KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 21.
Rodzaj archiwum Przeznaczenie
Archiwum bieżące Dokumenty potrzebne w bieżącej pracy
Archiwum przemiennego Dokumenty nieaktualne, ale mogą być jeszcze potrzebne
Archiwum stałe Dokumenty o wartości historycznej lub prawnej
Na podstawie powyższej tabeli wskaż, do którego rodzaju archiwum powinien trafić dokument zawierający umowę o pracę z pracownikiem, który nadal jest zatrudniony w firmie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Umowa o pracę pracownika, który nadal jest zatrudniony, należy do dokumentów używanych w bieżącej pracy (obsługa kadrowa, dostęp do akt, czynności administracyjne).
Dlatego właściwym miejscem jest archiwum bieżące, a nie archiwum przemienne (dla nieaktualnych) ani stałe (dla historycznych).

Pełne wyjaśnienie:

Tabela rozróżnia trzy rodzaje archiwum według tego, jak często i w jakim celu dokumenty są potrzebne w organizacji. Kluczowa informacja w pytaniu brzmi: pracownik nadal jest zatrudniony. To oznacza, że jego dokumentacja pracownicza może być wciąż wykorzystywana w codziennych działaniach kadrowo-administracyjnych (np. wgląd do warunków zatrudnienia, obsługa zmian, przygotowanie zaświadczeń).

Dlaczego poprawne jest "Archiwum bieżące"?
Archiwum bieżące obejmuje dokumenty potrzebne w bieżącej pracy. Umowa o pracę osoby zatrudnionej ma praktyczne zastosowanie "tu i teraz", więc powinna znajdować się w zasobie bieżącym, łatwo dostępnym dla uprawnionych osób.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Archiwum przemiennego – zgodnie z tabelą jest dla dokumentów nieaktualnych, które mogą być jeszcze potrzebne. W pytaniu dokument dotyczy trwającego stosunku pracy, więc nie jest "nieaktualny" w sensie organizacyjnym.
  • Archiwum stałe – obejmuje dokumenty o wartości historycznej lub prawnej. Umowa o pracę ma znaczenie prawne, ale w realiach pracy biurowej kwalifikowanie "na stałe" dotyczy zwykle dokumentów, które przeszły etap bieżącego wykorzystania. Tu dokument wciąż służy obsłudze zatrudnienia.
  • Archiwum osobiste – nie wynika z tabeli i nie stanowi standardowej kategorii archiwum organizacji w tym ujęciu; jest to pojęcie potoczne, które nie pasuje do przedstawionej klasyfikacji.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zwracaj uwagę na etap "życia" dokumentu (czy sprawa trwa, czy jest zakończona). To najczęściej rozstrzyga, czy dokument jest bieżący, przemienny, czy kwalifikowany do przechowywania stałego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Archiwum bieżące to część dokumentacji przechowywana tak, aby była łatwo dostępna do codziennej pracy. Trafiają tam dokumenty, z których korzysta się w trakcie trwania spraw (np. obsługa kadrowa, rozliczenia, umowy aktywne), zanim staną się nieaktualne.
Bo w trakcie zatrudnienia może być potrzebna do wielu czynności: weryfikacji warunków zatrudnienia, przygotowania pism i zaświadczeń, ustalania wymiaru czasu pracy czy zmian organizacyjnych. Dopóki stosunek pracy trwa, dokument ma bieżące zastosowanie operacyjne.
To miejsce dla dokumentów, które nie są już używane na co dzień, ale nadal mogą się przydać (np. do kontroli, odtworzenia danych, rozliczeń). W praktyce chodzi o "odłożenie" dokumentów z obiegu bieżącego, bez uznawania ich za historyczne.
W tym ujęciu archiwum stałe obejmuje dokumenty o wartości historycznej lub prawnej, które zachowuje się trwale. Najczęściej są to materiały ważne dla ciągłości organizacji, dowodowe lub o znaczeniu dla pamięci instytucji, gdy nie są już potrzebne w pracy bieżącej.
Wskazówką są sformułowania typu: "umowa wygasła", "pracownik już nie jest zatrudniony", "sprawa zakończona", "dokument sprzed lat". Jeśli jednak pojawia się warunek "nadal trwa" (np. zatrudnienie), zwykle oznacza to dokument bieżący.
W ramach przedstawionej tabeli nie. To określenie bywa potoczne i może wprowadzać w błąd, bo nie wynika z zaprezentowanej klasyfikacji. Na egzaminie trzymaj się kategorii podanych w materiałach zadania i dopasowuj dokument do definicji.
Najczęstszy błąd to automatyczne wybieranie archiwum stałego, bo umowa ma "wartość prawną". W zadaniach decyduje zwykle etap wykorzystania: jeśli zatrudnienie trwa, umowa jest potrzebna operacyjnie, więc pasuje do archiwum bieżącego.
Najważniejszy jest warunek wskazujący, czy sprawa trwa, np. "nadal jest zatrudniony". To zmienia kwalifikację dokumentu, bo sugeruje konieczność korzystania z niego w bieżącej pracy. Pominięcie tego fragmentu często prowadzi do złej odpowiedzi.
Bo tabela jest "mini-definicją" i to ona ma być podstawą odpowiedzi. Intuicja może podpowiadać, że umowa jest "ważna prawnie", ale tabela rozdziela dokumenty według przeznaczenia (bieżące, nieaktualne, historyczne/prawne). Dopasuj stan faktyczny do opisu.
Ćwicz na przykładach: umowy aktywne, umowy zakończone, dokumenty historyczne, akta kadrowe. Ucz się rozpoznawać etap cyklu życia dokumentu i czytać definicje z tabel/treści zadania. Pomaga też robienie własnych fiszek z kategoriami i typowymi przykładami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • ISO 15489-1:2016 Information and documentation — Records management — Part 1: Concepts and principles
  • Encyklopedia Zarządzania Mfiles.pl: "Archiwum zakładowe" (hasło) — https://mfiles.pl/pl/index.php/Archiwum_zak%C5%82adowe (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu kancelarii i archiwum zakładowego w administracji/firmie
  • Wprowadzenie do zarządzania dokumentacją (records management) – definicje i cykl życia dokumentu
  • Ćwiczenia z kwalifikowania dokumentów do przechowywania bieżącego i archiwalnego na przykładach kadrowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego