KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 3.
Przykładem utrudniającego komunikację interpersonalną szumu o charakterze psychologicznym jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szumiem psychologicznym są bariery wynikające z procesów poznawczych i emocji (np. przeciążenie uwagi). Nadmierna ilość informacji w jednym komunikacie utrudnia selekcję treści i zrozumienie. Hałas, temperatura i dystans to czynniki fizyczne/przestrzenne. W terapii zajęciowej warto je rozpoznawać.

Pełne wyjaśnienie:

Szum (bariera) w komunikacji interpersonalnej to wszystko, co zakłóca przekaz i utrudnia zrozumienie komunikatu. Szum psychologiczny ma źródło w funkcjonowaniu psychicznym człowieka: emocjach, nastawieniu, motywacji, stresie oraz w ograniczeniach procesów poznawczych (uwaga, pamięć robocza, tempo przetwarzania informacji).

Nadmierna ilość informacji zawarta w komunikacie jest przykładem takiej bariery, ponieważ prowadzi do przeciążenia poznawczego: odbiorca nie jest w stanie jednocześnie selekcjonować, porządkować i zapamiętać wszystkich treści. W efekcie rośnie ryzyko pominięcia kluczowych elementów, błędnej interpretacji lub utraty wątku rozmowy.

Pozostałe odpowiedzi opisują bariery innego typu:

  • Hałas w pomieszczeniu to zakłócenie środowiskowe o charakterze fizycznym, które utrudnia usłyszenie komunikatu (problem akustyczny).
  • Zbyt wysoka temperatura to czynnik fizyczny/środowiskowy wpływający na komfort i koncentrację, ale jego źródłem jest warunek otoczenia, nie treść i procesy psychiczne związane z przekazem.
  • Zbyt duża odległość między rozmówcami dotyczy warunków przestrzennych/proksemicznych: może pogorszyć słyszalność i ograniczyć sygnały niewerbalne.

W praktyce terapeuty zajęciowego rozpoznanie typu bariery pomaga dobrać strategię: przy szumie psychologicznym warto skracać komunikaty, dzielić instrukcje na kroki, upewniać się co do zrozumienia i redukować stres; przy barierach fizycznych należy poprawić warunki otoczenia (cisza, komfort, odpowiedni dystans).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szum psychologiczny to bariera w komunikacji wynikająca ze stanu emocjonalnego i procesów poznawczych rozmówców, np. stresu, złości, uprzedzeń lub przeciążenia uwagi. Nie pochodzi z otoczenia (jak hałas), tylko "z głowy" nadawcy lub odbiorcy.
Nadmierna liczba szczegółów obciąża uwagę i pamięć roboczą, przez co trudniej wyłowić sedno i uporządkować treści. Odbiorca może pominąć kluczowy fragment, zapamiętać tylko część instrukcji albo pomylić kolejność działań.
Sprawdź źródło zakłócenia: jeśli wynika z emocji, nastawienia, zmęczenia lub przeciążenia poznawczego, to szum psychologiczny. Jeśli wynika z warunków otoczenia (hałas, temperatura, słabe oświetlenie), to szum fizyczny/środowiskowy.
Nie. Hałas jest czynnikiem zewnętrznym i zwykle zalicza się go do szumu fizycznego (środowiskowego), bo utrudnia usłyszenie lub rozróżnienie słów. Może wywoływać irytację, ale pierwotna przyczyna zakłócenia jest akustyczna.
Najczęściej są to: stres pacjenta, lęk przed oceną, zniechęcenie, brak motywacji, niska tolerancja frustracji, a także przeciążenie poznawcze (za długie instrukcje). Skutkiem bywa trudność w słuchaniu, rozumieniu i współpracy.
Pomaga dzielenie instrukcji na krótkie kroki, używanie prostych zdań, powtarzanie kluczowych informacji oraz pytania kontrolne ("Co zrobisz jako pierwsze?"). Dobrze działa też wsparcie wizualne (lista kroków, piktogramy) i tempo dostosowane do pacjenta.
Gdy dystans jest zbyt duży, pogarsza się słyszalność, a sygnały niewerbalne (mimika, kontakt wzrokowy) są mniej czytelne. W warunkach terapeutycznych może to obniżać poczucie kontaktu i utrudniać instruktaż, ale jest to bariera przestrzenna, nie psychologiczna.
Zbyt wysoka lub zbyt niska temperatura obniża komfort, nasila zmęczenie i rozprasza, więc rozmówca gorzej się koncentruje. To jednak zakłócenie środowiskowe (fizyczne). W praktyce warto zadbać o warunki, zanim oceni się problemy jako "psychologiczne".
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "hałas", bo jest najbardziej oczywistą przeszkodą w rozmowie. Inny błąd to uznanie dyskomfortu (np. gorąca) za psychologiczny, mimo że jego źródłem jest otoczenie. Kluczem jest klasyfikacja według źródła zakłócenia.
Ucz się definicji typów barier i trenuj przyporządkowanie przykładów do kategorii: psychologiczne (emocje/poznanie), fizyczne (otoczenie), przestrzenne (dystans), językowe/semantyczne (niejasne słowa). Na egzaminie zawsze pytaj siebie: "skąd bierze się problem?".
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Szumiem psychologicznym są bariery wynikające z procesów poznawczych i emocji (np. przeciążenie uwagi)."

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii komunikacji interpersonalnej (definicje barier/szumów)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu kompetencji społecznych w ochronie zdrowia
  • Notatki/ćwiczenia z aktywnego słuchania i formułowania komunikatów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego