KWALIFIKACJA BUD14 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 39.
Punktami podparcia krokwi w przedstawionym na rysunku dachu płatwiowo-kleszczowym są
Ilustracja przedstawia schemat konstrukcji dachu płatwiowo-kleszczowego, typowego dla budownictwa.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W dachu płatwiowo-kleszczowym krokiew jest podparta na murłacie (u dołu), na płatwi (pośrednio) oraz w kalenicy. Elementy takie jak kleszcze i jętka pełnią głównie funkcję usztywniającą lub ściągającą, a nie stanowią typowych punktów podparcia krokwi.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie płatwiowo-kleszczowym obciążenia z połaci dachu są przenoszone z krokwi na elementy, które pełnią rolę podpór. Dla pojedynczej krokwi typowe punkty podparcia to:

  • murłata – oparcie dolnego końca krokwi na ścianie,
  • płatew – podparcie pośrednie krokwi (krokiew opiera się na płatwi),
  • kalenica – miejsce zetknięcia/połączenia krokwi w górnej części połaci.

Dlatego odpowiedź "kalenica, płatew, murłata." opisuje komplet podstawowych podpór krokwi w tym schemacie.

Odpowiedź "płatew, kleszcze, murłata." jest błędna, bo kleszcze nie są klasycznym punktem podparcia krokwi. To para desek/elementów obejmujących zwykle słup lub fragment układu, stosowana przede wszystkim do usztywnienia i poprawy pracy konstrukcji, a nie jako miejsce oparcia krokwi.

Odpowiedź "kalenica, kleszcze, jętka." także jest błędna: jętka działa jak element ściągający/usztywniający pomiędzy krokwiami (kojarzona szczególnie z więźbą jętkową), a nie jako typowa podpora. Dodatkowo brakuje tu murłaty, czyli podstawowego oparcia dolnego.

Odpowiedź "płatew kalenicowa, murłata." jest niepełna – pomija podparcie krokwi w kalenicy jako punkt oraz nie uwzględnia płatwi (pośredniej) jako podpory w układzie płatwiowo-kleszczowym (w zależności od rozwiązania mogą występować płatwie pośrednie, na których krokiew się opiera).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się elementy typu kleszcze lub jętka, warto sprawdzić, czy pytanie dotyczy podparcia (oparcia/reakcji podpór), czy raczej usztywnienia (stężenia/ściągi).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Punkty podparcia krokwi to miejsca, w których krokiew opiera się na innych elementach konstrukcji i przekazuje na nie obciążenia z połaci. W praktyce są to typowe "oparcia" (np. na murłacie, na płatwi, w rejonie kalenicy), a nie elementy służące wyłącznie do usztywnienia.
W schemacie płatwiowo-kleszczowym krokiew ma zwykle oparcie dolne na murłacie, oparcie pośrednie na płatwi oraz podparcie/połączenie w górnej strefie w kalenicy. To te elementy tworzą podstawową drogę przekazywania obciążeń z krokwi.
Kleszcze pełnią przede wszystkim funkcję usztywniającą (stężającą) układ, np. obejmując elementy pionowe lub wiążąc fragmenty konstrukcji. Nie są miejscem, na którym krokiew standardowo "siada" i oddaje reakcję podpory, dlatego zwykle nie zalicza się ich do punktów podparcia krokwi.
Murłata to element układany na ścianie zewnętrznej, który stanowi oparcie dolnego końca krokwi i pomaga równomiernie rozłożyć obciążenia na mur. Dzięki niej krokiew ma stabilne oparcie i łatwiej jest poprawnie wykonać połączenia ciesielskie w strefie okapu.
Kalenica to najwyższa linia dachu, gdzie spotykają się przeciwległe połacie. W ujęciu krokwi jest to strefa górnego oparcia/połączenia krokwi. W zależności od rozwiązania krokiew może być tam łączona z drugą krokwią lub oparta w rejonie elementu kalenicowego.
Element podpierający jest miejscem oparcia, czyli przyjmuje reakcję i przenosi obciążenia dalej (np. murłata, płatew). Element usztywniający poprawia sztywność i stateczność układu, ogranicza odkształcenia lub rozchodzenie się krokwi (np. jętka, kleszcze), ale nie musi być punktem oparcia.
Nie. Jętka jest przede wszystkim elementem ściągającym/usztywniającym łączącym parę krokwi. Może wpływać na pracę krokwi i ograniczać ich ugięcia, ale typowo nie jest klasyfikowana jako punkt podparcia w sensie oparcia na podporze (jak murłata czy płatew).
Najczęstszy błąd to mylenie funkcji: wybieranie elementów usztywniających (kleszcze, jętka) zamiast elementów podpierających (murłata, płatew, strefa kalenicy). Drugi błąd to przenoszenie nawyków z innego typu więźby (np. jętkowej) bez analizy, o jaki układ pyta zadanie.
Ćwicz na schematach: nazwij elementy (krokiew, płatew, murłata, kalenica, kleszcze, jętka) i dopisz im funkcje: podpiera czy usztywnia. Dobrą metodą jest też rysowanie prostego przekroju dachu i zaznaczanie, gdzie krokiew rzeczywiście ma oparcia.
Na budowie betoniarz-zbrojarz często współpracuje z innymi branżami i czyta rysunki konstrukcyjne. Rozumienie, które elementy są podporami, pomaga w ocenie kolejności robót, zabezpieczeniach oraz komunikacji z kierownikiem robót. Ułatwia też rozumienie układu obciążeń w konstrukcji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "W dachu płatwiowo-kleszczowym krokiew jest podparta na murłacie (u dołu), na płatwi (pośrednio) oraz w kalenicy."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw konstrukcji drewnianych oraz więźb dachowych (dział: więźby krokwiowe, płatwiowo-kleszczowe, jętkowe)
  • Atlas/album rysunków konstrukcji dachowych (schematy elementów i ich funkcji)
  • Materiały szkolne z czytania rysunku budowlanego (oznaczenia elementów dachu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego