KWALIFIKACJA INF1 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 9.
Rodzaj komunikacji, w której nadawanie i obieranie informacji odbywa się naprzemiennie w dwóch kierunkach, stosowany np. w CB radio, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Półdupleks to łączność dwukierunkowa, ale nie jednoczesna: w danej chwili albo się nadaje, albo odbiera, po czym role się zamieniają. To dokładnie odpowiada opisowi "naprzemiennie w dwóch kierunkach", typowemu m.in. dla radiotelefonów. Simpleks działa tylko w jedną stronę, a pełny dupleks umożliwia nadawanie i odbiór równocześnie.

Pełne wyjaśnienie:

W telekomunikacji kluczowe jest rozróżnienie, czy informacja może płynąć w jedną stronę, w obie strony, oraz czy może płynąć jednocześnie. Opis w pytaniu mówi o komunikacji, w której "nadawanie i odbieranie informacji odbywa się naprzemiennie w dwóch kierunkach". To oznacza, że kanał umożliwia wymianę danych w obie strony, ale w danym momencie aktywny jest tylko jeden kierunek transmisji.

Dlatego poprawnym terminem jest półdupleks (half-duplex). W półdupleksie urządzenia mogą pełnić role nadajnika i odbiornika, lecz przełączają się między tymi rolami: najpierw jedna strona nadaje, druga słucha, potem następuje zmiana. W praktyce w łączności radiowej przekłada się to na zasady "mów – puść przycisk – słuchaj" oraz na konieczność unikania nadawania w tym samym czasie przez dwie strony.

Odpowiedź "simpleks" jest błędna, ponieważ simpleks dopuszcza transmisję wyłącznie w jednym kierunku (brak możliwości odesłania informacji tą samą drogą w kierunku przeciwnym). Nie spełnia więc warunku "w dwóch kierunkach".

Odpowiedź "pełny dupleks" także jest błędna: pełny dupleks oznacza komunikację dwukierunkową jednoczesną (nadawanie i odbiór w tym samym czasie). To odpowiada np. klasycznej rozmowie telefonicznej, gdzie obie strony mogą mówić i słyszeć równocześnie, a nie sytuacji naprzemiennej.

Odpowiedź "duosimpleks" jest problematyczna terminologicznie i nie stanowi standardowego, jednoznacznego określenia trybu pracy łącza w typowej klasyfikacji (simpleks/półdupleks/pełny dupleks). W zadaniach egzaminacyjnych oczekuje się użycia utrwalonych pojęć, a opis naprzemiennej dwukierunkowości jednoznacznie wskazuje na półdupleks.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj regułę: "simpleks = jedna strona mówi", "półdupleks = obie strony mówią, ale po kolei", "pełny dupleks = obie strony mogą mówić naraz".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Transmisja półdupleksowa to komunikacja w dwóch kierunkach, ale nie jednocześnie. W danej chwili jeden koniec łącza nadaje, a drugi odbiera, po czym mogą się zamienić rolami. To typowe np. dla wielu systemów radiowych, gdzie kanał jest współdzielony.
W simpleksie informacja płynie tylko w jedną stronę (brak "odpowiedzi" tym samym torem). W półdupleksie można nadawać i odbierać w obie strony, ale naprzemiennie. Szukaj w treści słów: "w jednym kierunku" (simpleks) lub "naprzemiennie" (półdupleks).
W typowej korespondencji radiowej jedna osoba nadaje, a druga w tym czasie słucha; nie prowadzi się rozmowy jednoczesnej w obu kierunkach jak w telefonie. To odpowiada zasadzie półdupleksu: dwukierunkowość jest zachowana, ale transmisja odbywa się kolejno.
Pełny dupleks oznacza, że nadawanie i odbiór mogą zachodzić równocześnie w obu kierunkach. Praktycznie daje to efekt "normalnej rozmowy", gdzie obie strony mogą mówić i słyszeć jednocześnie. W wielu łącznościach radiowych jest to trudniejsze do realizacji ze względu na organizację kanału.
Nie musi oznaczać gorszej jakości, ale oznacza inne ograniczenie funkcjonalne: brak jednoczesnego nadawania i odbioru. W niektórych systemach półdupleks jest celowy (prostota, współdzielenie kanału, procedury łączności). Jakość zależy od wielu innych parametrów, np. zakłóceń i mocy.
Najmocniejszymi wskazówkami są sformułowania typu: "naprzemiennie", "na zmianę", "raz nadaje, raz odbiera", "w dwóch kierunkach, ale nie jednocześnie". Jeśli pojawia się "jednocześnie w dwóch kierunkach", to zwykle opis pełnego dupleksu.
Simpleks stosuje się, gdy potrzebny jest tylko jeden kierunek przekazu, np. systemy nadawcze (jeden nadajnik i wielu odbiorców) albo telemetria bez kanału zwrotnego. W zadaniach egzaminacyjnych simpleks rozpoznasz po braku możliwości odpowiedzi tym samym łączem.
Najczęściej dlatego, że oba tryby są dwukierunkowe, a różnica dotyczy wyłącznie jednoczesności. Jeśli w stresie pominie się słowo "naprzemiennie", łatwo wybrać pełny dupleks "bo też jest w dwóch kierunkach". Zawsze sprawdzaj warunek równoczesności.
W półdupleksie nie można mówić naraz, więc ważne są przerwy na odbiór oraz jasne sygnalizowanie końca nadawania (np. krótkie komunikaty typu "odbiór"). W praktyce zmniejsza to ryzyko "zakrywania" komunikatów i ułatwia organizację wspólnego kanału.
Poza radiotelefonami półdupleks może występować tam, gdzie medium jest współdzielone i urządzenia przełączają kierunek pracy. Przykładowo spotyka się go w niektórych interfejsach i rozwiązaniach transmisyjnych, gdy prostota i odporność są ważniejsze niż jednoczesność.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Półdupleks to łączność dwukierunkowa, ale nie jednoczesna: w danej chwili albo się nadaje, albo odbiera, po czym role się zamieniają."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Simpleks - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Dupleks - dostęp 2026-02-27
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Duplex_(telecommunications) - sekcja dotycząca half-duplex i full-duplex, dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z podstaw telekomunikacji i teorii transmisji danych (rozdziały o trybach transmisji)
  • Materiały szkoleniowe producentów radiotelefonów dotyczące zasad pracy kanału i procedur korespondencji
  • Hasła encyklopedyczne i słowniki telekomunikacyjne dotyczące simplex/half-duplex/full-duplex

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego