Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2016



PYTANIE NR 23.
Przyrząd przedstawiony na rysunku to
Ilustracja przedstawia pirometr, czyli urządzenie służące do bezkontaktowego pomiaru temperatury.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pirometr służy do pomiaru temperatury, zwykle bezdotykowo, na podstawie promieniowania cieplnego obiektu.
Barometr mierzy ciśnienie atmosferyczne, luksometr natężenie oświetlenia, a galwanometr bardzo małe prądy/natężenie prądu w obwodzie. Dlatego poprawną nazwą przyrządu jest "pirometr".

Pełne wyjaśnienie:

"Pirometr" to przyrząd przeznaczony do pomiaru temperatury, bardzo często w sposób bezdotykowy. W praktyce serwisowej elektroniki spotyka się szczególnie pirometry na podczerwień, które wyznaczają temperaturę na podstawie promieniowania cieplnego emitowanego przez badany obiekt. Taki pomiar bywa wykorzystywany do szybkiej kontroli nagrzewania się radiatorów, elementów mocy, złączy czy obudów urządzeń, bez ryzyka kontaktu z gorącą powierzchnią lub elementami będącymi pod napięciem.

Pozostałe nazwy odnoszą się do innych wielkości fizycznych i innych zastosowań, więc nie pasują do przyrządu do pomiaru temperatury:

  • "Barometr" służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego. Nawet jeśli niektóre urządzenia pogodowe mają wyświetlacz i obudowę ręczną, ich funkcja i opis są inne niż w przypadku miernika temperatury bezkontaktowej.
  • "Luksometr" mierzy natężenie oświetlenia (oświetlenie stanowiska pracy, pomiary oświetlenia w pomieszczeniach). Typowo ma czujnik światła (fotodiodę) często na przewodzie lub w osobnej głowicy, co odróżnia go od przyrządów "celujących" w punkt pomiaru temperatury.
  • "Galwanometr" jest czułym przyrządem do wykrywania i pomiaru małych prądów (historycznie także element ustrojów pomiarowych). Zwykle kojarzy się z przyrządami wskazówkowymi lub elementami pomiarowymi w miernikach analogowych, a nie z ręcznym miernikiem temperatury.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie opiera się na rozpoznaniu przyrządu z rysunku, warto najpierw ustalić jaką wielkość fizyczną mógłby mierzyć (temperatura/ciśnienie/oświetlenie/prąd), a dopiero potem dopasować nazwę. To ogranicza ryzyko pomyłki wynikającej z podobieństwa brzmienia nazw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest pirometr i do czego służy?
Pirometr to przyrząd do pomiaru temperatury, często bezdotykowo. W serwisie elektroniki używa się go do szybkiej kontroli nagrzewania się elementów (radiatory, tranzystory mocy, złącza), bez przykładania czujnika i bez ryzyka poparzenia.
Jak działa bezdotykowy pirometr na podczerwień?
Bezdotykowy pirometr IR wyznacza temperaturę na podstawie promieniowania cieplnego emitowanego przez powierzchnię obiektu. Urządzenie zbiera promieniowanie w określonym polu widzenia i przelicza je na temperaturę, dlatego ważne są odległość, obszar pomiaru i warunki otoczenia.
Dlaczego barometr nie jest przyrządem do pomiaru temperatury?
Barometr służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego, a nie temperatury. Może być elementem stacji pogodowej, ale jego podstawową wielkością jest ciśnienie. W zadaniach egzaminacyjnych nazwa "barometr" jest typowym "zmyłkowym" wyborem dla osób mylących wielkości fizyczne.
Co mierzy luksometr i gdzie się go używa?
Luksometr mierzy natężenie oświetlenia (w luksach). Stosuje się go do oceny oświetlenia stanowisk pracy, pomieszczeń, korytarzy, sal oraz do sprawdzania zgodności oświetlenia z wymaganiami projektu. Nie służy do pomiaru temperatury elementów elektronicznych.
Co to jest galwanometr i w jakich pomiarach występuje?
Galwanometr to czuły przyrząd do wykrywania i pomiaru małych prądów elektrycznych. Występował w miernikach analogowych i układach pomiarowych jako ustrój wychyłowy. W odróżnieniu od pirometru nie ma związku z pomiarem temperatury promieniowania cieplnego.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy rozpoznawaniu pirometru na zdjęciu?
Najczęstsze błędy to wybór odpowiedzi "z pamięci" (co brzmi znajomo), a nie na podstawie funkcji, oraz mylenie przyrządów z wyświetlaczem. Pomaga zadać sobie pytanie: jaką wielkość mierzy przyrząd i jakie ma typowe cechy (np. "celowanie" w punkt).
Jakie cechy wyglądu mogą sugerować, że to pirometr?
Często jest to przyrząd ręczny z uchwytem, spustem i "celownikiem", którym kieruje się na badany obiekt. Może mieć opis zakresu temperatur i symbolikę związaną z temperaturą. Uwaga: ostatecznie decyduje funkcja i oznaczenia, bo obudowy różnych mierników bywają podobne.
Kiedy w elektronice lepiej użyć pirometru niż czujnika kontaktowego?
Pirometr jest wygodny, gdy pomiar ma być szybki i bezdotykowy, np. na gorących radiatorach lub przy elementach trudnodostępnych. Czujnik kontaktowy bywa lepszy, gdy potrzebujesz stabilnego pomiaru w czasie, na małym elemencie lub gdy powierzchnia ma nietypowe własności i wynik IR może być obarczony błędem.
Dlaczego wynik pirometru może różnić się od temperatury "wewnątrz" elementu?
Pirometr mierzy temperaturę powierzchni (zależną od emisji promieniowania), a nie temperaturę struktury wewnętrznej. Dodatkowo wpływają warunki otoczenia i pole widzenia. Dlatego w elektronice porównuje się wyniki z dokumentacją (np. temperaturą złącza) i stosuje poprawną technikę pomiaru.
Jak przygotować się do pytań o przyrządy pomiarowe na egzaminie ELM.5?
Ćwicz rozpoznawanie przyrządów po: mierzonej wielkości, typowych jednostkach i zastosowaniach. Zrób listę: temperatura–pirometr/termometr, ciśnienie–barometr, oświetlenie–luksometr, prąd–galwanometr/amperomierz. Pomaga też oglądanie zdjęć i czytanie krótkich opisów z DTR.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Pirometr służy do pomiaru temperatury, zwykle bezdotykowo, na podstawie promieniowania cieplnego obiektu."

Materiały:

  • Podręczniki/metodyka z metrologii i miernictwa elektrycznego oraz elektronicznego (dział: przyrządy pomiarowe)
  • Instrukcje obsługi (DTR) popularnych pirometrów IR – opis zasady działania i ograniczeń
  • Materiały szkolne o czujnikach temperatury i metodach pomiaru (kontaktowe vs bezdotykowe)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego