KWALIFIKACJA BUD25 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 28.
Przygotowujesz zapotrzebowanie na materiały do zagospodarowania terenu budowy. W poniższej tabeli przedstawiono listę potrzebnych materiałów. Która z poniższych odpowiedzi jest prawidłowa?
Materiał Ilość
Piasek 10 m³
Grunt 5 m³
Kamienie ozdobne 2 tony
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli piasek ma 10 m³, a grunt 5 m³, więc 10 > 5 i rzeczywiście potrzeba więcej piasku niż gruntu.
Porównania z kamieniami ozdobnymi są problematyczne, bo podano je w tonach (masa), a piasek i grunt w m³ (objętość), więc bez przeliczeń nie da się rzetelnie stwierdzić "więcej/mniej".

Pełne wyjaśnienie:

W zestawieniu materiałów podano ilości dla trzech pozycji. Dla piasku wpisano 10 m³, a dla gruntu 5 m³. Są to te same jednostki (metry sześcienne), więc można je bezpośrednio porównać: 10 m³ jest większe niż 5 m³. Z tego wynika, że stwierdzenie "Potrzebujesz więcej piasku niż gruntu" jest prawdziwe.

Pozostałe odpowiedzi odwołują się do porównań z kamieniami ozdobnymi, które mają ilość podaną jako 2 tony. Tona to jednostka masy, natomiast m³ to jednostka objętości. Bez znajomości gęstości materiału i bez przeliczenia masy na objętość (albo odwrotnie) nie da się poprawnie rozstrzygnąć, czy "więcej" w sensie ilościowym dotyczy piasku czy kamieni. Dlatego zdania typu "więcej kamieni ozdobnych niż piasku" lub "więcej piasku niż kamieni ozdobnych" nie mają jednoznacznego uzasadnienia na podstawie samej tabeli.

W praktyce kosztorysowej i przy zamówieniach materiałów warto pamiętać o zasadzie: porównuj tylko wielkości wyrażone w tych samych jednostkach. Jeżeli w zestawieniu pojawiają się różne jednostki (np. t i m³), najpierw należy je ujednolicić przez przeliczenie, korzystając z danych materiałowych (np. gęstości nasypowej kruszywa), a dopiero potem wyciągać wnioski o relacjach "więcej/mniej".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gdy jednostki są takie same (np. m³ i m³), porównujesz po prostu wartości liczbowe. W tym zadaniu 10 m³ piasku jest większe niż 5 m³ gruntu, więc piasku potrzeba więcej. To typowy szybki krok przy sprawdzaniu zapotrzebowania materiałowego.
Bo tona opisuje masę, a m³ opisuje objętość. Żeby je porównać, musisz znać zależność masa–objętość (np. gęstość materiału) i wykonać przeliczenie. Bez tego "więcej/mniej" jest niejednoznaczne.
(metr sześcienny) to jednostka objętości. W kosztorysowaniu często podaje się w m³ materiały sypkie i roboty ziemne (np. piasek, grunt), bo łatwo je powiązać z kubaturą wykopu, zasypu lub warstwy.
Tona to jednostka masy. W budownictwie często używa się jej dla kruszyw, kamienia lub materiałów sprzedawanych wagowo. Przy planowaniu dostaw tonę zwykle łączy się z nośnością transportu i dokumentami ważenia.
Najczęściej potrzebujesz gęstości (lub gęstości nasypowej) danego materiału, bo to ona łączy masę z objętością. Bez tych danych nie da się rzetelnie porównać ilości wyrażonych w tonach z ilościami wyrażonymi w m³.
Najczęstszy błąd to porównywanie samych liczb z pominięciem jednostek (np. 10 z 2). Drugi błąd to przeoczenie, że jedna pozycja jest w tonach, a inne w m³. W kosztorysie zawsze sprawdzaj kolumnę z jednostką, nie tylko wartość.
Sprawdź, czy porównywane pozycje mają tę samą jednostkę. Jeśli tak, możesz wyciągnąć wniosek bez dodatkowych danych. Jeśli jednostki są różne (masa vs objętość), odpowiedź wymaga przeliczeń lub dodatkowych informacji i może nie być jednoznaczna.
W przedmiarach i kosztorysach piasek bywa ujmowany w m³ (objętość warstwy lub zasypu), natomiast w obrocie handlowym i transporcie może być liczony wagowo (t). Dlatego w dokumentach trzeba uważać na jednostkę i ewentualne przeliczniki.
Zbierz zakres robót, wykonaj przedmiar (ile m²/m³), a potem zestaw materiały z jednostkami i ilościami. Na końcu skontroluj spójność: czy jednostki są zgodne, czy ilości wynikają z obliczeń oraz czy nie mieszają się masy i objętości bez podanych przeliczników.
Najpierw wybierz odpowiedzi oparte na porównaniach w tych samych jednostkach. Jeśli pojawiają się t i m³, oceń, czy w treści podano dane do przeliczenia (np. gęstość). Jeśli nie, uznaj porównanie za nieuzasadnione i opieraj się na jednoznacznych relacjach z tabeli.
info

Statystycznie 72% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • BIPM (Bureau International des Poids et Mesures), "The International System of Units (SI)" (SI Brochure), rozdziały o jednostkach i wielkościach fizycznych, https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-01)
  • Główny Urząd Miar (GUM), materiały informacyjne o układzie SI i jednostkach miary (objętość, masa), https://www.gum.gov.pl/pl/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), hasła: "Metr sześcienny" oraz "Tona" – opis jednostek i ich znaczenia (objętość vs masa), https://pl.wikipedia.org/wiki/Metr_sze%C5%9Bcienny oraz https://pl.wikipedia.org/wiki/Tona (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy przedmiarowania i kosztorysowania robót budowlanych (podręczniki szkolne dla kosztorysantów)
  • Materiały dydaktyczne o jednostkach SI i przeliczaniu jednostek w budownictwie
  • Ćwiczenia z czytania tabel i zestawień materiałowych w kosztorysach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego