KWALIFIKACJA MEC3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 29.
Przyrząd przedstawiony na zdjęciu stosuje się do
Ilustracja przedstawia ręczną smarownicę, która jest narzędziem używanym do smarowania mechanizmów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyrząd ze zdjęcia służy do podawania środka smarnego do węzłów tarcia (np. przez smarowniczki) w celu zmniejszenia tarcia i zużycia. Nie jest to narzędzie do wymiany płynu chłodniczego ani do odpowietrzania czy uzupełniania oleju w instalacjach hydraulicznych.

Pełne wyjaśnienie:

W obsłudze eksploatacyjnej maszyn jednym z podstawowych zadań jest smarowanie mechanizmów, czyli dostarczanie smaru lub oleju do miejsc współpracujących powierzchni (łożysk, przegubów, prowadnic, przekładni w zakresie przewidzianym przez producenta). Przyrząd przedstawiony na zdjęciu jest przeznaczony do dozowania środka smarnego w sposób kontrolowany, zwykle do konkretnych punktów smarnych.

Odpowiedź "smarowania mechanizmów" jest właściwa, ponieważ taki przyrząd jest używany właśnie w czynnościach konserwacyjnych: pozwala wtłoczyć lub podać smar tam, gdzie jest on wymagany, co ogranicza tarcie, nagrzewanie i zużycie elementów.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych czynności i zwykle wymagają innego wyposażenia:

  • "wymiany płynu chłodniczego" – dotyczy układów chłodzenia; do tego używa się pojemników spustowych, pomp do napełniania/odsysania lub zestawów serwisowych przewidzianych do cieczy chłodzących.
  • "uzupełniania oleju hydraulicznego" – wiąże się z obsługą układu hydraulicznego i kontrolą poziomu/filtracji; zwykle stosuje się lejki, pompy napełniające, układy filtracyjne albo szybkozłącza serwisowe.
  • "odpowietrzania instalacji hydraulicznych" – to procedura usuwania powietrza z obiegu (zawory odpowietrzające, odpowiednia sekwencja pracy układu); sam przyrząd do smarowania nie pełni tej funkcji.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: jeśli narzędzie służy do podawania smaru do punktów smarnych, jego celem jest konserwacja i zmniejszenie tarcia, a nie obsługa płynów roboczych układów chłodzenia czy hydrauliki siłowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Smarowanie mechanizmów to dostarczanie środka smarnego (smaru lub oleju) do węzłów tarcia, aby zmniejszyć tarcie, ograniczyć zużycie i odprowadzać ciepło. W praktyce wykonuje się je w punktach smarnych zgodnie z DTR i harmonogramem obsług okresowych.
Szukaj cech wskazujących na dozowanie smaru: korpus z uchwytem/pompką, końcówka do podawania środka smarnego oraz konstrukcja nastawiona na wtłaczanie niewielkich porcji. Na egzaminie porównuj funkcję: smar trafia do punktu smarnego, a nie do zbiornika płynu.
Brak smarowania zwiększa tarcie i temperaturę pracy, co przyspiesza zużycie łożysk, sworzni i prowadnic oraz może prowadzić do zatarcia. Regularne smarowanie wydłuża żywotność podzespołów, stabilizuje pracę maszyny i ogranicza awarie przestojowe.
Najczęściej smaruje się łożyska, przeguby, sworznie, prowadnice, krzywki i wybrane przekładnie, jeśli producent przewiduje smarowanie w obsłudze. Zawsze należy kierować się DTR: typ środka smarnego, częstotliwość oraz sposób podania zależą od konstrukcji i obciążeń.
Nie wolno smarować "na oko", gdy producent wymaga konkretnego smaru, dawki lub procedury (np. elementy precyzyjne, mechanizmy o wysokich obrotach). Nadmiar smaru też szkodzi: może powodować wzrost oporów, przegrzewanie lub zanieczyszczenie elementów, np. przez zbieranie pyłu.
Tak. Podczas smarowania trzeba zabezpieczyć maszynę przed przypadkowym uruchomieniem, unikać kontaktu z ruchomymi częściami i stosować środki ochrony (np. rękawice odpowiednie do substancji). Ważne jest też usuwanie wycieków, bo rozlany środek smarny zwiększa ryzyko poślizgnięcia.
Uzupełnianie oleju hydraulicznego dotyczy zbiornika układu hydraulicznego i zwykle wymaga kontroli poziomu, czystości oraz często filtracji. Smarowanie to podanie smaru/oleju do konkretnego węzła tarcia (punktu smarnego). Różnica jest funkcjonalna: układ hydrauliczny przenosi energię, smarowanie redukuje tarcie.
Odpowietrzanie polega na usunięciu powietrza z obiegu hydraulicznego, aby zapobiec kawitacji, spadkom ciśnienia i niestabilnej pracy siłowników. Wykonuje się je procedurą i zaworami odpowietrzającymi. Smarowanie natomiast dotyczy węzłów tarcia i nie usuwa powietrza z hydrauliki siłowej.
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi "od płynów" (chłodniczy/hydrauliczny) tylko dlatego, że narzędzie ma zbiornik lub pompkę. Drugi błąd to pomijanie funkcji końcówki/wyjścia narzędzia. Na egzaminie warto zadać sobie pytanie: do czego fizycznie trafia medium i w jakiej ilości?
Ucz się na zdjęciach i w warsztacie: rozpoznawaj przyrządy po kształcie, końcówkach i typowych zastosowaniach. Połącz to z teorią z DTR: gdzie są punkty smarne i jaką czynność wykonuje obsługa bieżąca. Pomaga też tworzenie własnej listy "narzędzie → zastosowanie → ryzyko BHP".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 74% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Przyrząd ze zdjęcia służy do podawania środka smarnego do węzłów tarcia (np. przez smarowniczki) w celu zmniejszenia tarcia i zużycia."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Smarownica" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Smarownica (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Smarowanie" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Smarowanie (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i DTR maszyn (rozdziały: obsługa bieżąca, smarowanie, konserwacja)
  • Podręczniki z podstaw eksploatacji i utrzymania ruchu (temat: smarowanie węzłów tarcia)
  • Karty charakterystyki i instrukcje stosowania środków smarnych używanych w zakładzie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego