Prawidłowa odpowiedź: efekt Tyndalla.
Efekt Tyndalla polega na rozpraszaniu światła przez cząstki fazy rozproszonej w układzie koloidalnym. W praktyce obserwuje się to jako widoczny "stożek" lub "smugę" światła w próbce, mimo że w roztworze rzeczywistym (np. w wodnym roztworze soli) wiązka zwykle nie jest widoczna z boku. Zjawisko jest charakterystyczne dla koloidów, bo cząstki są na tyle duże, aby skutecznie rozpraszać światło, a jednocześnie na tyle małe, by nie opadać szybko jak typowa zawiesina.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Efekt Ramana dotyczy nieelastycznego rozpraszania światła na cząsteczkach, które powoduje zmianę energii (i częstości) fotonu. Jest to podstawa spektroskopii Ramana, a nie typowej obserwacji wiązki w koloidzie.
- Efekt Zeemana to rozszczepienie linii widmowych pod wpływem pola magnetycznego. Odnosi się do widm atomowych/cząsteczkowych, a nie do mętności i widoczności wiązki w dyspersjach.
- Efekt Kerra wiąże się z dwójłomnością indukowaną polem elektrycznym (zjawisko elektrooptyczne). Nie jest to nazwa klasycznego rozpraszania w koloidach.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się koloid i widoczność wiązki światła w próbce, najczęściej chodzi o efekt Tyndalla (rozpraszanie). Gdy pojawia się "pole magnetyczne" – myśl o Zeemanie, a gdy "przesunięcie częstości" w rozpraszaniu – o Ramanie.
