KWALIFIKACJA ROL9 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 23.
Pszczelarz zaopatrzył swoją pasiekę w przedmiot przedstawiony na ilustracji. W sezonie pasiecznym będzie mógł pozyskiwać
Ilustracja przedstawia kratę propolisową, która jest używana w pszczelarstwie do zbierania propolisu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Propolis to kit pszczeli zbierany przez pszczoły z żywic roślinnych i odkładany m.in. do uszczelniania elementów ula. Specjalne wyposażenie (np. kraty/poławiacze) umożliwia jego kontrolowany zbiór.
Pozostałe opcje wymagają innych metod: pyłek – poławiacz pyłku, pierzga – plastry, jad – aparat do pozyskiwania jadu.

Pełne wyjaśnienie:

W pasiece pozyskuje się różne produkty pszczele, ale każdy z nich wymaga innej technologii i zwykle innego wyposażenia. Propolis (kit pszczeli) jest mieszaniną substancji żywicznych pochodzenia roślinnego przetwarzanych przez pszczoły. Służy im głównie do uszczelniania, zmniejszania szczelin i "kitowania" elementów ula. W praktyce pszczelarskiej do pozyskiwania propolisu stosuje się elementy, które prowokują pszczoły do odkładania kitu w określonym miejscu (np. kraty lub specjalne poławiacze). Dlatego odpowiedź "propolis." jest zgodna z logiką doboru sprzętu do produktu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "pyłek." – pyłek kwiatowy zbiera się zwykle za pomocą poławiaczy/pułapek pyłkowych montowanych przy wylotku. Mechanizm polega na strącaniu obnóży z nóg pszczół. To inna konstrukcja i inne miejsce montażu niż typowe rozwiązania do propolisu.
  • "pierzgę." – pierzga to pyłek zakonserwowany w komórkach plastra (z dodatkiem enzymów i miodu). Pozyskuje się ją z plastrów, a nie "pułapką" jak pyłek czy propolis. Wymaga to pracy na materiale plastrów i odpowiedniej technologii obróbki.
  • "jad." – jad pszczeli pozyskuje się z użyciem specjalnych urządzeń (często z bodźcem elektrycznym) i odpowiednich zabezpieczeń. Sprzęt do jadu jest wyraźnie inny, a sam zbiór ma odmienny cel i ryzyka (dla pszczół i pszczelarza).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawiają się cztery produkty pszczele, warto dopasować je do typowego źródła i narzędzia: pyłek – poławiacz, pierzga – plastry, propolis – kraty/poławiacze propolisu, jad – urządzenie do jadu i środki ochrony osobistej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Propolis (kit pszczeli) to substancja żywiczna zbierana z pąków i kory roślin oraz przetwarzana przez pszczoły. W ulu służy głównie do uszczelniania szczelin, wzmacniania konstrukcji i ograniczania rozwoju drobnoustrojów. Z punktu widzenia pszczelarza jest dodatkowym produktem do pozyskania.
Najczęściej jest to element zachęcający pszczoły do "kitowania": kratka/siatka, mata lub wkład z wąskimi szczelinami, który montuje się w ulu. Pszczoły wypełniają szczeliny propolisem, a pszczelarz zbiera go po schłodzeniu i wyjęciu wkładu.
Pyłek zbiera się przez strącanie obnóży z nóg pszczół wracających do ula, więc pułapka pyłkowa działa przy wylotku i ma otwory o dobranej średnicy. Propolis natomiast jest "odkładany" do uszczelniania szczelin, więc urządzenie zwykle tworzy szczeliny do wypełnienia kitem.
Pierzga to pyłek zgromadzony w komórkach plastra i zakonserwowany przez pszczoły (m.in. dzięki enzymom i dodatkom miodu). Pyłek pszczeli to świeży pyłek zebrany z kwiatów (obnóża). Różnią się miejscem występowania w ulu i sposobem pozyskiwania przez pszczelarza.
W praktyce wykorzystuje się wkłady/kraty propolisowe lub inne elementy z mikroszczelinami, które pszczoły chętnie uszczelniają. Po zapełnieniu wkład wyjmuje się i schładza, co ułatwia oddzielenie propolisu. Ważne jest zachowanie higieny i unikanie zanieczyszczeń.
Tak. Jad pozyskuje się przy użyciu wyspecjalizowanych urządzeń i procedur, a pszczelarz powinien stosować środki ochrony osobistej oraz zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko użądleń i reakcji alergicznych. To zupełnie inna technologia niż zbiór propolisu lub pyłku.
Zależy to od warunków pożytkowych i aktywności rodzin, ale zwykle zbiór planuje się w okresach, gdy pszczoły intensywnie kitują elementy ula (ciepłe miesiące, przy przeciągach/szczelinach). Kluczowe jest, aby nie zakłócać nadmiernie pracy rodziny i nie obniżać dobrostanu.
Częsty błąd to wybór produktu "na pamięć" bez powiązania go z technologią zbioru. Uczniowie mylą też pierzgę z pyłkiem, bo oba pochodzą z pyłku kwiatowego. Warto kojarzyć: pyłek – wylotek i poławiacz, pierzga – plastry, propolis – kraty/wkłady.
Spójrz na miejsce, z którego pochodzi produkt. Jeśli mowa o urządzeniu przy wylotku lub "strącaniu obnóży", chodzi o pyłek. Jeśli mowa o komórkach plastra, zapasach białkowych i fermentacji/konserwacji w ulu, chodzi o pierzgę. To pomaga wybrać poprawną opcję.
Ucz się parami: sprzęt → produkt oraz produkt → sposób pozyskania. Pomaga też przegląd zdjęć podstawowych narzędzi (poławiacz pyłku, krata propolisowa, podkurzacz, miodarka) i krótkie notatki "do czego służy". Na teście analizuj funkcję urządzenia, nie nazwę.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Propolis to kit pszczeli zbierany przez pszczoły z żywic roślinnych i odkładany m.in. do uszczelniania elementów ula."

Źródła:

  • Wikipedia: "Propolis" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Propolis (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Pierzga" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pierzga (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Pyłek pszczeli" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Py%C5%82ek_pszczeli (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii produkcji pszczelarskiej (działy: produkty pszczele i ich pozyskiwanie)
  • Instrukcje producentów sprzętu pasiecznego (opisy zastosowań poławiaczy/krat do propolisu)
  • Materiały dydaktyczne ODR/szkół rolniczych dotyczące produktów pszczelich

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego