KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 5.
Rowek wpustowy wewnętrzny pokazany na rysunku należy wykonać na
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny elementu mechanicznego, prawdopodobnie wału z rowkiem wpustowym wewnętrznym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rowek wpustowy wewnętrzny wykonuje się najczęściej metodą dłutowania/strugania na strugarce pionowej (dłutownicy), bo narzędzie pracuje ruchem posuwisto-zwrotnym wewnątrz otworu. Tokarka służy głównie do toczenia, frezarka do rowków zewnętrznych i płaszczyzn, a wiertarka do wiercenia.

Pełne wyjaśnienie:

Rowek wpustowy wewnętrzny to rowek wykonywany w otworze elementu (np. w piaście koła), który współpracuje z wpustem i rowkiem na wale. Kluczowe jest tu to, że obróbka odbywa się wewnątrz otworu, a dostęp narzędzia jest ograniczony średnicą i głębokością otworu.

Odpowiedź "strugarce pionowej" jest poprawna, ponieważ tego typu obrabiarka (często określana też jako dłutownica) realizuje obróbkę rowków wewnętrznych ruchem posuwisto-zwrotnym noża. Dzięki temu można wytwarzać rowki wpustowe w piastach, tulejach i innych elementach z otworami, zachowując wymaganą geometrię rowka.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w typowym ujęciu technologicznym:

  • "tokarce uniwersalnej" – tokarka jest przeznaczona głównie do toczenia powierzchni obrotowych. Wykonanie wewnętrznego rowka wpustowego na tokarce nie jest standardową operacją; wymagałoby nietypowych rozwiązań i nie jest typowym doborem maszyny do tego zadania.
  • "frezarce uniwersalnej" – frezowanie często stosuje się do rowków, ale w praktyce dotyczy to głównie rowków zewnętrznych (np. na wałkach) lub rowków w płaszczyznach. Dla rowka wewnętrznego w otworze standardową i klasyczną metodą jest dłutowanie/struganie (ew. przeciąganie), a nie frezowanie na frezarce uniwersalnej.
  • "wiertarce kadłubowej" – wiertarka służy do wykonywania otworów (wiercenie, pogłębianie, rozwiercanie). Nie zapewnia typowego sposobu kształtowania prostokątnego profilu rowka wpustowego w otworze.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści/rysunku pojawia się sformułowanie "rowek wpustowy wewnętrzny", myśl o procesach dedykowanych do obróbki wewnątrz otworu (dłutowanie/struganie lub przeciąganie). Dla rowków na wale (zewnętrznych) częściej wybiera się frezowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To rowek wykonany w otworze elementu (np. w piaście), współpracujący z wpustem i rowkiem na wale. Jego zadaniem jest przenoszenie momentu obrotowego oraz ustalenie wzajemnego położenia wału i piasty.
Wewnętrzny rowek jest pokazany jako wybranie znajdujące się w otworze (w piaście), a nie na zewnętrznej powierzchni wałka. Zwykle widać go w przekroju otworu lub jako nacięcie na obwodzie wewnętrznym.
Bo pracuje ruchem posuwisto-zwrotnym narzędzia, które może skrawać wewnątrz otworu i stopniowo kształtować prostokątny profil rowka. To klasyczna metoda dla rowków wpustowych w piastach i tulejach.
Nie zawsze. Frezarka jest bardzo uniwersalna, ale typowo łatwiej wykonuje się na niej rowki zewnętrzne (np. na wałkach). Dla rowków wewnętrznych standardem jest dłutowanie/struganie lub przeciąganie.
Najczęściej spotyka się przeciąganie (gdy jest dostępny odpowiedni przeciągacz i warunki produkcyjne) oraz dłutowanie/struganie. Wybór zależy od serii produkcyjnej, materiału, dokładności oraz wyposażenia zakładu.
Tokarka jest projektowana głównie do toczenia powierzchni obrotowych. Wykonanie prostokątnego rowka w otworze nie jest jej standardowym zadaniem i zwykle wymagałoby rozwiązań nietypowych, mniej efektywnych i trudniejszych w ustawieniu.
Wiertarka służy przede wszystkim do wykonywania i obróbki otworów (wiercenie, pogłębianie, rozwiercanie). Nie realizuje typowego procesu kształtowania prostokątnego profilu rowka wpustowego w otworze, więc nie jest właściwym wyborem.
Częsty błąd to utożsamienie "rowka" z frezowaniem niezależnie od tego, czy rowek jest wewnętrzny czy zewnętrzny. Drugi błąd to wybór obrabiarki "najbardziej znanej" z warsztatu zamiast tej technologicznie przeznaczonej do obróbki w otworze.
Najczęściej jest to nóż dłutowniczy/strugarski o geometrii dostosowanej do materiału i wymiarów rowka. Narzędzie wykonuje ruch posuwisto-zwrotny i stopniowo zbiera naddatek, aż do uzyskania wymaganej szerokości i głębokości.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie: rowek wewnętrzny vs zewnętrzny na rysunkach oraz dobór procesu (dłutowanie/struganie, frezowanie, przeciąganie). Pomaga też znajomość podstawowych nazw obrabiarek i ich typowych zastosowań w warsztacie.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Rowek wpustowy wewnętrzny wykonuje się najczęściej metodą dłutowania/strugania na strugarce pionowej (dłutownicy), bo narzędzie pracuje ruchem posuwisto-zwrotnym wewnątrz otworu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Dłutownica" – opis zastosowania obrabiarki do obróbki rowków wewnętrznych, https://pl.wikipedia.org/wiki/D%C5%82utownica (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia (PL): "Strugarka" – informacje o struganiu i rodzajach strugarek, https://pl.wikipedia.org/wiki/Strugarka (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z obróbki skrawaniem (działy: struganie/dłutowanie, wykonywanie rowków)
  • Instrukcje stanowiskowe/BHP dla obrabiarek do dłutowania/strugania
  • Katalogi i opisy narzędzi do wykonywania rowków wpustowych (noże dłutownicze, przeciągacze)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego