KWALIFIKACJA ELM2 + ELM5 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 41.
Przyczyną braku koloru żółtego w odbiorniku telewizyjnym mogą być uszkodzenia w torze koloru
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W telewizji (model addytywny) żółty powstaje jako suma składowej czerwonej i zielonej przy braku udziału niebieskiej.
Dlatego uszkodzenie toru czerwonego albo toru zielonego może spowodować zanik koloru żółtego. Uszkodzenie toru niebieskiego nie powinno usuwać żółtego.

Pełne wyjaśnienie:

W odbiorniku telewizyjnym barwy są tworzone w modelu addytywnym, czyli przez dodawanie składowych: czerwonej, zielonej i niebieskiej. W takim podejściu barwy złożone wynikają z jednoczesnej obecności wybranych składowych w odpowiednich proporcjach.

Kolor żółty w modelu RGB powstaje z połączenia czerwieni i zieleni (przy braku lub znikomym udziale niebieskiego). To oznacza, że aby żółty był wyświetlany poprawnie, sygnały czerwony i zielony muszą zostać prawidłowo wytworzone/odtworzone oraz wzmocnione w swoich torach. Jeśli nastąpi awaria któregokolwiek z tych torów, jedna ze składowych przestaje docierać do toru wizyjnego, a barwa wynikowa (żółta) zanika.

Dlatego odpowiedź "czerwonego lub zielonego" jest poprawna: brak żółtego może być objawem uszkodzenia toru czerwieni albo toru zieleni. To typowy przykład diagnostyki objawowej: obserwujesz brak konkretnej barwy złożonej i wnioskujesz, której składowej brakuje.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Każda odpowiedź zawierająca "niebieski" sugeruje wpływ składowej, która nie jest potrzebna do utworzenia żółtego w RGB. Awaria toru niebieskiego najczęściej eliminuje barwy zawierające niebieski (np. cyjan, magenta, niebieski, biel w części), ale nie powinna sama w sobie powodować zaniku żółtego.

Wskazówka praktyczna: przy planszy testowej RGB brak żółtego przy zachowanej czerwieni zwykle wskazuje problem w torze zieleni, a brak żółtego przy zachowanej zieleni – problem w torze czerwieni. Uważaj też na częstą pułapkę: w druku (CMY) żółty jest barwą podstawową, ale w telewizji (RGB) jest barwą złożoną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Model addytywny oznacza tworzenie barw przez dodawanie składowych światła. W telewizji typowo używa się trzech składowych: czerwonej, zielonej i niebieskiej. Różne proporcje tych składowych dają barwy złożone, np. żółty jako połączenie czerwieni i zieleni.
W RGB barwy wynikają z sumowania światła. Gdy świeci jednocześnie czerwona i zielona składowa (a niebieska jest wyłączona lub minimalna), oko odbiera to jako żółty. To podstawowa reguła mieszania addytywnego wykorzystywana w technice wizyjnej.
Uszkodzenie toru czerwonego powoduje osłabienie lub zanik czerwieni oraz wszystkich barw, które ją zawierają. W praktyce mogą zniknąć lub zmienić odcień m.in. żółty, magenta i biel (bo biel zawiera wszystkie składowe). Obraz może wyglądać "zimniej" lub z przewagą zieleni/niebieskiego.
Przy awarii toru zielonego zanika zieleń oraz barwy zawierające składową zieloną. Typowo problem dotyczy żółtego, cyjanu oraz bieli. Obraz może sprawiać wrażenie nienaturalnego, z przewagą czerwieni i/lub niebieskiego oraz z mniejszą "jasnością" w partiach, gdzie zieleń zwykle dominuje.
Zwykle nie. W RGB żółty powstaje z czerwieni i zieleni, więc brak niebieskiego nie powinien sam w sobie usuwać żółtego. Uszkodzenie toru niebieskiego wpływa głównie na barwy zawierające niebieski (np. niebieski, cyjan, magenta) i na poprawność bieli, ale nie jest typową przyczyną zaniku żółtego.
Najprościej skojarzyć zastosowanie: RGB dotyczy emisji światła (ekrany, telewizory) i jest addytywny, a CMY/CMYK dotyczy druku i jest subtraktywny. Pułapka egzaminacyjna polega na tym, że żółty w druku jest "podstawowy", a w RGB jest barwą złożoną.
W diagnostyce objawowej zaczyna się od zależności RGB: żółty = czerwień + zieleń. Jeśli żółty znika, sprawdza się tor czerwony i zielony (wzmacniacze, połączenia, elementy toru). Pomaga porównanie z innymi barwami: czy czerwień i zieleń są obecne oddzielnie i z właściwą amplitudą.
Torem koloru nazywa się część układu wizyjnego odpowiedzialną za przetwarzanie i wzmocnienie sygnału danej składowej barwnej. W praktyce wyróżnia się oddzielne ścieżki dla składowych, które finalnie sterują elementem wyświetlającym. Awaria toru powoduje zanik lub zniekształcenie barw zależnych od tej składowej.
Żółty w RGB nie jest składową podstawową, tylko wynikiem sumy dwóch składowych. Do jego uzyskania potrzebne są jednocześnie sygnały czerwony i zielony. Jeżeli jeden z nich zaniknie, nie ma "z czego" zbudować barwy wynikowej, więc żółty przestaje się pojawiać lub zmienia się w odcień odpowiadający pozostałej składowej.
Najczęstszy błąd to mylenie logiki: skoro barwa złożona ma dwa składniki, to "musi" zepsuć się wszystko naraz. W rzeczywistości wystarczy awaria jednego toru. Drugi typowy błąd to przenoszenie skojarzeń z druku (CMY) na telewizję (RGB), co prowadzi do wskazania złego toru.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Uszkodzenie toru niebieskiego nie powinno usuwać żółtego."

Źródła:

  • Wikipedia: "RGB color model" – https://en.wikipedia.org/wiki/RGB_color_model (dostęp: 01.03.2026)
  • Wikipedia: "Additive color" – https://en.wikipedia.org/wiki/Additive_color (dostęp: 01.03.2026)
  • Wikipedia (PL): "Synteza addytywna barw" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Synteza_addytywna (dostęp: 01.03.2026)

Materiały:

  • Podręczniki/rozdziały o modelach barw i mieszaniu addytywnym w technice wizyjnej
  • Materiały dydaktyczne o diagnostyce toru wizyjnego (RGB/chrominancja/luminancja) w odbiornikach TV
  • Ćwiczenia z użyciem plansz testowych (pasy/szachownice barw) i interpretacji objawów braku składowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego