KWALIFIKACJA MEC9 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 13.
Przyrząd przedstawiony na ilustracji służy do
Ilustracja przedstawia narzędzie mechaniczne, które jest używane do ściągania łożysk.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ściągacz to przyrząd służący do bezpiecznego zdejmowania elementów osadzonych na wcisku, w tym łożysk, z wału lub z oprawy. Pozostałe odpowiedzi dotyczą czynności typowych dla silników/zaworów albo operacji montażowych, a nie ściągania elementu z pasowania.

Pełne wyjaśnienie:

Przyrząd pokazany na ilustracji (typowy ściągacz) służy do demontażu elementów osadzonych z pasowaniem, najczęściej na wcisku. W praktyce warsztatowej używa się go m.in. do ściągania łożysk z wałów, piast lub innych części, aby wykonać naprawę, wymianę lub kontrolę węzła łożyskowego. Zasadą jest takie oparcie ramion i śruby pociągowej, by przenosić siłę w osi demontażu i nie uszkodzić czopa wału ani bieżni.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "ściągania łożysk"? Ponieważ ściągacz działa "odrywająco" (wyciąga element z osadzenia), co jest typowe dla zdejmowania łożysk oraz kół pasowych, tulei czy pierścieni.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • "demontażu pokryw zaworów" – pokrywy zaworów w typowych konstrukcjach są mocowane śrubami i uszczelką; nie stosuje się do tego ściągaczy. To inny rodzaj czynności i narzędzi (klucze, wkrętaki, podważaki).
  • "montażu tulei prowadzących" – tuleje prowadzące zwykle wciska się (np. przyrządem do wciskania lub prasą). Ściągacz nie jest narzędziem montażowym do precyzyjnego osadzania tulei.
  • "montażu elementów tocznych" – elementy toczne (kulki/wałeczki) są częścią łożysk; ich montaż realizuje się w procesie produkcyjnym łożyska, nie przez ściągacz. W serwisie wymienia się całe łożysko, a nie "montuje elementy toczne" takim narzędziem.

Wskazówka egzaminacyjna: rozpoznaj, czy narzędzie służy do wyciągania (ściągacz, wybijak), czy do wciskania (prasa, pobijak, tuleje montażowe). To zwykle najszybciej prowadzi do poprawnej odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ściągacz do łożysk to narzędzie do demontażu elementów osadzonych na wcisku (np. łożysk) z wału lub oprawy. Umożliwia kontrolowane przyłożenie siły w osi zdejmowania, co ogranicza ryzyko uszkodzenia czopa wału, bieżni i obudowy.
Narzędzia demontażowe zwykle wyciągają element (ramiona, śruba pociągowa, zaczepy). Narzędzia montażowe najczęściej wciskają (prasa, tuleje montażowe, pobijaki). Kluczowe jest rozpoznanie kierunku działania siły: "ciągnie" czy "pcha".
Uderzanie młotkiem często powoduje skośne obciążenia, zadziory i mikrouszkodzenia wału oraz łożyska. Może też dojść do pęknięcia pierścienia lub uszkodzenia oprawy. Ściągacz pozwala zdejmować element równomiernie, zmniejszając ryzyko awarii po naprawie.
Najczęściej spotkasz ściągacze dwuramienne i trójramienne (zewnętrzne) oraz ściągacze wewnętrzne do elementów osadzonych w otworze. Dobór zależy od dostępu do krawędzi łożyska i miejsca na oparcie ramion.
Typowe błędy to: oparcie ramion o element, który nie powinien przenosić siły (np. osłona), nierównomierne ustawienie ramion, brak osiowości śruby, zbyt szybkie zwiększanie siły oraz brak zabezpieczenia elementu przed nagłym "strzałem" po zejściu z pasowania.
Prasę stosuje się głównie do montażu (wciskania) łożysk oraz do demontażu, gdy konstrukcja pozwala na stabilne podparcie i wypychanie elementu osiowo. Ściągacz jest praktyczny, gdy nie ma możliwości użycia prasy lub dostęp do elementu jest ograniczony.
Osadzenie na wcisku oznacza pasowanie, w którym średnica czopa/otworu powoduje ujemny luz i element wchodzi "na ciasno". Do montażu potrzebujesz siły (lub podgrzewania/chłodzenia), a do demontażu narzędzia zapewniającego kontrolowane wyciąganie, np. ściągacza.
Punkt podparcia powinien znajdować się osiowo na końcu wału (lub na odpowiedniej końcówce/adapterze), aby siła była wzdłuż osi. Podparcie na krawędziach, gwincie lub nierównej powierzchni grozi ześlizgnięciem, skrzywieniem i uszkodzeniem wału.
Nie. Elementy toczne (kulki/wałeczki) są częścią łożyska i nie montuje się ich takim narzędziem podczas typowych napraw. W serwisie zwykle wymienia się całe łożysko, a ściągacz służy do jego zdjęcia z osadzenia.
Ucz się przez porównywanie: do czego narzędzie służy, jaką siłę generuje i w jakim kierunku działa. Przeglądaj katalogi narzędzi i zdjęcia z warsztatu, a przy każdym narzędziu dopisz 2–3 typowe zastosowania oraz 1 typowy błąd użycia.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Ściągacz to przyrząd służący do bezpiecznego zdejmowania elementów osadzonych na wcisku, w tym łożysk, z wału lub z oprawy."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Ściągacz (narzędzie)" – opis zastosowań ściągaczy, https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Aci%C4%85gacz_(narz%C4%99dzie) - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Łożysko toczne" – informacje ogólne o łożyskach i praktyce wymiany, https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81o%C5%BCysko_toczne - dostęp 2026-02-18
  • SKF: materiały techniczne/dobór narzędzi do demontażu łożysk (dział "Bearing fitting/dismounting tools"), https://www.skf.com/group/products/maintenance-products/bearing-fitting-tools - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw konstrukcji maszyn (rozdziały o łożyskach i węzłach łożyskowych)
  • Instrukcje BHP i instrukcje stanowiskowe dotyczące demontażu elementów osadzonych ciasno
  • Katalogi narzędzi warsztatowych (działy: ściągacze, narzędzia do łożysk)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego