KWALIFIKACJA OGR4 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 24.
Przygotowujesz plan budowy altany ogrodowej. Na podstawie tabeli wybierz materiał najbardziej odpowiedni jako kompromis, stosując ocenę ważoną: estetyka ×2, wytrzymałość ×1, koszt ×1. Punktacja: wytrzymałość (średnia=2, wysoka=3), estetyka (niska=1, średnia=2, wysoka=3), koszt (niski=3, średni=2, wysoki=1, bardzo wysoki=0). Który materiał ma najwyższą sumę punktów?
Materiał Wytrzymałość Estetyka Koszt
Drewno sosnowe Średnia Wysoka Średni
Stal nierdzewna Wysoka Średnia Wysoki
Beton Wysoka Niska Niski
Drewno egzotyczne Wysoka Wysoka Bardzo wysoki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stosując podaną ocenę ważoną, drewno sosnowe ma najwyższy wynik.
Wytrzymałość: 2×1=2, estetyka: 3×2=6, koszt: 2×1=2, razem 10. Pozostałe materiały tracą przez zbyt wysoki koszt (stal, drewno egzotyczne) lub niską estetykę (beton), mimo wysokiej wytrzymałości.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu nie wybiera się materiału "najmocniejszego" ani "najtańszego", tylko najlepszy kompromis dla altany ogrodowej. Dlatego estetyka ma wagę 2, a wytrzymałość i koszt wagę 1. Następnie zamieniasz opisy z tabeli na punkty i sumujesz.

Dlaczego poprawne jest "Drewno sosnowe"?
Wytrzymałość "średnia" daje 2 punkty (waga 1), estetyka "wysoka" daje 3 punkty, ale liczona podwójnie (3×2=6), a koszt "średni" to 2 punkty. Suma: 2 + 6 + 2 = 10. To najwyższy wynik, więc jest to najlepsze zbalansowanie parametrów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Stal nierdzewna": ma wysoką wytrzymałość (3), ale tylko średnią estetykę (2×2=4) i wysoki koszt (1). Suma 3+4+1=8. W praktyce altana nie wymaga "nadmiarowej" wytrzymałości, a wysoki koszt pogarsza opłacalność.
  • "Beton": wysoka wytrzymałość (3) i niski koszt (3) nie równoważą niskiej estetyki (1×2=2). Suma 3+2+3=8. To typowy błąd myślenia: wybór najtańszego/trwałego materiału bez uwzględnienia funkcji dekoracyjnej altany.
  • "Drewno egzotyczne": ma wysoką wytrzymałość (3) i wysoką estetykę (3×2=6), ale bardzo wysoki koszt (0). Suma 3+6+0=9. Jest "świetne technicznie", lecz ekonomicznie nieracjonalne dla typowej realizacji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się kilka kryteriów, szukaj informacji o priorytetach (wagach) i pamiętaj, że "najbardziej odpowiednie" często oznacza "fit for purpose" – wystarczające parametry przy dobrym wyglądzie i rozsądnym koszcie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Analiza wielokryterialna to porównywanie wariantów według kilku cech naraz (np. wytrzymałość, estetyka, koszt), zamiast według jednej "najlepszej" cechy. Wynik ma wskazać rozwiązanie najlepiej dopasowane do celu (altana jako obiekt ogrodowy), czyli kompromis, a nie skrajność.
Altana jest elementem małej architektury, który ma także funkcję dekoracyjną i wpływa na odbiór ogrodu. Zbyt "przemysłowy" lub masywny materiał może psuć efekt, nawet jeśli jest bardzo trwały. Wytrzymałość ma być wystarczająca dla lekkiej konstrukcji, a wygląd często jest kluczowy dla klienta.
Najpierw zamień opis (np. "wysoka", "średnia") na punkty zgodnie z tabelą w poleceniu. Potem pomnóż każdy wynik przez wagę kryterium (np. estetyka ×2). Na końcu zsumuj punkty dla materiału. Wygrywa wariant z najwyższą sumą.
Zwykle oznacza materiał najlepiej dopasowany do funkcji: ma spełnić wymagania użytkowe i konstrukcyjne, dobrze wyglądać w otoczeniu oraz mieścić się w racjonalnym budżecie. Nie chodzi o materiał "najlepszy na papierze" w jednej kategorii, tylko o najlepszy kompromis dla danej realizacji.
Nie zawsze, ale w typowych zadaniach egzaminacyjnych może wypaść gorzej, jeśli ma wysoki koszt i nie daje przewagi estetycznej. Stal może być uzasadniona w nowoczesnych projektach lub gdy wymagane są smukłe przekroje i wysoka trwałość, ale wtedy zwykle rosną koszty i zmienia się charakter obiektu.
Beton jest masywny i kojarzy się z ciężkimi konstrukcjami, co może nie pasować do lekkiej, ogrodowej formy altany. Nawet jeśli jest tani i wytrzymały, może obniżać walory wizualne i "naturalność" przestrzeni. W zadaniach o altanie estetyka zwykle ma duże znaczenie.
Może mieć sens, gdy inwestor oczekuje bardzo wysokiej trwałości, prestiżowego wyglądu i akceptuje wysoki koszt. To częściej dotyczy tarasów premium lub elementów reprezentacyjnych. W typowej altanie "na standardowy budżet" bardzo wysoki koszt jest zwykle uznawany za nieopłacalny.
Najczęstsze są: wybór materiału z najwyższą wytrzymałością bez patrzenia na koszt i estetykę, wybór najtańszego mimo słabego wyglądu, ignorowanie wag (traktowanie wszystkich kryteriów tak samo) oraz pomyłki rachunkowe przy sumowaniu punktów. Pomaga zapisanie obliczeń dla każdego wariantu.
"Wystarczająca" oznacza taką, która bezpiecznie przeniesie typowe obciążenia dla lekkiej konstrukcji (wiatr, śnieg, użytkowanie), bez projektowania jak dla obiektu inżynierskiego. "Nadmierna" to parametry podnoszące koszt lub komplikujące wykonanie bez realnej potrzeby funkcjonalnej altany.
Ćwicz zadania, w których porównuje się materiały według kilku kryteriów (trwałość, estetyka, koszt, konserwacja). Ucz się uzasadniać wybór w kontekście funkcji obiektu (altana, pergola, ławka, nawierzchnia). Trenuj też proste metody punktowe i czytanie tabel, bo to częsty format zadań.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Stosując podaną ocenę ważoną, drewno sosnowe ma najwyższy wynik.Wytrzymałość: 2×1=2, estetyka: 3×2=6, koszt: 2×1=2, razem 10."

Źródła:

  • Thomas L. Saaty, "The Analytic Hierarchy Process", McGraw-Hill, 1980.
  • Ralph L. Keeney, Howard Raiffa, "Decisions with Multiple Objectives: Preferences and Value Tradeoffs", Wiley, 1976.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu materiałoznawstwa w budownictwie/architekturze krajobrazu
  • Materiały dydaktyczne o małej architekturze ogrodowej (altany, pergole, wiaty) i doborze technologii
  • Wprowadzenia do metod oceny wielokryterialnej (AHP, punktacja ważona) w podejmowaniu decyzji

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego