KWALIFIKACJA TDR1 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 6.
Przy wyłączonym silniku kilkakrotnie naciśnięto na pedał hamulca, a następnie, trzymając go w położeniu wciśniętym uruchomiono silnik. Pod wpływem działania stałego nacisku pedał nie zmienił swojego położenia. Zaobserwowany objaw świadczy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis dotyczy próby serwa hamulcowego.
Po kilkukrotnym naciśnięciu pedału przy zgaszonym silniku "zużywa się" podciśnienie. Gdy uruchomi się silnik z wciśniętym pedałem, sprawne wspomaganie powinno spowodować wyraźne opadnięcie pedału. Brak zmiany położenia wskazuje na niesprawne wspomaganie podciśnieniowe.

Pełne wyjaśnienie:

Przed uruchomieniem silnika kilkukrotne naciśnięcie pedału hamulca powoduje wykorzystanie zapasu podciśnienia zgromadzonego w układzie wspomagania (serwie) oraz w przewodzie podciśnieniowym. Pedał zwykle staje się wtedy twardszy, ponieważ wspomaganie przestaje pomagać.

Kluczowy etap próby polega na tym, że pedał jest trzymany wciśnięty, a następnie uruchamia się silnik. Jeżeli podciśnieniowe urządzenie wspomagające działa prawidłowo, po rozruchu pojawia się podciśnienie (z kolektora dolotowego lub z pompy podciśnienia), które "dociąga" membranę serwa i pedał powinien zauważalnie opaść (wejdzie głębiej) przy niezmienionej sile nacisku stopy.

W opisie pedał nie zmienił położenia mimo stałego nacisku po uruchomieniu silnika. Taki objaw jest typowy dla braku wspomagania: uszkodzonego serwa, nieszczelnego przewodu podciśnienia, nieszczelnego zaworu zwrotnego albo braku źródła podciśnienia. Dlatego poprawna jest odpowiedź: "o nieprawidłowej pracy podciśnieniowego urządzenia wspomagającego."

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu:

  • "o nieprawidłowej pracy korektora siły hamowania." – korektor (proporcjoner) wpływa na rozdział sił hamowania osi i zachowanie pojazdu podczas hamowania, a nie na charakterystyczne "opadanie" pedału po uruchomieniu silnika.
  • "o prawidłowym działaniu całego układu hamulcowego." – przy sprawnym wspomaganiu oczekuje się zmiany położenia pedału po rozruchu; brak zmiany jest sygnałem nieprawidłowości.
  • "o zapowietrzonym układzie hamulcowym." – zapowietrzenie zwykle daje "gąbczasty", sprężysty pedał i możliwość jego stopniowego zapadania, ale nie jest to typowy wynik próby serwa opisanej w pytaniu.

W praktyce ta próba jest szybkim testem bezpieczeństwa: hamulce mogą działać także bez wspomagania, lecz wymagają znacznie większej siły nacisku, co w ruchu drogowym może być krytyczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wykonuje się tzw. próbę pedału: przy zgaszonym silniku kilka razy naciska się hamulec, potem trzyma pedał wciśnięty i uruchamia silnik. Jeśli wspomaganie jest sprawne, pedał zwykle wyraźnie opada (wchodzi głębiej) po rozruchu.
Po rozruchu pojawia się podciśnienie z układu dolotowego lub pompy podciśnienia. Serwo wykorzystuje je do wytworzenia siły wspomagającej, więc przy stałym nacisku stopy pedał przesuwa się głębiej. Brak tego efektu sugeruje problem z podciśnieniem lub serwem.
Najczęściej oznacza, że nie ma już wspomagania (podciśnienie zostało "zużyte" kilkoma naciśnięciami) albo serwo nie pracuje. To nie jest jeszcze dowód awarii hydrauliki, tylko sygnał, że hamowanie odbywa się bez pomocy wspomagania.
Najczęściej wskazuje problem w torze wspomagania, ale przyczyną może być też nieszczelny przewód podciśnienia, uszkodzony zawór zwrotny, brak źródła podciśnienia (np. pompy) lub nieszczelność w dolocie. Sama obserwacja to wstępna diagnoza.
Przy zapowietrzeniu pedał bywa "gąbczasty", sprężysty i można go dopompować kolejnymi naciśnięciami; droga pedału często jest długa. Przy braku wspomagania pedał zwykle jest twardy, a hamowanie wymaga dużej siły, ale nie musi być "gąbczaste".
Korektor/proporcjoner wpływa na rozdział ciśnienia hamowania między osie (stabilność, poślizg), a nie na to, czy pedał opada po uruchomieniu silnika. Opadanie pedału jest charakterystyczne dla pracy serwa i obecności podciśnienia.
Gdy część hydrauliczna jest szczelna i sprawna, hamulce nadal hamują, ale bez wspomagania. Dzieje się tak np. przy nieszczelnym przewodzie podciśnienia, uszkodzonym zaworze zwrotnym lub awarii pompy podciśnienia. Objawem jest bardzo duża siła potrzebna na pedale.
Typowe są: brak opadania pedału w próbie, "twardy" hamulec, syczenie powietrza w okolicy serwa/przewodu oraz czasem nierówna praca silnika (fałszywe powietrze). Dalsza diagnostyka wymaga sprawdzenia szczelności i zaworu zwrotnego.
Technicznie hamulce mogą działać bez wspomagania, ale droga reakcji kierowcy i skuteczność hamowania w praktyce spadają, bo trzeba użyć dużo większej siły. Z punktu widzenia bezpieczeństwa należy przerwać jazdę i usunąć usterkę przed dalszą eksploatacją.
Warto opanować: zasadę działania serwa, rolę podciśnienia, typowy test z rozruchem silnika oraz różnicowanie objawów z zapowietrzeniem i wyciekami. Pomaga przećwiczenie opisów objawów: twardy pedał, gąbczasty pedał, opadanie pedału i ich przyczyny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że opis dotyczy próby serwa hamulcowego.Po kilkukrotnym naciśnięciu pedału przy zgaszonym silniku "zużywa się" podciśnienie.

Źródła:

  • Bosch: "Automotive Handbook", wydanie 10 (lub nowsze), rozdział dotyczący układów hamulcowych i wspomagania podciśnieniowego (vacuum brake booster).
  • Haynes (poradnik serwisowy): ogólne procedury diagnostyki serwa hamulcowego – test pedału z uruchomieniem silnika (sekcja Brake servo/booster checks).

Materiały:

  • Podręcznik do diagnostyki układów hamulcowych pojazdów samochodowych (rozdział: wspomaganie podciśnieniowe)
  • Instrukcja serwisowa producenta pojazdu: kontrola podciśnienia i szczelności przewodu do serwa
  • Materiały szkoleniowe z kwalifikacji dotyczące budowy i eksploatacji układów hamulcowych (ćwiczenia: próby na postoju)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego