KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 24.
Rozstaw szyn torów kolei normalnotorowej w Polsce, mierzony 14 mm poniżej powierzchni tocznej główek szyn, wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozstaw toru normalnotorowego to standardowa szerokość toru, mierzona między wewnętrznymi powierzchniami główek szyn na określonym poziomie (tu: 14 mm poniżej powierzchni tocznej). W Polsce dla toru normalnego przyjmuje się wartość 1 435 mm; pozostałe liczby odpowiadają innym szerokościom torów.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu sprawdzana jest znajomość standardowej szerokości toru normalnego oraz tego, że rozstaw toru mierzy się w ściśle określonym miejscu na główce szyny (w treści: 14 mm poniżej powierzchni tocznej). Taki zapis ma znaczenie praktyczne: eliminuje niejednoznaczność pomiaru wynikającą z kształtu główki szyny i zużycia powierzchni tocznej.

Odpowiedź "1 435 mm" odpowiada rozstawowi toru normalnego stosowanemu w Polsce. Jest to wartość, którą geodeta powinien kojarzyć przy pracach na infrastrukturze kolejowej (pomiary sytuacyjne i realizacyjne na obiektach liniowych).

Pozostałe odpowiedzi są typowymi "pułapkami":

  • "1 524 mm" bywa kojarzone z innymi systemami kolejowymi i może zostać wybrane przez skojarzenie z "nietypową" szerokością.
  • "1 635 mm" to wartość zbliżona do szerokich torów spotykanych poza Polską; częsty błąd to utożsamienie "kolei wschodniej" z polską siecią.
  • "1 675 mm" również odnosi się do szerokiego toru, ale nie jest właściwe dla toru normalnego w Polsce.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na warunek pomiaru (tu: 14 mm poniżej powierzchni tocznej). W pytaniach o geometrię toru takie szczegóły odróżniają definicję metrologiczną od potocznego "mierzenia między szynami".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rozstaw toru (prześwit) to odległość między wewnętrznymi stronami szyn, mierzona w zdefiniowanym miejscu na główce szyny. Dzięki temu pomiar jest porównywalny niezależnie od profilu szyny i stopnia zużycia. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest trzymanie się podanej definicji pomiaru.
Poziom 14 mm poniżej powierzchni tocznej ogranicza wpływ zużycia i zaokrągleń na górnej części główki szyny. Pomiar w takim miejscu lepiej oddaje geometryczny parametr toru, a nie chwilowy stan powierzchni tocznej. To standardowy zabieg metrologiczny, by wynik był powtarzalny.
Dla toru normalnego w Polsce przyjmuje się wartość 1 435 mm (z definicją pomiaru wskazaną w pytaniu). To podstawowa informacja przy pomiarach i kontroli geometrii toru. Na egzaminie warto ją zapamiętać jako kluczowy parametr infrastruktury.
Nie. Rozstaw toru dotyczy odległości między szynami w określonym miejscu na główce szyny, natomiast szerokość podsypki lub podtorza odnosi się do elementów konstrukcji nawierzchni kolejowej. To różne wielkości i służą innym celom (geometria toru vs. konstrukcja i stateczność).
W praktyce geodeta może uczestniczyć m.in. w pomiarach sytuacyjnych osi toru, punktów charakterystycznych, elementów infrastruktury oraz w pomiarach realizacyjnych podczas modernizacji. Kontrola rozstawu jest elementem geometrii toru, ale w zadaniach geodezyjnych często łączy się z dokumentacją i tyczeniem.
Inne wartości są typowymi dystraktorami, bo odpowiadają rozstawom spotykanym w innych krajach lub systemach. Na egzaminie to test rozróżniania "toru normalnego" od "toru szerokiego". Uczeń ma wykazać się pamięcią standardu oraz uważnym czytaniem warunku pomiaru.
Jest krytyczny zawsze, gdy odchyłki przekraczają dopuszczalne tolerancje utrzymaniowe, bo wpływa to na prowadzenie zestawów kołowych, zużycie obrzeży i ryzyko wykolejenia. W kontekście egzaminu ważne jest zrozumienie, że rozstaw to parametr bezpieczeństwa i jakości utrzymania toru.
Najczęstsze błędy to pomylenie toru normalnego z szerokim, ignorowanie miejsca pomiaru (np. "między szynami gdziekolwiek") oraz kierowanie się skojarzeniem z inną infrastrukturą. Pomaga zapamiętanie, że 1 435 mm to "wartość bazowa" dla toru normalnego, a większe liczby to inne systemy.
Sam rozstaw toru jest parametrem lokalnym między szynami, więc w praktyce mierzy się go narzędziami przeznaczonymi do geometrii toru. GPS/GNSS może wspierać wyznaczanie osi toru i położenia w terenie, ale nie zastępuje bezpośredniego pomiaru rozstawu między szynami na zadanym poziomie.
Warto powtórzyć definicje podstawowych parametrów (rozstaw, oś toru, niweleta), nauczyć się standardowych wartości oraz zwracać uwagę na warunki metrologiczne w treści. Dobrą metodą jest rozwiązywanie testów i tworzenie fiszek: "parametr → definicja pomiaru → typowa wartość".
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rozstaw toru normalnotorowego to standardowa szerokość toru, mierzona między wewnętrznymi powierzchniami główek szyn na określonym poziomie (tu: 14 mm poniżej powierzchni tocznej).

Materiały:

  • Podręczniki z geodezji inżynieryjnej dotyczące pomiarów na obiektach liniowych
  • Materiały dydaktyczne z budowy i utrzymania dróg kolejowych (geometria toru)
  • Instrukcje i skrypty szkolne omawiające podstawowe parametry torów kolejowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego