KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 7.
Przyrząd do pomiaru średnic wewnętrznych przedstawia zdjęcie oznaczone literą
Ilustracja przedstawia cztery różne przyrządy pomiarowe, oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średnice wewnętrzne mierzy się średnicówką.
Na zdjęciu A widać średnicówkę czujnikową z ramionami i końcówkami wygiętymi na zewnątrz, które rozpychają się w otworze. B to sam czujnik zegarowy, C to mikrometr do pomiarów zewnętrznych, a D to głębokościomierz.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy rozpoznania przyrządu do pomiaru średnic wewnętrznych na podstawie cech budowy widocznych na zdjęciach.

Poprawna jest odpowiedź A, ponieważ przedstawia średnicówkę czujnikową (mackową). Jej charakterystyczną cechą są dwa ramiona zakończone końcówkami pomiarowymi wygiętymi na zewnątrz. Po wprowadzeniu do otworu końcówki opierają się o ścianki i pozwalają ocenić średnicę (często jako odchyłkę od wymiaru nastawczego wskazywaną czujnikiem).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • B (czujnik zegarowy) sam w sobie mierzy przemieszczenie liniowe trzpienia. Do kontroli średnic wewnętrznych musi współpracować z odpowiednią przystawką/uchwytem (np. średnicówką czujnikową). Sam czujnik nie jest "przyrządem do średnic".
  • C (mikrometr kabłąkowy) służy do pomiarów zewnętrznych. Kabłąk i układ wrzeciona z kowadełkiem uniemożliwiają pomiar średnicy wewnętrznej typowego otworu – brakuje końcówek przeznaczonych do pracy wewnątrz elementu.
  • D (głębokościomierz) jest przeznaczony do pomiaru głębokości otworów i rowków. Ma podstawę oporową i prosty trzpień, który wysuwa się w głąb, ale nie mierzy średnicy.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pomiarach wewnętrznych szukaj narzędzi, które mają końcówki pracujące na zewnątrz w otworze (rozpierają się lub opierają o ścianki). Przyrządy z prostym trzpieniem i stopką zwykle służą do głębokości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Średnicówka czujnikowa to przyrząd do kontroli średnic wewnętrznych otworów. Ma końcówki pomiarowe, które opierają się o ścianki otworu, a czujnik (zegarowy) pokazuje odchyłkę od wymiaru nastawczego. Stosuje się ją m.in. do kontroli tulei i gniazd łożysk.
Najczęściej rozpoznasz go po końcówkach skierowanych na zewnątrz, które po włożeniu do otworu rozsuwają się i dotykają ścianek. W średnicówce czujnikowej widać też tarczę czujnika. To inna konstrukcja niż mikrometr kabłąkowy czy głębokościomierz.
Czujnik zegarowy mierzy tylko liniowe przemieszczenie trzpienia. Żeby kontrolować średnicę wewnętrzną, musi być zamocowany w przystawce, która przenosi kontakt z dwiema ściankami otworu na ruch trzpienia (np. w średnicówce czujnikowej).
Typowym mikrometrem kabłąkowym nie zmierzysz średnicy wewnętrznej, bo jego budowa jest przeznaczona do pomiarów zewnętrznych (wrzeciono i kowadełko działają "od zewnątrz"). Do otworów używa się średnicówek lub mikrometrów wewnętrznych o innej konstrukcji.
Średnicówka ma elementy pomiarowe, które opierają się o ścianki otworu (ramiona/końcówki rozparte na boki). Głębokościomierz ma prost y trzpień i stopkę bazową, aby mierzyć odległość w głąb (głębokość), a nie średnicę.
Najczęściej myli się narzędzia "na pierwszy rzut oka" podobne: średnicówkę z głębokościomierzem (oba mogą mieć podstawę i wskaźnik) albo uznaje czujnik zegarowy za kompletny przyrząd do średnic. Warto zawsze sprawdzić, co dotyka mierzonej powierzchni.
Końcówki pomiarowe wprowadza się do otworu i ustawia tak, aby opierały się o przeciwległe ścianki. Następnie wykonuje się lekkie "kołysanie" w osi, by znaleźć położenie maksymalne/minimalne wskazania. Czujnik pokazuje odchyłkę od wcześniej ustawionego wzorca.
Średnicówkę czujnikową stosuje się, gdy potrzebna jest większa dokładność lub szybka kontrola odchyłki otworu, np. w gniazdach łożysk, tulejach i korpusach. Suwmiarka do pomiarów wewnętrznych bywa mniej dokładna i bardziej zależna od techniki pomiaru.
O przeznaczeniu do otworów świadczą ramiona/końcówki pomiarowe, które pracują wewnątrz elementu i są ukształtowane tak, by dotykać ścianek od środka. W wersji czujnikowej dodatkowo występuje zegar, który ułatwia odczyt odchyłek podczas kontroli.
Najlepiej uczyć się przez porównywanie: dla każdego przyrządu zapamiętaj rodzaj mierzonego wymiaru (wewnętrzny/zewnętrzny/głębokość) oraz cechę konstrukcyjną, która to zdradza (końcówki na zewnątrz, kabłąk, stopka i trzpień). Ćwicz rozpoznawanie na zdjęciach i w warsztacie.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Średnice wewnętrzne mierzy się średnicówką.Na zdjęciu A widać średnicówkę czujnikową z ramionami i końcówkami wygiętymi na zewnątrz, które rozpychają się w otworze."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Czujnik zegarowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Czujnik_zegarowy (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Mikrometr (przyrząd)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikrometr_(przyrz%C4%85d) (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (EN): "Dial bore gauge" – https://en.wikipedia.org/wiki/Bore_gauge (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej (dział: przyrządy do pomiaru długości i średnic)
  • Instrukcje użytkowania (DTR) i katalogi producentów średnicówek czujnikowych
  • Ćwiczenia laboratoryjne z rozpoznawania przyrządów pomiarowych na zdjęciach i w praktyce

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego