KWALIFIKACJA TKO4 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 37.
Przygotowujesz kosztorys dla projektu kolejowego. W tabeli poniżej przedstawiono część danych, które wprowadziłeś do programu kosztorysowego:
Element Ilość Cena jednostkowa
Tory kolejowe 1000 m 200 zł/m
Słupy trakcyjne 200 szt. 500 zł/szt.
Jaką wartość powinien wyświetlić program dla całkowitego kosztu tych dwóch elementów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość każdej pozycji kosztorysowej liczy się jako ilość × cena jednostkowa, a koszt całkowity to suma pozycji. Dla torów: 1000 m × 200 zł/m = 200 000 zł. Dla słupów: 200 szt. × 500 zł/szt. = 100 000 zł. Razem daje to 300 000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W kosztorysowaniu (także w robotach kolejowych) podstawowa zasada kalkulacji jest stała: wartość pozycji = ilość × cena jednostkowa. Program kosztorysowy automatyzuje te działania, ale wynik będzie poprawny tylko wtedy, gdy prawidłowo wprowadzisz ilości, jednostki i ceny jednostkowe.

Dla danych z tabeli wykonujemy obliczenia kontrolne:

  • Tory kolejowe: 1000 m × 200 zł/m = 200 000 zł.
  • Słupy trakcyjne: 200 szt. × 500 zł/szt. = 100 000 zł.

Następnie sumujemy wartości obu pozycji: 200 000 zł + 100 000 zł = 300 000 zł. Tę kwotę powinien wyświetlić program jako łączny koszt dwóch elementów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Kwota 200 000 zł odpowiada wyłącznie pozycji "Tory kolejowe", więc pomija słupy. Kwota 400 000 zł oznaczałaby, że druga pozycja kosztuje 200 000 zł, co nie wynika z mnożenia 200 × 500. Kwota 500 000 zł jest typowym skutkiem pomyłki w mnożeniu (błędne przeliczenie 200 × 500) albo nieświadomego założenia innych danych niż w tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonuj szybkie "sprawdzenie sensu" wyniku. Skoro 500 zł/szt. to połowa tysiąca, to 200 szt. powinno dać około 100 tys. zł (200 × 500 = 100 000), a nie kilkaset tysięcy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się prosty wzór: wartość pozycji = ilość × cena jednostkowa. Kluczowe jest, aby jednostki były zgodne (np. m z zł/m, szt. z zł/szt.). Dopiero potem sumuje się wartości wszystkich pozycji, aby uzyskać koszt całkowity.
Bo cena jednostkowa jest przypisana do konkretnej jednostki (np. zł/m lub zł/szt.). Jeśli pomylisz jednostki, program policzy poprawnie matematycznie, ale na błędnych danych, co da zaniżony lub zawyżony koszt. To jeden z najczęstszych błędów w praktyce kosztorysowej.
Oznacza to, że każdą pozycję liczysz osobno jako iloczyn ilości i ceny jednostkowej, a potem dodajesz wyniki dla wszystkich pozycji. W kalkulacji szczegółowej nie "zgaduje się" kwoty globalnej, tylko buduje ją z poszczególnych elementów robót.
Zrób obliczenie kontrolne: policz każdą pozycję na kalkulatorze (ilość × cena), a potem dodaj wartości. Dodatkowo wykonaj ocenę "na oko": np. 200 × 500 to ok. 100 tys. zł, więc wynik rzędu 500 tys. zł powinien wzbudzić podejrzenia.
Najczęstsze są: błędne mnożenie (zwłaszcza przy setkach i tysiącach), pominięcie jednej pozycji w sumie oraz przestawienie zer (np. 100 000 vs 1 000 000). W praktyce warto zawsze wykonywać obliczenia kontrolne i porównywać wynik z przybliżeniem.
Program policzy poprawnie działania matematyczne, ale nie "domyśli się" błędnych danych. Jeśli wpiszesz złą ilość, złą jednostkę lub niewłaściwą cenę jednostkową, wynik będzie błędny mimo poprawnych obliczeń. Dlatego kosztorysant odpowiada za weryfikację wejścia.
Gdy cena jest w zł/m, mnożysz długość w metrach przez cenę jednostkową. Przykład: 1000 m × 200 zł/m = 200 000 zł. Ważne, aby długość była w tych samych jednostkach co cena (nie mylić m z km bez przeliczenia).
Gdy cena jest w zł/szt., mnożysz liczbę sztuk przez cenę jednej sztuki. Przykład: 200 szt. × 500 zł/szt. = 100 000 zł. Ten typ pozycji jest wrażliwy na pomyłki w mnożeniu, bo łatwo "zgubić" zera w wyniku.
Bo działa heurystyka "duża inwestycja = duża kwota" oraz typowa pomyłka w mnożeniu 200 × 500 (błędne dopisanie zbyt wielu zer). Na egzaminie warto zatrzymać się na chwilę i sprawdzić wynik przybliżeniem: 200×500 to 100 tys., nie pół miliona.
Ćwicz schemat: pozycja = ilość × cena, potem suma pozycji. Rozwiązuj krótkie zadania na jednostki (m, szt.) i szybkie obliczenia kontrolne. Zwracaj uwagę na zera, zapis kwot oraz spójność jednostek z ceną jednostkową.
info

Około 76% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Wartość każdej pozycji kosztorysowej liczy się jako ilość × cena jednostkowa, a koszt całkowity to suma pozycji."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 20 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, tekst jednolity: Dz.U. 2020 poz. 1609

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw kosztorysowania (kalkulacja pozycji: ilość × cena jednostkowa, suma pozycji)
  • Instrukcje/poradniki użytkownika programów kosztorysowych (wprowadzanie ilości i jednostek miary)
  • Zadania rachunkowe z przedmiarowania i kosztorysowania (ćwiczenia na błędy arytmetyczne i jednostki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego