KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 43.
Przyprawy wskazane do stosowania w diecie łatwostrawnej oszczędzającej z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W diecie łatwostrawnej oszczędzającej (chemicznie) ogranicza się składniki drażniące i pobudzające wydzielanie soku żołądkowego, dlatego unika się ostrych i kwaśnych dodatków. Wanilia i cynamon to przyprawy łagodne, aromatyzujące, zwykle dobrze tolerowane w tej diecie.
Pozostałe propozycje zawierają przyprawy ostre/kwasowe.

Pełne wyjaśnienie:

W diecie łatwostrawnej oszczędzającej z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego (tzw. oszczędzanie chemiczne) celem jest zmniejszenie drażnienia błony śluzowej żołądka i ograniczenie bodźców nasilających wydzielanie soku żołądkowego. Oprócz doboru technik (gotowanie, duszenie bez obsmażania, pieczenie w folii) ważny jest też dobór przypraw.

Prawidłowa odpowiedź: wanilia, cynamon.
Wanilia i cynamon nadają smak i zapach, ale są uznawane za przyprawy łagodne, które w typowych zaleceniach dla diety oszczędzającej nie należą do grupy silnie drażniących. Dlatego mogą być stosowane (zwłaszcza w potrawach mlecznych, kaszach, deserach) zamiast ostrych mieszanek przypraw.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • musztarda, ocet – to dodatki o wyraźnym działaniu drażniącym (ostrość/kwasowość). Ocet zwiększa kwasowość potraw, a musztarda zawiera ostre składniki; w diecie oszczędzającej zwykle się ich unika.
  • maggi, pieprz – pieprz jest przyprawą ostrą, pobudzającą i drażniącą. "Maggi" to intensywna przyprawa płynna/mieszanka smakowa, często o dużej zawartości soli i ekstraktów smakowych; nie jest typowym wyborem w diecie oszczędzającej.
  • papryka, chrzan – chrzan jest przyprawą bardzo ostrą, silnie pobudzającą i drażniącą. Papryka (szczególnie ostra) również może działać drażniąco; w dietach oszczędzających przyprawy ostre są standardowo ograniczane.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "oszczędzanie" i "ograniczenie pobudzania soku żołądkowego", wybieraj przyprawy aromatyczne, ale nieostre (np. wanilia, cynamon), a odrzucaj opcje z pieprzem, chrzanem, ostrą papryką, octem czy musztardą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sposób żywienia, w którym wybiera się produkty i przyprawy tak, aby nie drażniły przewodu pokarmowego i nie nasilały wydzielania soku żołądkowego. Stawia się na potrawy łagodne, o prostej recepturze, bez ostrych i kwaśnych dodatków.
Najczęściej wybiera się łagodne przyprawy aromatyczne, które poprawiają smak bez ostrości, np. wanilię czy cynamon (zwłaszcza do potraw słodkich). Dobór zależy od tolerancji pacjenta, ale unika się przypraw drażniących.
Ponieważ są to przyprawy ostre, które mogą działać drażniąco na błonę śluzową żołądka i nasilać wydzielanie soku żołądkowego. W diecie oszczędzającej dąży się do zmniejszenia takich bodźców, aby ograniczyć dolegliwości.
Zwykle nie. Ocet jest dodatkiem kwaśnym, który może zwiększać drażnienie przewodu pokarmowego i pobudzać wydzielanie soku żołądkowego. W jadłospisach łatwostrawnych częściej stosuje się łagodniejsze sposoby doprawiania (np. delikatne zioła).
Szukaj w treści sformułowań typu: "oszczędzająca", "ograniczenie substancji pobudzających", "żołądek", "sok żołądkowy". To sygnał, że należy wybierać odpowiedzi z łagodnymi przyprawami, a odrzucać ostre/kwasowe (pieprz, chrzan, ocet, musztarda).
Typowe błędy to: wybór "popularnych" przypraw bez analizy ich ostrości, mylenie przypraw z dodatkami smakowymi (np. intensywne sosy/koncentraty), oraz założenie, że "mała ilość nie szkodzi". W diecie oszczędzającej liczy się też charakter bodźca.
Nie zawsze, ale w pytaniach egzaminacyjnych papryka (zwłaszcza ostra) bywa traktowana jako przyprawa mogąca drażnić i pobudzać wydzielanie soku żołądkowego. Jeśli w odpowiedzi występuje razem z chrzanem, zwykle cała para jest nieprawidłowa dla diety oszczędzającej.
W praktyce kucharskiej pomocne są przyprawy łagodne i aromatyczne, np. wanilia i cynamon. Pozwalają poprawić smak kasz, kleików, budyniów czy deserów mlecznych bez użycia ostrych dodatków. Ważne jest też niewielkie dawkowanie i prosta receptura.
Stosuje się ją m.in. u osób z dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego oraz w żywieniu instytucjonalnym (np. oddziały szpitalne, domy opieki), gdy zaleca się potrawy łagodne. Wtedy kucharz planuje menu i przyprawy tak, by ograniczyć bodźce drażniące.
Najlepiej uczyć się "parami": łagodne aromaty (np. wanilia, cynamon) vs. ostre/kwasowe (pieprz, chrzan, ocet, musztarda). Twórz własne fiszki i porównuj je z przykładowymi jadłospisami dietetycznymi, bo pytania często sprawdzają te kontrasty.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "W diecie łatwostrawnej oszczędzającej (chemicznie) ogranicza się składniki drażniące i pobudzające wydzielanie soku żołądkowego, dlatego unika się ostrych i kwaśnych dodatków."

Materiały:

  • Podręczniki z dietetyki gastronomicznej dla szkół branżowych/technikum (dział: diety lecznicze, dieta łatwostrawna)
  • Materiały szkoleniowe z żywienia w chorobach przewodu pokarmowego (część o oszczędzaniu chemicznym)
  • Receptury dietetyczne i przykładowe jadłospisy dla diety łatwostrawnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego