KWALIFIKACJA ELM3 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 38.
Rozważ następującą tabelę, która przedstawia różne czujniki i ich dane znamionowe. Który z czujników jest najbardziej odpowiedni do pomiaru odległości w zakresie 0-10mm z dokładnością do 0,01mm?
Czujnik Zakres pomiarowy Dokładność
Czujnik kontaktronowy 0-5mm 0,1mm
Czujnik pojemnościowy 0-10mm 0,01mm
Czujnik indukcyjny 0-20mm 0,1mm
Czujnik optyczny 0-50mm 0,1mm
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby spełnić wymaganie 0–10 mm i 0,01 mm, czujnik musi obejmować cały zakres oraz mieć dokładność co najmniej 0,01 mm. Z tabeli wynika, że tylko czujnik pojemnościowy ma jednocześnie zakres 0–10 mm i dokładność 0,01 mm. Pozostałe mają zbyt mały zakres lub gorszą dokładność.

Pełne wyjaśnienie:

W doborze czujnika do pomiaru odległości kluczowe są co najmniej dwa parametry z danych znamionowych: zakres pomiarowy oraz dokładność. W treści wymagane jest, aby pomiar był możliwy w całym przedziale 0–10 mm i aby błąd (w rozumieniu podanym w tabeli jako "dokładność") nie był większy niż 0,01 mm.

Czujnik pojemnościowy jest właściwym wyborem, ponieważ jako jedyny spełnia oba warunki naraz: ma zakres 0–10 mm i dokładność 0,01 mm. To oznacza, że obejmuje cały wymagany przedział i jednocześnie zapewnia wymaganą precyzję.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Czujnik kontaktronowy: ma zbyt mały zakres (0–5 mm), więc nie pozwala mierzyć do 10 mm. Dodatkowo jego dokładność 0,1 mm jest gorsza od wymaganej.
  • Czujnik indukcyjny: zakres 0–20 mm obejmuje 0–10 mm, ale dokładność 0,1 mm nie spełnia wymogu 0,01 mm. Typowy błąd ucznia to wybór po samym zakresie.
  • Czujnik optyczny: podobnie jak indukcyjny ma odpowiednio szeroki zakres (0–50 mm), ale dokładność 0,1 mm jest niewystarczająca.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odrzuć czujniki, których zakres nie obejmuje całego wymaganego przedziału, a dopiero potem porównaj dokładność. W zadaniach tabelarycznych zawsze sprawdzaj jednocześnie wszystkie warunki z treści, nie tylko jeden parametr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zakres pomiarowy to przedział wartości, w którym czujnik może mierzyć daną wielkość zgodnie z założeniami producenta. Jeśli potrzebujesz 0–10 mm, czujnik musi obejmować cały ten przedział, inaczej nie zmierzysz wartości bliskich 10 mm lub wynik będzie niewiarygodny.
W testach szkolnych "dokładność" zwykle traktuje się jako maksymalny błąd wskazania podany w danych znamionowych. W praktyce technicznej warto rozróżniać: dokładność, rozdzielczość i powtarzalność. Na egzaminie trzymaj się definicji użytej w tabeli.
Stosuj prosty filtr: 1) odrzuć czujniki z zakresem mniejszym niż wymagany (np. 0–5 mm), 2) z pozostałych wybierz te z dokładnością nie gorszą od wymaganej (≤ 0,01 mm). Zostanie jedna odpowiedź.
Większy zakres (np. 0–50 mm) sam w sobie nie przeszkadza, ale często idzie w parze z gorszą dokładnością w danych znamionowych. W tym pytaniu ograniczeniem jest dokładność 0,01 mm, więc czujnik o szerokim zakresie, ale 0,1 mm dokładności odpada.
Zależy od konkretnego modelu i jego danych katalogowych. W tym zadaniu tabelarycznym indukcyjny ma wpisaną dokładność 0,1 mm, więc nie spełnia wymagań. Na egzaminie zawsze oceniasz na podstawie podanych parametrów, nie "typowych skojarzeń".
Czujniki pojemnościowe stosuje się m.in. do wykrywania zbliżenia i pomiaru przemieszczeń małych odległości, także dla materiałów niemetalowych. W automatyce mogą kontrolować położenie, szczeliny, grubość lub obecność detalu, jeśli producent przewidział taki pomiar.
Najczęstsze są: wybór tylko po jednym parametrze (np. sam zakres), przeoczenie jednostek (mm vs 0,01 mm), oraz pomylenie pojęć "dokładność" i "rozdzielczość". Pomaga podkreślenie w treści dwóch warunków i sprawdzanie ich po kolei.
W tym zestawieniu nie, ponieważ podany zakres kończy się na 5 mm. Kontaktrony są często używane jako czujniki zadziałania (stan 0/1) w obecności magnesu, a nie jako precyzyjne przetworniki odległości. Na egzaminie decyduje tabela.
Zakres jest krytyczny, gdy musisz objąć pełny przedział zmian (inaczej "nie zmierzysz" części sygnału). Dokładność jest ważniejsza, gdy proces ma ciasne tolerancje i wynik ma być precyzyjny. W większości zadań egzaminacyjnych musisz spełnić oba warunki jednocześnie.
Ćwicz czytanie kart katalogowych i tabel: zakres, dokładność, powtarzalność, histereza, wyjście (PNP/NPN, analog), warunki montażu. Rób zadania, w których najpierw eliminujesz opcje niespełniające wymagań, a potem uzasadniasz wybór parametrami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 80% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Czujnik_pojemno%C5%9Bciowy - dostęp 2026-02-26
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Czujnik_indukcyjny - dostęp 2026-02-26
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Kontaktron - dostęp 2026-02-26

Materiały:

  • Podstawy metrologii i niepewności pomiaru w technice
  • Karty katalogowe czujników (zakres, dokładność, rozdzielczość, powtarzalność)
  • Materiały dydaktyczne z doboru czujników w mechatronice (pojemnościowe, indukcyjne, optyczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego