenie, że większe f bardziej "otwiera"), brak kompensacji działek (zmiana przysłony bez zmiany czasu) oraz mylenie rozmycia tła z rozmyciem ruchem. Na egzaminie zawsze sprawdź: czy zmiana sprzyja małej GO i czy EV się bilansuje.
Poza przysłoną liczą się: ogniskowa (dłuższa częściej daje silniejszą separację tła), odległość od modela (bliżej = płytsza GO) oraz odległość tła od modela (im dalej tło, tym bardziej się rozmywa). To elementy kompozycji i ustawienia sceny, nie tylko ekspozycji.
W praktyce tak: zwiększenie światła przez otwarcie przysłony można skompensować obniżeniem ISO lub skróceniem czasu. W zadaniu podano jednak tylko pary czas–przysłona, więc rozwiązanie musi bilansować ekspozycję tymi dwoma parametrami. Na egzaminie trzymaj się tego, co jest w odpowiedziach.
Gdy potrzebujesz ostrości na większej części postaci (np. para osób w różnej odległości), gdy obiektyw jest wyraźnie słabszy na pełnym otworze, albo gdy warunki światła wymuszają zbyt krótki czas (limit migawki). Wtedy szuka się kompromisu: trochę przymknąć i poprawić tło innymi metodami.
Ćwicz przeliczanie działek dla czasu i przysłony (pełne skoki), rób krótkie serie zdjęć z kompensacją EV i zapisuj wnioski. Ucz się też zależności: mniejsze f = mniejsza GO, dłuższy czas = większe ryzyko poruszenia. Najlepiej łączyć teorię z praktyką na aparacie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 31% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Aby zmniejszyć głębię ostrości, trzeba otworzyć przysłonę (mniejsza liczba f), np. z f/11 na f/5,6."

Źródła:

  • Bryan Peterson, "Understanding Exposure" (Zrozumieć ekspozycję), rozdziały o przysłonie, czasie i kompensacji ekspozycji (EV), wydania wielokrotne.
  • Michael Freeman, "The Photographer’s Eye" / materiały o podstawach ekspozycji i wpływie przysłony na obraz (głębia ostrości), rozdziały dot. ekspozycji i ostrości.
  • Cambridge in Colour, "Exposure" oraz "Depth of Field" (materiały edukacyjne o EV i głębi ostrości), https://www.cambridgeincolour.com/tutorials.htm - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręcznik fotografii: rozdziały o ekspozycji i głębi ostrości
  • Tabele/dodatki o skali przysłon i czasów (pełne działki)
  • Ćwiczenia praktyczne: seria zdjęć z różnymi przysłonami i kompensacją czasu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego