KWALIFIKACJA TLO1 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 25.
Reprezentacją dziesiętną liczby binarnej 110010 jest zapis
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Liczbę binarną 110010 przeliczamy na dziesiętną, sumując wagi jedynek: 1·25 + 1·24 + 0·23 + 0·22 + 1·21 + 0·20. Otrzymujemy 32 + 16 + 2 = 50, więc poprawny zapis dziesiętny to 50.

Pełne wyjaśnienie:

W systemie binarnym (dwójkowym) każda pozycja ma wagę będącą kolejną potęgą liczby 2. Zaczynamy od prawej strony, gdzie najmłodszy bit (LSB) ma wagę 20=1, a kolejne bity w lewo mają wagi 21=2, 22=4, 23=8, 24=16, 25=32 itd.

Dla liczby 110010 zapisujemy wagi pod każdym bitem (od lewej):

1 1 0 0 1 0
32 16 8 4 2 1

Następnie sumujemy tylko te wagi, przy których stoi "1":

  • pierwsza "1" od lewej: 1·32 = 32
  • druga "1": 1·16 = 16
  • bit "1" na pozycji 2: 1·2 = 2

Pozostałe bity są równe 0, więc nie dodają nic do sumy. Ostatecznie:

32 + 16 + 2 = 50

Dlatego poprawna odpowiedź to 50.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • 30 – zwykle wynika z pominięcia jednego składnika (np. 32−2=30) lub z błędnego przypisania wag bitom.
  • 40 – często pojawia się, gdy ktoś myli wagi (np. traktuje 23 jako 4) albo sumuje nie te pozycje, co trzeba.
  • 20 – może wynikać z dodania tylko 16+4 (błędne odczytanie środkowych bitów) albo z przesunięcia numeracji potęg.

W praktyce techniki cyfrowej (także w awionice) taka konwersja pomaga w interpretacji pól bitowych, liczników i wartości rejestrów w testach oraz diagnostyce.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wypisz wagi bitów jako potęgi 2 (od prawej: 1, 2, 4, 8, 16…). Potem dodaj tylko te wagi, przy których w zapisie binarnym stoi "1". To daje wartość dziesiętną. Metoda działa dla każdej liczby w systemie dwójkowym.
To wartości pozycyjne kolejnych bitów. Najmłodszy bit ma wagę 20=1, kolejny 21=2, następny 22=4 itd. Jeśli na danej pozycji jest "1", jej waga jest dodawana do sumy, a gdy "0" – pomijana.
Bo jedynki stoją przy wagach 32, 16 i 2. Sumujemy więc 32+16+2=50. Zera przy wagach 8, 4 i 1 nic nie wnoszą. To klasyczne zastosowanie zapisu pozycyjnego w systemie dwójkowym.
Najczęstsze to: liczenie wag od złej strony (prawa musi zaczynać się od 20), przesunięcie potęg (np. start od 21), oraz dodawanie wag również dla bitów "0". Pomaga zapisanie wag pod każdym bitem i sumowanie tylko przy "1".
Można zrobić kontrolę: znajdź najwyższą wagę (lewa "1"), co daje przedział wyniku (tu co najmniej 32 i mniej niż 64). Następnie dodaj w pamięci kolejne wagi jedynek. To nie zastąpi obliczeń, ale pozwala wychwycić oczywiste pomyłki rzędu wielkości.
W elektronice cyfrowej wartości binarne opisują stany logiczne, rejestry i liczniki. W awionice spotkasz je np. przy interpretacji słów danych, flag i statusów. Umiejętność zamiany na dziesiętny ułatwia porównanie z progami, limitami i wartościami podanymi w dokumentacji serwisowej.
Bit to najmniejsza jednostka informacji przyjmująca 0 lub 1. W liczbie binarnej każdy bit ma swoją wagę (1,2,4,8…). Jeśli bit ma wartość 1, jego waga dodaje się do liczby; jeśli 0, nie zmienia sumy. Zmiana jednego bitu może więc zmienić wynik o konkretną wagę.
W czystym binarnym cały ciąg cyfr 0/1 tworzy jedną liczbę o wagach 2n. W BCD grupuje się po 4 bity, a każda grupa opisuje jedną cyfrę dziesiętną 0–9. Jeśli zadanie nie mówi o BCD ani nie ma grupowania, zwykle chodzi o standardowy zapis binarny.
Grupujesz bity po 4 od prawej: 11 0010 → 0011 i 0010, czyli 3 i 2, więc wynik to 0x32. Szesnastkowy jest wygodny w elektronice, bo skraca zapis długich liczb binarnych i ułatwia odczyt bajtów oraz rejestrów w diagnostyce.
Ćwicz krótkie konwersje: binarny↔dziesiętny oraz binarny↔szesnastkowy. Zawsze zapisuj wagi 1,2,4,8… pod bitami i sumuj jedynki. Dodatkowo trenuj na liczbach z kilkoma jedynkami, bo tam najłatwiej o pomyłkę w pomijaniu składników.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Liczbę binarną 110010 przeliczamy na dziesiętną, sumując wagi jedynek: 1·25 + 1·24 + 0·23 + 0·22 + 1·21 + 0·20."

Źródła:

  • Khan Academy: "Binary to decimal" (materiał o zamianie systemu binarnego na dziesiętny), https://www.khanacademy.org/computing/computer-science/cryptography/modarithmetic/a/binary-and-hexadecimal-numbers (dostęp: 18.02.2026)
  • Wikipedia (PL): "System dwójkowy" (opis wag pozycyjnych i zapisu binarnego), https://pl.wikipedia.org/wiki/System_dw%C3%B3jkowy (dostęp: 18.02.2026)
  • Wikipedia (PL): "System pozycyjny" (zasada wag pozycyjnych w systemach liczbowych), https://pl.wikipedia.org/wiki/System_pozycyjny (dostęp: 18.02.2026)

Materiały:

  • Podstawy techniki cyfrowej: systemy liczbowe i kody
  • Ćwiczenia z konwersji liczb w systemach pozycyjnych (binarny, ósemkowy, szesnastkowy)
  • Materiały szkoleniowe z elektroniki/układów cyfrowych używanych w awionice (moduły: bity, bajty, rejestry)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego