KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 3.
Punkt początkowy łuku kołowego znajduje się w odległości 449,74 m od początku trasy drogowej. Ile punktów hektometrowych będzie na tym łuku, jeżeli kąt zwrotu stycznych α = 130g30c30cc, a promień łuku kołowego R = 300,00 m?
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny związany z geodezją, który jest używany do obliczania długości łuku kołowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Punkty hektometrowe to pełne wielokrotności 100 m w kilometrażu trasy. Najpierw przelicz kąt: 130g30c30cc = 130,3030g. Następnie oblicz długość łuku: L = (α·π·R)/200. Dodaj L do 449,74 m i policz pełne setki (500–1000), które mieszczą się na łuku: wychodzi 6.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba ustalić, ile pełnych hektometrów (czyli punktów w kilometrażu co 100 m) wypada na odcinku łuku kołowego między początkiem i końcem łuku.

1) Zamiana kąta na zapis dziesiętny (system gradowy)
Kąt podano jako 130g30c30cc. Ponieważ 1g = 100c, a 1c = 100cc, otrzymujemy:
α = 130 + 30/100 + 30/10000 = 130,3030g.

2) Długość łuku kołowego
W geodezji często używa się zależności, że półokrąg ma 200g oraz π rad, stąd wzór:
L = (α · π · R) / 200.
Dla R = 300,00 m i α = 130,3030g otrzymuje się długość łuku około 614 m (wartość przybliżona wystarcza do zliczenia pełnych setek metrów).

3) Kilometraż końca łuku
Początek łuku jest w odległości 449,74 m od początku trasy, więc koniec łuku wypada w przybliżeniu przy 449,74 m + 614 m ≈ 1063,96 m.

4) Zliczenie punktów hektometrowych na łuku
Interesują nas liczby: 500, 600, 700, 800, 900, 1000 m, bo są to pełne setki zawarte w przedziale od 449,74 m do ok. 1063,96 m. Jest ich 6, więc poprawna jest odpowiedź "6 punktów".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "4 punkty" wynika zwykle z pominięcia części setek (np. nieuwzględnienia 900 i 1000) albo z błędnie krótkiej długości łuku po pomyleniu gradów ze stopniami.
  • "10 punktów" pojawia się, gdy ktoś błędnie przyjmie dużo większą długość łuku (np. przez złą interpretację 200g lub przeliczenie kąta).
  • "16 punktów" jest typowe dla grubego błędu jednostek lub traktowania 130g jak 130° bez kontroli, co zawyża/rozstraja wynik i prowadzi do nierealnie dużej liczby hektometrów.

Wskazówka egzaminacyjna: po wyznaczeniu końca łuku zawsze zrób szybki test zdroworozsądkowy: od 449,74 do ok. 1064 m jest nieco ponad 600 m, więc punktów co 100 m powinno być w przybliżeniu 6 (a nie 10+).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Punkty hektometrowe to punkty kilometrażu wyznaczane co 100 m od początku trasy (np. 0+500, 0+600, 0+700). Ułatwiają tyczenie, opisywanie lokalizacji obiektów oraz kontrolę postępu robót na inwestycjach liniowych.
W systemie gradowym obowiązuje podział dziesiętny: 1g = 100c oraz 1c = 100cc. Dlatego 130g 30c 30cc zapisujesz jako 130 + 30/100 + 30/10000, czyli 130,3030g.
Półokrąg ma miarę 200g w systemie gradowym i jednocześnie odpowiada π rad. Stąd przeliczenie kąta w gradach na radiany prowadzi do postaci L = (α·π·R)/200, co jest wygodne w obliczeniach geodezyjnych.
Najpierw upewnij się, że kąt α jest w gradach (g) w postaci dziesiętnej. Następnie zastosuj wzór L = (α · π · R) / 200. Wynik L otrzymasz w metrach, bo promień R podany jest w metrach.
Wyznacz kilometraż końca łuku: Km_koniec = Km_początek + L. Potem wypisz pełne setki metrów (…, 500, 600, 700, …), które leżą wewnątrz przedziału od początku do końca łuku. Ich liczba to szukana liczba punktów hektometrowych.
Tylko wtedy, gdy wypada dokładnie na pełnej setce metrów (np. 0+500). Jeśli początek ma wartość typu 449,74 m, to nie jest to hektometr. W zadaniach zwykle liczy się wyłącznie pełne setki zawarte na odcinku.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie gradów ze stopniami (400g ≠ 360°), błędne przeliczenie c i cc, użycie złego mianownika we wzorze (np. 180 zamiast 200), oraz złe zliczanie hektometrów (np. doliczanie niepełnych setek).
Zrób przybliżenie: jeśli długość łuku jest około 600 m, to punktów co 100 m będzie około 6. Gdy wychodzi 10–16, to zwykle oznacza błąd jednostek kąta albo błąd w przeliczeniu zapisu g-c-cc na dziesiętny.
W stopniach pełny kąt to 360°, a w gradach pełny kąt to 400g. System gradowy jest dziesiętny (g, c, cc), co bywa wygodne w obliczeniach i jest powszechnie spotykane w geodezji w Polsce i Europie.
Przy tyczeniu osi trasy i pracach realizacyjnych: punkty co 100 m ułatwiają przekazywanie kilometrażu ekipom budowy, lokalizację obiektów (przepusty, zjazdy), a także kontrolę zgodności wykonania z projektem podczas inwentaryzacji powykonawczej.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Punkty hektometrowe to pełne wielokrotności 100 m w kilometrażu trasy."

Źródła:

  • Wikipedia: Gradian (gon) – definicja i relacja do radiana, https://en.wikipedia.org/wiki/Gradian (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): Długość łuku – zależność długości łuku od kąta w radianach i promienia, https://pl.wikipedia.org/wiki/D%C5%82ugo%C5%9B%C4%87_%C5%82uku (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej (trasy, łuki kołowe, kilometraż)
  • Zbiory zadań rachunkowych z geometrii w geodezji (system gradowy, łuki)
  • Instrukcje i materiały dydaktyczne szkół branżowych dotyczące tyczenia osi tras

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego