KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 28.
Przyspieszenie częstości skurczów serca powyżej 100 uderzeń na minutę to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tachykardia to przyspieszenie częstości rytmu serca, najczęściej definiowane u dorosłych jako tętno spoczynkowe powyżej 100 uderzeń na minutę.
Bradykardia oznacza zwolnienie rytmu, anafilaksja jest ciężką reakcją alergiczną, a tachyfilaksja to szybkie słabnięcie efektu leku.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie "przyspieszenie częstości skurczów serca powyżej 100 uderzeń na minutę" odpowiada terminowi tachykardia. W praktyce klinicznej i w opisach medycznych przyjmuje się, że u osoby dorosłej w spoczynku tętno przekraczające 100/min jest progiem, od którego mówi się o tachykardii. Jest to pojęcie czysto kardiologiczne: opisuje zwiększoną częstość pracy serca, niezależnie od przyczyny (np. stres, gorączka, odwodnienie, nadczynność tarczycy, leki).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "bradykardia" to przeciwieństwo tachykardii – oznacza zwolnienie rytmu serca (zwykle kojarzone z tętnem poniżej typowych wartości spoczynkowych). Mechanizm i znaczenie kliniczne są inne: może być fizjologiczna (np. u sportowców) lub patologiczna (np. zaburzenia przewodzenia).
  • "anafilaksja" nie jest nazwą samego przyspieszenia tętna, tylko ciężkiej, uogólnionej reakcji nadwrażliwości. W anafilaksji rzeczywiście może wystąpić tachykardia, ale jest ona jednym z możliwych objawów, a nie definicją zjawiska opisanego w pytaniu.
  • "tachyfilaksja" dotyczy farmakologii, a nie bezpośrednio pracy serca. Oznacza szybkie zmniejszanie się odpowiedzi na lek przy powtarzanym podaniu (osłabienie efektu w krótkim czasie). Podobieństwo brzmieniowe do "tachykardia" bywa pułapką testową.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach terminologicznych zwracaj uwagę na rdzeń i kontekst. "-kardia" odnosi się do serca, a liczba ">100/min" to typowy próg dla tachykardii. Natomiast "-filaksja" dotyczy reakcji organizmu (anafilaksja) lub zjawisk tolerancji na lek (tachyfilaksja), więc nie opisuje samej częstości skurczów serca.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tachykardia to przyspieszenie rytmu serca. W typowej definicji dla dorosłych w spoczynku mówi się o tachykardii, gdy częstość skurczów serca (tętno) przekracza 100 uderzeń na minutę. Wartość należy interpretować w kontekście sytuacji (wysiłek, gorączka, stres).
Najprościej: tachykardia oznacza "za szybko", a bradykardia "za wolno". W testach często pojawia się próg liczbowy: >100/min sugeruje tachykardię. Jeśli opis dotyczy zwolnienia tętna, omdleń lub zaburzeń przewodzenia, częściej pasuje bradykardia.
Anafilaksja to ciężka, uogólniona reakcja alergiczna. Może jej towarzyszyć tachykardia, ale jest to tylko jeden z objawów obok np. duszności, spadku ciśnienia czy pokrzywki. Pytanie dotyczy definicji samej częstości skurczów serca, więc właściwy jest termin kardiologiczny.
Tachyfilaksja to zjawisko farmakologiczne: szybkie osłabienie odpowiedzi na lek przy kolejnych dawkach w krótkim czasie. Myli się ją z tachykardią, bo oba słowa zaczynają się od "tachy-", ale końcówka ma znaczenie: "-kardia" dotyczy serca, a "-filaksja" reakcji na substancję.
Tachykardia może pojawić się po lekach i substancjach pobudzających układ współczulny (działanie chronotropowe dodatnie), a także po niektórych preparatach stosowanych doraźnie np. na katar. W aptece ważne jest dopytanie o kofeinę, pseudoefedrynę i inne stymulanty oraz ocenienie, czy objawy wymagają pilnej konsultacji.
Fizjologicznie tętno rośnie podczas wysiłku, stresu lub gorączki. Niepokój powinny budzić sytuacje, gdy przyspieszone tętno występuje w spoczynku, towarzyszą mu ból w klatce piersiowej, duszność, omdlenie lub znaczne osłabienie. Wtedy pacjent powinien skontaktować się z lekarzem.
Pacjent może zgłaszać kołatanie serca, uczucie "bicia w gardle", niepokój, drżenie, osłabienie, zawroty głowy lub duszność. Jako technik farmaceutyczny warto dopytać o czas trwania, okoliczności (np. infekcja, stres, leki) i objawy alarmowe.
Nie zawsze. Próg 100/min jest definicyjny, ale interpretacja zależy od kontekstu: pomiar w spoczynku vs po wysiłku, gorączka, ból, odwodnienie, emocje. W praktyce ważne jest, czy tachykardia jest utrwalona, jakie są inne objawy oraz czy pacjent ma choroby serca lub przyjmuje leki wpływające na rytm.
Przedrostek "tachy-" odnosi się do czegoś szybkiego/przyspieszonego, a "brady-" do wolnego/zwolnionego. W połączeniu z końcówką "-kardia" (serce) pozwala szybko odczytać sens słowa: tachykardia = przyspieszenie rytmu serca, bradykardia = zwolnienie rytmu serca.
Skuteczne jest uczenie się parami pojęć przeciwstawnych (tachykardia–bradykardia) oraz rozdzielenie terminów klinicznych od farmakologicznych (tachyfilaksja). Pomaga też łączenie końcówek z narządami: "-kardia" = serce. Warto robić fiszki i rozwiązywać testy z krótkimi definicjami.
info

Około 78% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • MSD Manuals (wersja dla pacjentów) – strona o tachykardii/tętniącym sercu (definicje i opis objawów), https://www.msdmanuals.com/pl/ - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL) – hasło: "Tachykardia" (definicja i próg częstości), https://pl.wikipedia.org/wiki/Tachykardia - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL) – hasło: "Tachyfilaksja" (definicja zjawiska farmakologicznego), https://pl.wikipedia.org/wiki/Tachyfilaksja - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Słownik terminów medycznych (hasła: tachykardia, bradykardia, anafilaksja, tachyfilaksja)
  • Podstawy fizjologii człowieka – rozdział o układzie krążenia i regulacji rytmu serca
  • Materiały z farmakologii: leki o działaniu chronotropowym dodatnim i ujemnym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego