KWALIFIKACJA MEP3 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 2.
Przy wyłączonej akomodacji soczewka oczna posiada zdolność zbierającą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyłączona (rozluźniona) akomodacja oznacza stan spoczynkowy soczewki krystalicznej. W ujęciu przybliżonym moc układu optycznego oka to ok. 60 D, z czego największą część daje rogówka (~43 D), a soczewka w spoczynku ok. 19 D. Dlatego poprawna jest wartość 19 dpt.

Pełne wyjaśnienie:

Akomodacja to zdolność soczewki krystalicznej do zmiany krzywizny, a więc i swojej mocy optycznej, aby ostro widzieć przedmioty z różnych odległości. Gdy akomodacja jest wyłączona/rozluźniona (stan spoczynkowy przy patrzeniu w dal), soczewka ma mniejszą krzywiznę, a jej zdolność zbierająca jest niższa niż podczas akomodacji do bliży.

W modelu przybliżonym całkowita moc optyczna oka wynosi około 60 dioptrii. Nie pochodzi ona jednak wyłącznie od soczewki. Największy udział ma rogówka (około 43 D), natomiast soczewka w spoczynku wnosi około 19 D. To właśnie tę wartość sprawdza pytanie, dlatego odpowiedź 19 dpt jest właściwa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 33 dpt – wartość zbyt duża jak na spoczynkową moc soczewki; mogłaby sugerować pomylenie stanu spoczynku z większą mocą przy akomodacji.
  • 43 dpt – to typowa wartość kojarzona z mocą rogówki, więc wybór tej opcji często wynika z pomylenia elementów układu optycznego oka.
  • 60 dpt – to przybliżona moc całego oka jako układu optycznego, a nie samej soczewki; jest to klasyczny błąd "część = całość".

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w odpowiedziach pojawiają się liczby około 43 D i 60 D, to zwykle dotyczą one odpowiednio rogówki i całego oka. Dla soczewki w spoczynku najczęściej oczekiwana jest wartość około 19 D.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Akomodacja to zmiana kształtu soczewki krystalicznej, która pozwala ostro widzieć z bliska. Gdy akomodacja rośnie, soczewka staje się bardziej wypukła, a jej moc optyczna wzrasta. Przy rozluźnionej akomodacji (patrzenie w dal) soczewka ma mniejszą moc.
W ujęciu przybliżonym, przy wyłączonej (rozluźnionej) akomodacji soczewka krystaliczna ma ok. 19 D. To wartość podręcznikowa używana do szybkiego rozdzielenia udziału rogówki i soczewki w całkowitej mocy optycznej oka.
Rogówka ma duży skok współczynnika załamania na granicy powietrze–rogówka oraz stałą krzywiznę, dlatego wnosi największą część mocy optycznej oka. Soczewka w spoczynku ma mniejszą krzywiznę, a jej moc jest niższa, choć może się zmieniać w akomodacji.
Dioptria (D lub dpt) to jednostka mocy optycznej soczewki: D = 1/f, gdzie f jest ogniskową w metrach. Im większa liczba dioptrii, tym silniej soczewka skupia (ma krótszą ogniskową).
Około 60 D dotyczy przybliżonej mocy całego układu optycznego oka (rogówka + soczewka i ośrodki). To nie jest moc samej soczewki. W testach to częsta pułapka: odpowiedź "60 D" bywa wybierana, gdy myli się część układu z całością.
Najczęściej rogówka kojarzona jest z wartością ok. 43 D (największy udział), a soczewka w spoczynku z ok. 19 D. Jeśli pytanie mówi o "soczewce" i dodaje warunek rozluźnionej akomodacji, to zwykle chodzi o wartość około 19 D.
Moc soczewki rośnie podczas akomodacji do bliży, bo soczewka staje się bardziej wypukła. W praktyce klinicznej większą moc obserwuje się u osób młodszych z dobrą akomodacją. Z wiekiem (presbiopia) możliwość zwiększania mocy maleje.
Wartość 43 D jest często powtarzana jako "moc oka", choć precyzyjniej dotyczy głównie rogówki. To powoduje interferencję pamięciową: liczba zapamiętana wcześniej jest automatycznie dopasowywana do nowego pytania, mimo że dotyczy innego elementu układu.
Presbiopia to fizjologiczne osłabienie akomodacji z wiekiem, wynikające m.in. ze spadku elastyczności soczewki. Oznacza to, że soczewka coraz słabiej zwiększa swoją moc przy patrzeniu z bliska, co skutkuje potrzebą dodatku do czytania.
Ucz się par liczb i pojęć wraz z ich znaczeniem: rogówka ~43 D, soczewka w spoczynku ~19 D, całe oko ~60 D oraz definicja akomodacji. Pomaga też rysunek schematyczny oka z podpisanymi elementami i krótkie fiszki z jednostkami (D/dpt).
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wyłączona (rozluźniona) akomodacja oznacza stan spoczynkowy soczewki krystalicznej.

Źródła:

  • Guyton i Hall, Podręcznik fizjologii człowieka, rozdziały: Narząd wzroku / akomodacja i refrakcja (wydanie zależne od publikacji)
  • Adler's Physiology of the Eye, rozdziały dotyczące optyki oka i akomodacji (różne wydania)
  • Borish's Clinical Refraction, część: optyka oka, model oka i udziały mocy rogówki oraz soczewki (różne wydania)

Materiały:

  • Podręczniki z fizjologii narządu wzroku (rozdziały o akomodacji i refrakcji)
  • Skrypty/kompendia z optyki okularowej i optometrii (model oka, dioptrie)
  • Rysunki schematyczne układu optycznego oka z podanymi mocami elementów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego