KWALIFIKACJA AUD2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 10.
Przy zachowaniu identycznych warunków ekspozycji użycie filtru zdjęciowego o współczynniku 2 spowoduje konieczność zmiany liczby przesłony z 8 na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Współczynnik filtra 2 oznacza, że do obiektywu dociera 2× mniej światła, czyli trzeba skompensować ekspozycję o 1 działkę. Przy niezmienionych pozostałych warunkach należy otworzyć przysłonę o 1 stopień: z f/8 na f/5,6.

Pełne wyjaśnienie:

Współczynnik filtra (tzw. filter factor) informuje, ile razy trzeba zwiększyć ekspozycję, aby zrekompensować osłabienie światła przez filtr. Gdy współczynnik wynosi 2, oznacza to, że filtr przepuszcza połowę światła, więc bez kompensacji zdjęcie byłoby niedoświetlone.

W fotografii wygodnie przelicza się to na działki (stopy): zmiana ekspozycji o 1 stopień odpowiada dwukrotnej zmianie ilości światła. Zatem współczynnik 2 to dokładnie 1 stopień kompensacji.

Pytanie zakłada identyczne warunki ekspozycji, czyli trzeba skompensować stratę światła tylko poprzez zmianę przysłony (w praktyce: otworzyć ją). Standardowy ciąg pełnych działek przysłony to m.in.:
f/4 → f/5,6 → f/8 → f/11 → f/16

Przejście o 1 działkę w stronę większego otworu oznacza zmniejszenie liczby f. Z f/8 o jedną działkę "jaśniej" przechodzi się na f/5,6. To daje 2× więcej światła, co dokładnie kompensuje filtr o współczynniku 2.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "4" to zmiana o dwie pełne działki względem f/8 (8 → 5,6 → 4), czyli 4× więcej światła. Przekompensowałoby to filtr i prowadziło do prześwietlenia (o ile inne parametry pozostają stałe).
  • "11" to przymknięcie o 1 działkę (8 → 11), czyli 2× mniej światła. Razem z filtrem (kolejne 2× mniej) dałoby łącznie 4× mniej światła i wyraźne niedoświetlenie.
  • "16" to przymknięcie o 2 działki (8 → 11 → 16), czyli 4× mniej światła, a z filtrem łącznie 8× mniej światła – jeszcze większe niedoświetlenie.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj, że zmiany światła to 1 stopień, a w skali przysłon jeden stopień obok f/8 w stronę "jaśniej" to zawsze f/5,6.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Współczynnik 2 oznacza, że filtr zmniejsza ilość światła docierającego do obiektywu do połowy. Aby zachować tę samą jasność zdjęcia, trzeba zwiększyć ekspozycję 2×, czyli skompensować ją o 1 stopień (1 działkę).
Najprościej użyć zależności: zmiany ilości światła to 1 działka. Czyli faktor 2 = 1 działka, faktor 4 = 2 działki, faktor 8 = 3 działki. Potem kompensujesz przysłoną, czasem lub ISO.
Filtr o współczynniku 2 zabiera połowę światła, więc bez kompensacji zdjęcie będzie niedoświetlone. Otwarcie przysłony o 1 działkę (mniejsza liczba f) wpuszcza 2× więcej światła i dokładnie wyrównuje stratę.
W klasycznej skali pełnych działek wokół f/8 masz: f/5,6 (jaśniej o 1 działkę), f/8, f/11 (ciemniej o 1 działkę), dalej f/16. To ciąg używany do szybkich obliczeń na egzaminie.
W modelu egzaminacyjnym tak: współczynnik 2 odpowiada 1 działce. W praktyce realne filtry mogą mieć wartości zbliżone (np. zależne od długości fali), ale do zadań rachunkowych przyjmuje się pełne działki i prostą relację 2× = 1 stopień.
Gdy czas ma zostać taki sam, kompensujesz filtr przysłoną (lub ISO, jeśli wolno). Dla faktora 2 zwiększasz ekspozycję o 1 działkę, czyli otwierasz przysłonę o 1 stopień: np. f/8 → f/5,6.
Przejście z f/8 na f/11 to przymknięcie o 1 działkę, czyli 2× mniej światła. Filtr już daje 2× mniej światła, więc razem masz 4× mniej (2 działki). To prowadzi do niedoświetlenia, a nie do wyrównania ekspozycji.
Tak, jeśli zadanie na to pozwala. Faktor 2 to 1 działka, więc możesz np. podnieść ISO 2× (ISO 100 → ISO 200) zamiast zmiany przysłony. W tym konkretnym typie pytania wskazana jest zmiana liczby przysłony.
Mniejsza liczba f oznacza większy otwór (jaśniej), a większa liczba f oznacza mniejszy otwór (ciemniej). Czyli f/8 → f/5,6 to otwarcie, a f/8 → f/11 to przymknięcie. To częsty punkt pomyłek na egzaminach.
Najczęstsze błędy to zły kierunek zmiany (wybór większej liczby f zamiast mniejszej), pomylenie liczby działek (np. uznanie faktora 2 za 2 działki) oraz nieznajomość standardowego ciągu przysłon. Pomaga zapamiętanie: 4–5,6–8–11–16.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Współczynnik filtra 2 oznacza, że do obiektywu dociera 2× mniej światła, czyli trzeba skompensować ekspozycję o 1 działkę."

Źródła:

  • Wikipedia: "Liczba przysłony (f-number)", sekcja o skali przysłon i zależności ilości światła od f, https://pl.wikipedia.org/wiki/Liczba_przys%C5%82ony - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: "Stopień ekspozycji (Exposure value / stop)", opis zależności 2× = 1 stop, https://en.wikipedia.org/wiki/Exposure_value - dostęp 2026-03-01
  • Cambridge in Colour: "Understanding Camera Exposure: Aperture, Shutter Speed & ISO", część o "stops" i skali przysłon, https://www.cambridgeincolour.com/tutorials/camera-exposure.htm - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Tablice i skale ekspozycji (EV) oraz ciąg liczb przysłon
  • Podstawy fotografii: rozdziały o przysłonie, czasie i ISO
  • Materiały o "filter factor" i kompensacji filtrów w praktyce

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego