KWALIFIKACJA CES1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 39.
Rakla to urządzenie wykorzystywane do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rakla w sitodruku to narzędzie (listwa z gumą), którym przeciąga się farbę po sicie, aby przepchnąć ją przez oczka szablonu na podłoże. Dlatego poprawne jest jej powiązanie ze zdobieniem wyrobów porcelanowych metodą sitodruku, a nie z rejestracją, sygnalizacją czy pomiarem przepływu.

Pełne wyjaśnienie:

Rakla w technologii sitodruku jest elementem roboczym służącym do nanoszenia farby przez sito na dekorowany wyrób. W praktyce ma postać listwy (uchwytu) z elastyczną krawędzią, najczęściej gumową lub poliuretanową. Podczas ruchu po sicie rakla wytwarza nacisk, dzięki któremu farba zostaje przeciśnięta przez oczka siatki w miejscach, gdzie szablon jest "otwarty", i trafia na podłoże (np. porcelanę stołową).

Odpowiedź "zdobienia produktów porcelany stołowej metodą sitodruku." jest poprawna, bo dokładnie opisuje typowe zastosowanie rakli: jest to narzędzie procesu drukowania sitowego, a w przemyśle ceramicznym bywa używane do wykonywania dekoracji i nadruków (w zależności od stosowanej technologii zdobienia w danym zakładzie).

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do aparatury kontrolno-pomiarowej i automatyki, a nie do narzędzi drukarskich:

  • "zapisywania zmian wartości wielkości mierzonej w czasie." dotyczy rejestratorów (np. rejestratorów temperatury, ciśnienia) – ich zadaniem jest zapis przebiegu w funkcji czasu.
  • "sygnalizowania odchyłek od pożądanej wielkości." opisuje urządzenia sygnalizacyjne/sterownicze lub układy alarmowe, które informują o przekroczeniach progu.
  • "pomiaru strumienia cieczy przepływającej." wskazuje na przepływomierze i czujniki przepływu, używane w instalacjach mediów technologicznych.

Na egzaminie warto pamiętać prostą regułę: jeżeli w pytaniu pojawia się słownictwo typowe dla druku (sitodruk, sito, farba), to "rakla" niemal zawsze oznacza narzędzie do rozprowadzania farby po sicie. Natomiast opisy związane z zapisem w czasie, sygnalizacją odchyłek i pomiarem przepływu dotyczą metrologii i automatyki, a nie operacji zdobienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rakla to narzędzie robocze używane w sitodruku do przeciągania i rozprowadzania farby po sicie. Dzięki naciskowi krawędzi rakli farba przechodzi przez oczka siatki w miejscach szablonu i tworzy nadruk na podłożu, np. na porcelanie stołowej.
Rakla wytwarza kontrolowany docisk i ruch, które wymuszają przepływ farby przez sito. W praktyce odpowiada za równomierne przeniesienie farby, powtarzalność i ostrość krawędzi nadruku. To element "aplikujący" farbę, a nie urządzenie pomiarowe.
Zapis zmian wielkości w czasie wykonują rejestratory lub systemy akwizycji danych (np. temperatury w piecu). Rakla nie mierzy ani nie zapisuje parametrów – jest narzędziem mechanicznym używanym w operacji technologicznej nanoszenia farby w sitodruku.
Nie. Urządzenia pomiarowe to np. czujniki, przetworniki i przepływomierze, które podają wartość wielkości fizycznej. Rakla nie mierzy żadnego parametru procesu; jej zadaniem jest rozprowadzenie farby na sicie i umożliwienie wykonania nadruku/dekoracji.
Najczęstszy błąd to skojarzenie słowa "urządzenie" z aparaturą kontrolno-pomiarową i wybór odpowiedzi o rejestracji lub sygnalizacji. Drugi błąd to zgadywanie przez eliminację bez znajomości procesu sitodruku. Warto kojarzyć raklę z farbą, sitem i nadrukiem.
Wskazówką są słowa związane z dekoracją i drukiem: "sitodruk", "zdobienie", "nadruk", "sito", "farba". Pomiary zwykle mają słowa: "wielkość mierzona", "rejestracja", "odchyłka", "strumień", "przepływ". Rakla pasuje do pierwszej grupy.
Sitodruk stosuje się wtedy, gdy potrzebna jest powtarzalna dekoracja (np. logo, napis, wzór) nanoszona farbą poprzez szablon. W praktyce wybór metody zależy od technologii zakładu i rodzaju dekoru, ale sama rola rakli w sitodruku pozostaje taka sama: nanoszenie farby.
Rakla współpracuje przede wszystkim z sitem (siatką), szablonem/warstwą emulsyjną, farbą oraz podłożem (np. porcelaną). Jej ruch i docisk determinują sposób przejścia farby przez oczka siatki. Z tego powodu nie należy jej mylić z czujnikami czy miernikami.
Pomiar strumienia cieczy dotyczy przepływomierzy i czujników w instalacjach mediów (woda, szkliwo, zawiesiny). Rakla nie jest włączona w obieg cieczy jako czujnik; to narzędzie do mechanicznego rozprowadzania farby po sicie w procesie druku/dekoracji.
Ucz się skojarzeniami "narzędzie–proces": rakla–sitodruk, sito–szablon, farba–nadruk. Zrób listę podstawowych metod zdobienia w ceramice i ich osprzętu. Na egzaminie czytaj uważnie, czy odpowiedzi nie dotyczą metrologii (rejestracja, odchyłki, przepływ).
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Rakla w sitodruku to narzędzie (listwa z gumą), którym przeciąga się farbę po sicie, aby przepchnąć ją przez oczka szablonu na podłoże."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Sitodruk" – opis techniki druku sitowego i sposobu nanoszenia farby, https://pl.wikipedia.org/wiki/Sitodruk (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Rakla" – hasło opisujące raklę jako narzędzie m.in. w sitodruku, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rakla (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (EN): "Squeegee" – ogólny opis narzędzia i zastosowań, w tym w screen printing, https://en.wikipedia.org/wiki/Squeegee (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii zdobienia ceramiki (sitodruk, kalkomania, natrysk)
  • Instrukcje stanowiskowe/technologiczne zakładu dotyczące sitodruku na ceramice
  • Podstawowe opracowania o druku sitowym (opis narzędzi: sito, rakla, farby, emulsje)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego