KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 21.
Robert Kowalczuk wydzierżawił od Anety Marzec 10 hektarów ziemi pod uprawę pszenicy. W tej sytuacji mamy do czynienia ze zobowiązaniem wynikającym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis "wydzierżawił ziemię" oznacza zawarcie umowy dzierżawy między stronami, czyli powstanie zobowiązania na podstawie czynności prawnej. Nie jest to akt administracyjny (władcza decyzja organu), bezpodstawne wzbogacenie (brak podstawy prawnej) ani konstytutywne orzeczenie sądu.

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionej sytuacji jedna osoba "wydzierżawiła" drugiej określoną powierzchnię ziemi pod uprawę. Takie sformułowanie wskazuje na zawarcie umowy dzierżawy (umowy cywilnoprawnej). Umowa jest czynnością prawną, czyli działaniem (zwykle zgodnym oświadczeniem woli stron), które ma wywołać skutki prawne – w tym przypadku powstanie zobowiązań: wydzierżawiający oddaje rzecz do używania i pobierania pożytków, a dzierżawca zobowiązuje się płacić czynsz.

Dlatego poprawne jest stwierdzenie, że mamy do czynienia ze zobowiązaniem wynikającym z czynności prawnej (umowy).

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo dotyczą innych źródeł powstawania obowiązków:

  • "z aktu administracyjnego" – akt administracyjny (np. decyzja) jest władczym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej w indywidualnej sprawie. Tutaj nie ma działania organu, tylko porozumienie dwóch osób.
  • "z bezpodstawnego wzbogacenia" – ta instytucja dotyczy uzyskania korzyści majątkowej bez podstawy prawnej kosztem innej osoby. W dzierżawie podstawa prawna istnieje: jest nią umowa, więc nie jest to typowy przypadek bezpodstawnego wzbogacenia.
  • "z konstytutywnego orzeczenia sądu" – konstytutywne orzeczenie sądu tworzy, zmienia lub znosi stosunek prawny (np. w określonych sprawach). W opisie brak postępowania sądowego; stosunek prawny powstaje przez zawarcie umowy.

W praktyce administracyjnej poprawne rozpoznanie, czy sprawa ma charakter cywilny (umowa), czy administracyjny (decyzja), pomaga właściwie pouczyć klienta, wyjaśnić tryb dochodzenia roszczeń i uniknąć błędnego kierowania sprawy do niewłaściwego organu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czynność prawna to działanie (najczęściej zgodne oświadczenia woli stron), które ma wywołać skutki prawne. Umowa dzierżawy jest czynnością prawną, bo jej zawarcie tworzy zobowiązania: oddanie rzeczy do używania i pobierania pożytków oraz obowiązek zapłaty czynszu.
Szukaj sformułowań typu "zawarli umowę", "wydzierżawił", "wynajął", "sprzedał", "pożyczył". To wskazuje na porozumienie stron (prawo cywilne). Decyzja administracyjna pochodzi od organu i ma charakter władczy (np. "organ wydał decyzję", "przyznano świadczenie decyzją").
Akt administracyjny (np. decyzja) to rozstrzygnięcie organu administracji w indywidualnej sprawie. Dzierżawa powstaje przez zgodne oświadczenia woli stron, bez elementu władczego. Jeśli w opisie są tylko dwie osoby prywatne i umowa, nie jest to źródło administracyjne.
Bezpodstawne wzbogacenie dotyczy sytuacji, gdy ktoś uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby bez podstawy prawnej (np. omyłkowa zapłata). Gdy istnieje ważna umowa (np. dzierżawa) i świadczenia wynikają z jej treści, co do zasady nie kwalifikuje się tego jako bezpodstawnego wzbogacenia.
Dzieje się tak, gdy to orzeczenie sądu tworzy, zmienia lub znosi stosunek prawny, a nie sama umowa stron. W testach zwykle będzie to jasno opisane (np. "sąd rozwiązał…", "sąd ustanowił…"). Jeżeli opis mówi o umowie między stronami, źródłem zobowiązania jest czynność prawna.
Najczęściej pojawiają się: umowa (czynność prawna), czyn niedozwolony (szkoda i odszkodowanie), bezpodstawne wzbogacenie oraz inne zdarzenia prawne wskazane w przepisach. Kluczem jest analiza opisu: czy jest umowa, szkoda, czy nienależna korzyść.
Nie. W uproszczeniu: przy dzierżawie korzystający może nie tylko używać rzeczy, ale też pobierać pożytki (np. plony z ziemi). Najem dotyczy przede wszystkim używania rzeczy. Na egzaminie oba pojęcia wskazują jednak na umowę, czyli zobowiązanie wynikające z czynności prawnej.
Częsty błąd to automatyczne wybieranie "aktu administracyjnego" w zadaniach z kontekstem urzędowym, mimo że opis dotyczy umowy cywilnej. Drugi błąd to mylenie bezpodstawnego wzbogacenia z każdą sytuacją, gdy ktoś "coś zyskał", nawet jeśli miał do tego podstawę w umowie.
Ćwicz rozpoznawanie po słowach-kluczach: "zawarł umowę", "sprzedał", "wynajął", "wydzierżawił", "darował". Równolegle ucz się odróżniać to od sytuacji "organ wydał decyzję" (administracyjne) oraz "ktoś wyrządził szkodę" (delikt). Pomaga robienie krótkich notatek z przykładami.
Co do zasady tak, bo jej istotą jest powstanie wzajemnych praw i obowiązków (np. udostępnienie rzeczy i zapłata czynszu). Wyjątki mogą dotyczyć nieważności lub braku skutecznego zawarcia umowy, ale w typowym zadaniu egzaminacyjnym samo "wydzierżawił" oznacza skuteczną czynność prawną.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Opis "wydzierżawił ziemię" oznacza zawarcie umowy dzierżawy między stronami, czyli powstanie zobowiązania na podstawie czynności prawnej."

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw prawa cywilnego (część o zobowiązaniach i czynnościach prawnych)
  • Vademecum/ repetytorium dla kwalifikacji EKA.1 z zakresu podstaw prawa i obsługi klienta
  • Zbiory zadań testowych z działu: źródła zobowiązań i umowy nazwane

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego