KWALIFIKACJA OGR3 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 9.
Roślina, której liście pokryte są drobnymi plamkami, a na ich spodniej stronie i przy ogonkach liściowych widoczna jest delikatna pajęczyna, została zaatakowana przez
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Delikatna pajęczynka na spodniej stronie liści i przy ogonkach oraz liczne drobne plamki (nakłucia) to typowe objawy żerowania przędziorków – roztoczy ssących soki komórkowe. Miniarki zwykle robią "miny" w blaszce liściowej, mszyce tworzą kolonie i lepką spadź, a nicienie częściej uszkadzają korzenie.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "liście pokryte drobnymi plamkami" oraz "delikatna pajęczyna na spodniej stronie i przy ogonkach liściowych" pasuje do żerowania przędziorków (roztoczy). Przędziorki nakłuwają komórki liścia i wysysają ich zawartość, co daje efekt licznych, jasnych punktów i stopniowego matowienia lub mozaikowego przebarwienia blaszki. Przy większym nasileniu można zaobserwować cienką pajęczynkę, szczególnie na spodniej stronie liści, w kątach liściowych i wzdłuż ogonków.

Odpowiedź "nicienie" nie pasuje do podanej pajęczynki. Nicienie to organizmy zwykle związane z glebą; wiele z nich uszkadza korzenie lub powoduje zniekształcenia i osłabienie roślin, ale nie tworzy pajęczynki na liściach. Objawy nicieni częściej są pośrednie (więdnięcie, zahamowanie wzrostu) lub dotyczą organów podziemnych.

Odpowiedź "miniarki" również jest nieadekwatna: larwy miniarek żerują wewnątrz liścia, tworząc charakterystyczne korytarze (tzw. miny) widoczne jako większe, nieregularne przejaśnienia lub plamy w tkance. To inny typ śladu niż drobne, liczne nakłucia oraz nie występuje tu pajęczynka.

Odpowiedź "mszyce" bywa myląca, bo mszyce też są szkodnikami ssącymi. Jednak typowo obserwuje się kolonie owadów na młodych pędach i spodzie liści, zniekształcenia, zwijanie liści oraz spadź (lepka wydzielina), a nie delikatną pajęczynkę. Pajęczynka jest znacznie bardziej charakterystyczna dla przędziorków.

W praktyce warto potwierdzać diagnozę oględzinami spodniej strony liścia (lupa) i ocenić rozmieszczenie objawów: pajęczynka + "punktowe" odbarwienia to silna przesłanka wskazująca na przędziorki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przędziorki to drobne roztocza żerujące na roślinach. Podczas intensywnego zasiedlenia wytwarzają cienkie nici, tworząc delikatną "pajęczynkę", która ułatwia im przemieszczanie się i ochronę kolonii. Najczęściej widać ją na spodniej stronie liści oraz w kątach liściowych.
Najczęściej widać liczne drobne, jasne plamki (efekt nakłuć i wysysania soków), stopniowe matowienie lub mozaikowe odbarwienia liścia oraz delikatną pajęczynkę. Objawy zwykle zaczynają się od spodniej strony liści i nasilają się przy dużej liczebności szkodnika.
Miniarki żerują jako larwy wewnątrz blaszki liściowej, tworząc korytarze i plamy (miny), a nie drobne punktowe nakłucia. Pajęczynka nie jest dla nich typowym objawem. Jeśli widzisz "ścieżki" w liściu, to bardziej wskazuje na minowanie niż na przędziorki.
Mszyce to owady widoczne gołym okiem, często tworzą kolonie na młodych pędach i spodzie liści oraz zostawiają lepką spadź. Przędziorki są drobniejsze, a ich żerowanie daje punktowe plamkowanie i często pajęczynkę. Przy wątpliwościach ogląda się spód liścia lupą.
Często nasilenie obserwuje się w warunkach sprzyjających szybkiemu rozmnażaniu, zwłaszcza w uprawach pod osłonami, gdzie łatwo o przesuszenie powietrza i stres roślin. Dlatego kluczowy jest regularny monitoring, szczególnie spodniej strony liści, zanim pojawi się wyraźna pajęczynka.
Najpierw sprawdza się spodnią stronę liści, okolice nerwów, ogonki liściowe oraz kąty liściowe. To tam najczęściej siedzą osobniki i tam też pojawia się pajęczynka. Oględziny warto robić lupą, bo szkodniki bywają bardzo małe.
Zwykle nie. Nicienie najczęściej są związane z glebą i uszkadzają korzenie lub powodują objawy ogólne (osłabienie, zahamowanie wzrostu, więdnięcie). Pajęczynka na liściach jest typowa dla przędziorków, a nie dla nicieni. Dlatego przy pajęczynce priorytetem jest kontrola roztoczy.
Najczęściej myli się punktowe odbarwienia z "minami" po miniarce albo wybiera mszyce, bo to znany szkodnik ssący. Częstym błędem jest też pomijanie kluczowej wskazówki: pajęczynki na spodzie liścia. Na egzaminie warto łączyć objawy: plamkowanie + pajęczynka.
Najprościej: obejrzeć spód liścia lupą i sprawdzić, czy widać drobne ruchliwe roztocza oraz nitki pajęczynki. Pomaga też test na białej kartce: delikatnie potrząsnąć liściem nad kartką i obserwować, czy spadają drobne "kropki", które zaczynają się poruszać.
Ucz się objawów w zestawach: sprawca → miejsce żerowania → typ śladu. Dla przędziorków zapamiętaj: spód liścia, punktowe plamki i pajęczynka. Przeglądaj zdjęcia diagnostyczne oraz ćwicz porównania z mszycami (spadź, kolonie) i miniarkami (miny w liściu).
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Delikatna pajęczynka na spodniej stronie liści i przy ogonkach oraz liczne drobne plamki (nakłucia) to typowe objawy żerowania przędziorków – roztoczy ssących soki komórkowe."

Źródła:

  • Wikipedia: "Przędziorkowate" – opis grupy i cech, https://pl.wikipedia.org/wiki/Prz%C4%99dziorkowate (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Przędziorek chmielowiec" – informacje o szkodliwości i objawach żerowania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Prz%C4%99dziorek_chmielowiec (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Miniarki (muchówki)" – ogólna charakterystyka minowania liści przez larwy, https://pl.wikipedia.org/wiki/Miniarki (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Atlasy/klucze do rozpoznawania szkodników roślin ogrodniczych (objawy na liściach, pędach, kwiatach)
  • Materiały dydaktyczne z integrowanej ochrony roślin (monitoring, progi szkodliwości, profilaktyka)
  • Karty rozpoznawcze szkodników w uprawach ogrodniczych (zdjęcia objawów i sprawców)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego