KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 19.
Przyczyną zatrzymywania się wiertła razem z uchwytem (mimo pracującego silnika), podczas wiercenia na wiertarce stołowej, mogą być
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poślizg paska klinowego powoduje, że silnik może dalej pracować, a moment obrotowy nie jest skutecznie przenoszony na wrzeciono, więc wiertło z uchwytem zatrzymuje się pod obciążeniem. Zbyt wysokie obroty, brak chłodziwa lub "stożek we wrzecionie" nie tłumaczą typowego objawu poślizgu w układzie napędowym.

Pełne wyjaśnienie:

Objaw opisany w pytaniu jest charakterystyczny dla problemu w przeniesieniu napędu: silnik nadal się obraca, natomiast część robocza (uchwyt z wiertłem, czyli elementy napędzane przez wrzeciono) zatrzymuje się podczas obciążenia wierceniem.

Odpowiedź "poślizg paska klinowego" pasuje do takiej sytuacji, ponieważ przekładnia pasowa przenosi moment dzięki tarciu i odpowiedniemu napięciu paska. Gdy pasek jest za luźny, zużyty, zaolejony lub koła pasowe są zabrudzone, może dojść do poślizgu: silnik pracuje, ale moment na wrzecionie spada i przy większym oporze skrawania uchwyt z wiertłem staje.

  • "zbyt wysokie obroty wrzeciona" samo w sobie nie jest typową przyczyną sytuacji, w której silnik pracuje, a uchwyt całkowicie się zatrzymuje. Zbyt duże obroty mogą pogarszać warunki skrawania (np. przegrzewanie, szybsze zużycie wiertła), ale nie wyjaśniają rozłączenia napędu między silnikiem a wrzecionem.
  • "zbyt duży stożek we wrzecionie wiertarki" jest sformułowaniem nieprecyzyjnym i nie odnosi się bezpośrednio do mechanizmu zatrzymania uchwytu przy pracującym silniku. Problemy ze stożkiem mocującym zwykle dotyczą osadzenia narzędzia/uchwytu (bicie, wypadanie, trudności z mocowaniem), a nie typowego poślizgu pod obciążeniem w przekładni.
  • "brak chłodziwa" może zwiększać temperaturę, pogarszać trwałość narzędzia i jakość otworu, a także sprzyjać zakleszczaniu wiórów, lecz nie jest bezpośrednią przyczyną sytuacji "silnik się kręci, a napędzany uchwyt staje". To inny mechanizm problemu niż utrata przeniesienia momentu.

W praktyce diagnostycznej przy takim objawie sprawdza się: napięcie paska, stan paska (pęknięcia, szkliwo, rozwarstwienia), czystość kół pasowych oraz ewentualne ślady poślizgu. Dopiero potem analizuje się dobór parametrów wiercenia i stan narzędzia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poślizg paska klinowego to sytuacja, gdy pasek nie przenosi w pełni momentu z koła pasowego silnika na koło wrzeciona. Silnik może pracować normalnie, ale wrzeciono traci moment i pod obciążeniem (wiercenie) zwalnia albo się zatrzymuje.
Najczęściej dzieje się tak, gdy problem występuje między silnikiem a wrzecionem, np. w przekładni pasowej. Przy poślizgu pasek "ślizga się" po kole i nie przenosi momentu. Objaw nasila się, gdy opór skrawania rośnie (tępy wiertło, zły posuw).
Typowe objawy to spadek obrotów pod obciążeniem, okresowe zatrzymywanie uchwytu, zapach przegrzanej gumy, piszczenie oraz widoczne ślady szkliwienia lub pęknięcia na pasku. Często pomaga regulacja naciągu albo wymiana paska.
Ogólna zasada: pasek nie powinien być ani luźny, ani nadmiernie naciągnięty. Sprawdza się ugięcie pod naciskiem w połowie odcinka między kołami oraz obserwuje, czy przy obciążeniu nie ma poślizgu. Dokładna procedura zależy od modelu i jest w DTR.
Same obroty zwykle nie powodują zatrzymania uchwytu przy pracującym silniku. Zbyt wysokie obroty mogą pogorszyć warunki skrawania (przegrzanie, szybkie stępienie), ale zatrzymanie napędu częściej wynika z poślizgu paska, przeciążenia lub problemów mechanicznych w układzie napędowym.
Brak chłodziwa wpływa głównie na temperaturę, trwałość wiertła i odprowadzanie wiórów. Może pośrednio zwiększać opór wiercenia, ale nie wyjaśnia sytuacji "silnik kręci, a uchwyt staje" tak dobrze jak usterka przeniesienia napędu (np. poślizg paska) lub przeciążenie.
Przy poślizgu często słychać pisk, czuć zapach nagrzanej gumy, a zatrzymanie występuje głównie pod obciążeniem. Problemy z wrzecionem (np. łożyska) częściej dają hałas, drgania, nagrzewanie obudowy i opór nawet bez wiercenia. Najpewniej ocenić to po kontroli mechanicznej.
Gdy pasek jest popękany, rozwarstwiony, mocno zeszklony, rozciągnięty lub gdy mimo prawidłowego naciągu nadal występuje poślizg. Wymianę wykonuje się zgodnie z zaleceniami producenta i po odłączeniu zasilania. Po wymianie sprawdza się też stan kół pasowych.
Typowe błędy to zbyt mały naciąg po regulacji, zabrudzenie/zaolejenie paska lub kół pasowych, użycie nieprawidłowego profilu paska oraz ignorowanie zużycia (pęknięcia, szkliwo). Poślizg może też ujawniać się przy przeciążaniu wiertarki nieodpowiednim posuwem.
Ucz się "objaw → przyczyna → działanie": co oznacza spadek obrotów pod obciążeniem, co wskazuje na luźny pasek, a co na problemy łożysk lub mocowania narzędzia. Pomaga przećwiczenie schematu napędu (silnik–pasek–wrzeciono) i typowych czynności obsługowych z DTR.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Poślizg paska klinowego powoduje, że silnik może dalej pracować, a moment obrotowy nie jest skutecznie przenoszony na wrzeciono, więc wiertło z uchwytem zatrzymuje się pod obciążeniem."

Materiały:

  • Instrukcje obsługi (DTR) wiertarek stołowych – rozdziały o napędzie pasowym i konserwacji
  • Podstawy budowy maszyn: przekładnie pasowe i przeniesienie momentu
  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji obrabiarek (wiercenie, typowe usterki, diagnostyka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego