Skala liczbowa 1:M oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada M jednostkom w terenie. Kluczowa zasada: im mniejszy mianownik M, tym większa skala i zwykle większa szczegółowość opracowania.
Dla skali 1:5000:
- 1 cm na mapie to 50 m w terenie,
- 1 mm na mapie to 5 m w terenie.
To sprawia, że mapa 1:5000 należy do map wielkoskalowych używanych w geodezji do prac wymagających dużej szczegółowości (np. opracowania sytuacyjne, planowanie lokalne). Można na niej wykonywać pomiary graficzne odległości (linijką, cyrklem, narzędziami cyfrowymi) z dokładnością ograniczoną m.in. przez grubość linii i precyzję odczytu. W praktyce taka dokładność bywa wystarczająca do wielu zastosowań projektowych i orientacyjnych.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "Na mapie można dokonać bardzo precyzyjnych pomiarów odległości." — ponieważ 1:5000 to skala duża, a więc odległości na mapie odpowiadają relatywnie krótkim odcinkom w terenie, co sprzyja dokładniejszemu odczytowi niż na mapach małoskalowych.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:
- "Mapa jest mało szczegółowa, ponieważ skala jest bardzo duża." — to odwrócenie zależności: duża skala zwykle oznacza większą szczegółowość, nie mniejszą.
- "Mapa jest niewierna, ponieważ skala jest bardzo mała." — 1:5000 nie jest skalą małą; ponadto "wierność" mapy nie wynika wyłącznie z tego, czy skala jest mała/duża.
- "Na mapie nie można dokonać żadnych pomiarów odległości." — jest fałszywe, bo właśnie skala i podziałka umożliwiają pomiary graficzne i przeliczenie ich na teren.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli wahasz się, porównaj mianowniki: 1:5000 ma mniejszy mianownik niż 1:10000, więc jest "większą skalą" i daje bardziej szczegółowy obraz oraz lepsze warunki do pomiaru graficznego.
