KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 20.
Przygotowujesz planszę wystawową na podstawie dokumentacji zgromadzonej w archiwum. Które z poniższych informacji powinny znaleźć się na planszy, aby była zgodna z przepisami dotyczącymi praw autorskich, dóbr osobistych i własności intelektualnej?
InformacjaTakNie
Tytuł wystawyAB
Nazwisko autora dokumentówCD
Data i miejsce powstania dokumentówEF
Informacja o prawach autorskichGH
Zdjęcia osób występujących na dokumentachIJ
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na planszy wystawowej zwykle podaje się informacje identyfikujące ekspozycję i źródła: tytuł wystawy, autora oraz metrykę dokumentów (data i miejsce powstania) oraz informację o prawach autorskich.
Publikowanie zdjęć osób z dokumentów wymaga szczególnej ostrożności (wizerunek/dobra osobiste), więc co do zasady nie jest elementem "który powinien się znaleźć" bez podstawy.

Pełne wyjaśnienie:

Plansza wystawowa przygotowana na podstawie materiałów archiwalnych powinna zawierać takie informacje, które umożliwiają identyfikację wystawy i źródeł, a jednocześnie nie naruszają praw osób trzecich (praw autorskich, dóbr osobistych i innych praw własności intelektualnej).

Informacja "Tytuł wystawy" jest elementem podstawowym: porządkuje przekaz i identyfikuje ekspozycję. "Nazwisko autora dokumentów" (gdy jest znane i istotne) realizuje zasadę oznaczania autorstwa i rzetelnego wskazania twórcy/pochodzenia materiału. "Data i miejsce powstania dokumentów" to typowa metryka archiwalna – pomaga odbiorcy zrozumieć kontekst i zwiększa wiarygodność opisu.

Kluczowe jest też umieszczenie "Informacji o prawach autorskich", np. kto jest uprawniony, jakie są warunki wykorzystania, czy istnieją ograniczenia. Taki komunikat nie "legalizuje" automatycznie wszystkich użyć, ale jest ważnym elementem zgodnego, transparentnego udostępniania.

Pozycja "Zdjęcia osób występujących na dokumentach" nie jest informacją, która powinna znaleźć się na planszy z samego faktu przygotowania wystawy. Wizerunek i dobra osobiste mogą wymagać odrębnej podstawy (np. zgody lub innej przesłanki), dlatego automatyczne zamieszczanie zdjęć osób może prowadzić do naruszeń. Z perspektywy zgodności prawnej bezpieczniej jest przyjąć, że takie zdjęcia nie są obowiązkowym elementem planszy, dopóki nie ma pewności co do podstaw ich publikacji.

Dlatego zestaw zgodny z zasadą minimalizacji ryzyka i poprawnego opisu obejmuje: tytuł, wskazanie autora, metrykę (data i miejsce) oraz informację o prawach, natomiast nie zakłada obligatoryjnego zamieszczania zdjęć osób.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Na planszy warto podać dane identyfikujące: tytuł wystawy, autora lub wytwórcę materiału (jeśli ustalony) oraz metrykę, czyli np. datę i miejsce powstania. Ułatwia to odbiorcy zrozumienie kontekstu i jest zgodne z dobrymi praktykami opisu archiwalnego.
Podanie autora służy rzetelnemu wskazaniu pochodzenia materiału i realizuje zasadę oznaczania autorstwa. W praktyce archiwalnej pomaga też odróżnić twórcę od właściciela egzemplarza oraz buduje wiarygodność opisu i ułatwia dalsze poszukiwania źródeł.
Metryka dokumentu to zestaw podstawowych danych opisowych pozwalających go zidentyfikować w czasie i przestrzeni. Najczęściej obejmuje datę oraz miejsce powstania, a często także informacje o twórcy/wytwórcy. Na wystawie metryka porządkuje narrację i ułatwia interpretację.
Tak, bo informuje odbiorcę o zasadach wykorzystania treści (np. kto jest uprawniony i czy są ograniczenia). Taka informacja zwiększa transparentność i pomaga unikać nieuprawnionego kopiowania. Sama adnotacja nie zastępuje analizy praw, ale jest ważnym elementem poprawnego udostępniania.
Nie zawsze. Wizerunek i dobra osobiste mogą wymagać dodatkowej podstawy (np. zgody) oraz oceny ryzyka naruszeń. Dlatego nie traktuje się zdjęć osób jako elementu, który "powinien" znaleźć się na planszy z automatu. Najpierw trzeba ustalić, czy publikacja jest dopuszczalna.
Prawa autorskie dotyczą twórczości (utworu) i uprawnień twórcy lub innych podmiotów. Ochrona wizerunku dotyczy osoby przedstawionej (jej dobra osobistego). Można mieć sytuację, w której utwór jest w porządku, ale publikacja wizerunku nadal wymaga odrębnej oceny.
Częste błędy to: brak metryki (data/miejsce), pomijanie informacji o prawach, mylenie autora z właścicielem zbioru oraz automatyczne publikowanie treści z danymi osób bez refleksji nad wizerunkiem i dobrami osobistymi. Warto stosować zasadę: najpierw weryfikacja, potem publikacja.
Gdy nie masz pewności co do podstawy publikacji wizerunku lub gdy zdjęcia nie są konieczne do zrozumienia przekazu. Rezygnacja ogranicza ryzyko naruszeń i zwykle nie obniża wartości merytorycznej planszy, jeśli zachowasz poprawny opis źródła (autor, data, miejsce, prawa).
Stosuj podejście minimalizujące ryzyko: podawaj dane opisowe (tytuł, autor, metryka), dodaj jasną informację o prawach, a treści wrażliwe (np. wizerunek osób) publikuj dopiero po weryfikacji podstawy. Pomaga też konsultacja z przełożonym lub procedurą udostępniania w archiwum.
Za typowo opisowe uznaje się: tytuł wystawy, dane o autorze/wytwórcy oraz metrykę (data i miejsce powstania). To informacje potrzebne do kontekstu i identyfikacji źródła. Większą ostrożność wymagają elementy ujawniające osoby (np. wizerunek) lub treści mogące naruszać dobra osobiste.
info

Około 33% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z prawa autorskiego dla instytucji kultury i archiwów (skrypty szkoleniowe)
  • Poradniki archiwalne dotyczące opracowania i opisu dokumentów (metryka, opis jednostki)
  • Wewnętrzne procedury archiwum dot. udostępniania i publikacji kopii (regulaminy, instrukcje)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego