Piana stała to rodzaj układu dyspersyjnego, w którym fazą rozproszoną jest gaz, a ośrodkiem dyspersyjnym (fazą ciągłą) jest ciało stałe. W praktyce oznacza to materiał o strukturze porowatej lub "gąbczastej", gdzie w objętości stałej matrycy znajdują się liczne pęcherzyki gazu.
Odpowiedź "pumeks" pasuje do tej definicji, ponieważ pumeks jest porowatą skałą wulkaniczną powstałą w warunkach, w których uwięzione pęcherzyki gazu tworzą liczne pory w zestalonej masie. Taki układ spełnia kryterium: gaz w ciele stałym.
Pozostałe propozycje dotyczą innych typów dyspersji:
- "masło" nie jest pianą stałą. To typowy przykład emulsji (mieszaniny dwóch cieczy niemieszających się), gdzie rozproszone są krople jednej fazy ciekłej w drugiej (w ujęciu uproszczonym: układ typu woda–tłuszcz). Nie spełnia warunku "gaz w ciele stałym".
- "mgła" to aerozol, czyli krople cieczy rozproszone w gazie (powietrzu). Jest to układ "ciecz w gazie", a nie "gaz w ciele stałym".
- "bite białko" jest przykładem piany ciekłej: pęcherzyki gazu są rozproszone w cieczy (a dokładniej w wodnym roztworze białek). Mimo że wygląda "sztywno", ośrodek dyspersyjny pozostaje ciekły, więc nie jest to piana stała.
Wskazówka egzaminacyjna: aby rozpoznać typ układu dyspersyjnego, zawsze najpierw ustal stan skupienia fazy ciągłej (gaz/ciecz/ciało stałe), a dopiero potem stan fazy rozproszonej. To ogranicza pomyłki wynikające z potocznych skojarzeń.
