Przeciążenie silnika to stan, w którym napęd przez dłuższy czas pobiera prąd większy od znamionowego (np. z powodu zbyt dużego obciążenia mechanicznego, zablokowania, złej wentylacji lub nieprawidłowych warunków pracy). Skutkiem jest nagrzewanie uzwojeń i ryzyko uszkodzenia izolacji. Dlatego do ochrony przed przeciążeniem stosuje się zabezpieczenia reagujące na wzrost prądu w obwodzie silnika.
Odpowiedź "Przekaźnik nadprądowy" jest poprawna, ponieważ jego zadaniem jest wykrycie przekroczenia ustalonej wartości prądu i zainicjowanie zadziałania (np. wyłączenia stycznika), co przerywa zasilanie silnika i ogranicza skutki przeciążenia. W praktyce spotyka się także aparaty wyspecjalizowane do silników (np. wyłączniki silnikowe, przekaźniki przeciążeniowe/termiczne), ale zasada doboru pozostaje ta sama: ochrona przeciążeniowa wynika z kontroli prądu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "Wyłącznik różnicowoprądowy" nie jest przeznaczony do ochrony przeciążeniowej silnika. Jego podstawową funkcją jest wykrywanie prądu upływu (różnicy prądów między przewodami) i ochrona przeciwporażeniowa oraz przeciwpożarowa w razie uszkodzeń izolacji.
- "Ogranicznik przepięć" chroni instalację i urządzenia przed krótkotrwałymi przepięciami (np. łączeniowymi lub atmosferycznymi). Nie reaguje na długotrwały wzrost prądu obciążenia silnika, więc nie zabezpiecza go przed przeciążeniem.
- "Przekaźnik czasowy" służy do realizacji funkcji czasowych w sterowaniu (opóźnione załączenie/wyłączenie, sekwencje). Sam z siebie nie jest zabezpieczeniem przeciążeniowym, bo nie mierzy prądu ani temperatury uzwojeń.
Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi nazwij zagrożenie (przeciążenie, zwarcie, porażenie, przepięcie), a potem dobierz aparat, który mierzy właściwą wielkość (prąd, różnicę prądów, napięcie, czas).
