KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 17.
Przyrząd kontrolno-pomiarowy przedstawiony na rysunku to
Ilustracja przedstawia szczelinomierz, który jest narzędziem kontrolno-pomiarowym używanym do precyzyjnego pomiaru szczelin.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szczelinomierz służy do kontroli szerokości szczelin i luzów przez przykładanie listków (płytek) o znanej grubości. Suwmiarka i mikrometr mierzą głównie wymiary liniowe (np. grubość/średnicę), a kątomierz jest przeznaczony do pomiaru i kontroli kątów, nie szczelin.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź to "szczelinomierz", ponieważ jest to przyrząd przeznaczony do pomiaru i kontroli szczelin/luzów. Typowy szczelinomierz ma postać zestawu cienkich listków (płytek) o określonej grubości. Dobiera się listek lub kombinację listków tak, aby wchodziły w szczelinę z lekkim oporem – dzięki temu można ocenić jej wartość oraz powtarzalność.

Odpowiedź "suwmiarka" jest nieprawidłowa, bo suwmiarka służy do pomiarów wymiarów liniowych: zewnętrznych, wewnętrznych i głębokości. Ma szczęki i prowadnicę z podziałką (lub wyświetlacz), a jej sposób użycia i budowa są inne niż w przypadku zestawu listków.

Odpowiedź "mikrometr" jest nieprawidłowa, ponieważ mikrometr (śrubowy) przeznaczony jest do bardzo dokładnych pomiarów grubości lub średnicy elementu, realizowanych przez docisk wrzeciona do kowadełka. Nie służy on do weryfikowania luzów poprzez "wypełnianie" szczeliny listkiem.

Odpowiedź "kątomierz" jest nieprawidłowa, bo kątomierz służy do pomiaru i trasowania kątów. W stolarstwie będzie przydatny np. przy cięciu pod zadanym kątem czy kontroli ustawienia elementów, ale nie zastępuje narzędzia do oceny szczelin.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz zestaw wielu cienkich blaszek/listków z oznaczonymi grubościami, najczęściej jest to szczelinomierz. Gdy widzisz szczęki i prowadnicę – to zwykle suwmiarka; gdy widzisz bębenek i śrubę – mikrometr; a skala kątowa i ramię wskazują na kątomierz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szczelinomierz to zestaw cienkich listków o znanej grubości do sprawdzania szczelin i luzów. W stolarstwie pomaga kontrolować równe przerwy montażowe, pasowanie elementów oraz ustawienia prowadnic i mechanizmów, gdy potrzebna jest szybka kontrola prześwitu.
Wybierz listek o przewidywanej grubości i wsuwaj go w szczelinę. Poprawny dobór to taki, gdy listek przechodzi z lekkim, równym oporem. Unikaj wyginania listków i dociskania na siłę, bo zafałszuje to odczyt i może uszkodzić krawędzie.
Suwmiarka mierzy głównie wymiary liniowe elementu (zewnętrzne, wewnętrzne, głębokość), a nie "luz" między dwiema powierzchniami. W szczelinach trudniej o stabilne oparcie szczęk i łatwo o błąd ustawienia, dlatego do prześwitów zwykle stosuje się szczelinomierz.
Mikrometr ma korpus w kształcie "C", wrzeciono i bębenek ze skalą, a pomiar wykonuje śrubą dociskową. Szczelinomierz wygląda jak pęk cienkich blaszek/listków, często połączonych śrubą lub nitowaniem, z wybitymi wartościami grubości.
Kątomierz stosuje się, gdy kontrolujesz wartość kąta (np. ustawienie piły, przycięcie listew, sprawdzenie prostokątności/odchyłek). Szczelinomierz nie mierzy kątów, tylko grubość szczeliny. Dobór narzędzia zależy od tego, czy kontrolujesz geometrię, czy prześwit.
Częsty błąd to wybór "najbardziej znanego" narzędzia (np. suwmiarki) bez analizy cech na rysunku. Inny błąd to mylenie mikrometru ze śrubą dociskową z przyrządami listkowymi. Warto szukać elementów charakterystycznych: listków, szczęk, skali kątowej.
Tak, bywa pomocny przy ocenie równych szczelin montażowych wokół drzwiczek lub frontów. Pozwala szybko sprawdzić, czy luz jest stały na całej długości. W praktyce łączy się to z regulacją okuć oraz kontrolą równoległości i prostoliniowości elementów.
Dobór zależy od tego, jakie przerwy kontrolujesz. Do drobnych luzów przy mechanizmach i prowadnicach przydają się cienkie listki, a do szczelin montażowych potrzebujesz też większych wartości. Najważniejsze, by listki miały czytelne oznaczenia i były w dobrym stanie.
Pogięte, zabrudzone lub zardzewiałe listki zmieniają warunki wsuwania w szczelinę i mogą dawać fałszywe wrażenie oporu. Zniszczone krawędzie utrudniają poprawne "czucie" pasowania. Dlatego szczelinomierz trzeba czyścić, chronić przed korozją i nie wyginać.
Najskuteczniej działa nauka przez obrazy: przegląd zdjęć/rysunków narzędzi i kojarzenie ich z zadaniem pomiarowym. Ćwicz odróżnianie: listki (szczelinomierz), szczęki (suwmiarka), bębenek (mikrometr), skala kątowa (kątomierz). Dodaj krótkie notatki o zastosowaniach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 72% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Szczelinomierz służy do kontroli szerokości szczelin i luzów przez przykładanie listków (płytek) o znanej grubości."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Szczelinomierz" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Szczelinomierz (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (pl): "Suwmiarka" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Suwmiarka (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (pl): "Mikrometr (przyrząd)" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikrometr_(przyrząd) (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki do pomiarów warsztatowych i metrologii w zawodach drzewnych (rozdziały o przyrządach pomiarowych)
  • Karty katalogowe i instrukcje producentów narzędzi pomiarowych (opis budowy i zastosowań)
  • Zestawy zdjęć/atlas narzędzi stolarskich i pomiarowych do ćwiczeń rozpoznawania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego