Zapalenie dziąseł (gingivitis) i zapalenie przyzębia (periodontitis) to choroby zapalne tkanek otaczających ząb. W klasycznym ujęciu ich główną, pierwotną przyczyną jest gromadzenie się płytki nazębnej, czyli zorganizowanego biofilmu bakteryjnego na powierzchniach zębów i w obrębie brzegu dziąsła.
Odpowiedź "bakterie" jest poprawna, ponieważ to właśnie bakterie biofilmu inicjują reakcję zapalną gospodarza: produkty bakteryjne i toksyny (w tym składniki ściany komórkowej bakterii Gram-ujemnych) pobudzają układ odpornościowy, co klinicznie daje zaczerwienienie, obrzęk i krwawienie dziąseł, a w przypadku progresji – uszkodzenie aparatu podporowego zęba.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "wirusy" – mogą być czynnikami współistniejącymi lub modyfikującymi przebieg (np. u osób z obniżoną odpornością), ale w typowej chorobie przyzębia nie stanowią podstawowej etiologii. Usunięcie płytki i kamienia nazębnego jest kluczowe, co wskazuje na dominującą rolę bakterii.
- "grzyby" – częściej odpowiadają za inne zakażenia jamy ustnej (np. kandydozę), które mają odmienny obraz kliniczny i postępowanie. Nie są standardową pierwotną przyczyną zapalenia dziąseł/przyzębia.
- "drożdże" – to w praktyce grupa grzybów (np. Candida) kojarzona przede wszystkim z kandydozą, a nie z klasyczną parodontopatią. Ta odpowiedź jest więc myląca i nie trafia w etiologię chorób przyzębia.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się zapalenie dziąseł/przyzębia bez dodatkowych informacji o immunosupresji lub specyficznej infekcji, najczęściej chodzi o mechanizm "płytka nazębna = biofilm bakteryjny". To uzasadnia wybór bakterii jako czynnika sprawczego i łączy się bezpośrednio z profilaktyką (szczotkowanie, nitkowanie, skaling).
