W zadaniu trzeba dopasować funkcję do trzech podstawowych układów narządów występujących u zwierząt gospodarskich. Kluczowe jest rozróżnienie: (1) gdzie zachodzi wymiana gazów z otoczeniem, (2) co rozprowadza substancje wewnątrz ciała oraz (3) co usuwa zbędne produkty przemiany materii.
1. Układ oddechowy → C
Układ oddechowy (m.in. drogi oddechowe i płuca) umożliwia pobieranie tlenu z powietrza oraz usuwanie dwutlenku węgla. To jest typowa definicja wymiany gazowej między organizmem a środowiskiem, więc poprawne jest dopasowanie do opisu C.
2. Układ krwionośny → A
Układ krwionośny (serce, naczynia, krew) pełni rolę "systemu transportowego": przenosi tlen i CO2 oraz rozprowadza substancje odżywcze do tkanek. Dlatego pasuje opis A: transport gazów i składników odżywczych w organizmie.
3. Układ wydalniczy → B
Układ wydalniczy (np. nerki i drogi moczowe) usuwa produkty przemiany materii i pomaga utrzymać równowagę wewnętrzną organizmu. Opis B mówi wprost o wydalaniu produktów metabolizmu, więc jest właściwy dla układu wydalniczego.
Dlaczego pozostałe dopasowania są błędne?
- 1-B: wydalanie metabolitów nie jest podstawową funkcją układu oddechowego.
- 2-C: układ krwionośny nie pobiera tlenu z powietrza; tlen jest pobierany w układzie oddechowym, a następnie transportowany krwią.
- 3-A: układ wydalniczy nie odpowiada za transport gazów i substancji odżywczych po organizmie.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj schemat: "oddechowy = wymiana z powietrzem", "krwionośny = transport wewnętrzny", "wydalniczy = usuwanie produktów przemiany".
