KWALIFIKACJA MOD11 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 1.
Rozważ następującą tabelę, która przedstawia różne surowce włókiennicze i ich właściwości:
Surowiec Właściwości
Bawełna Wytrzymała, dobrze chłonie wilgoć, łatwa do farbowania
Len Trudny do farbowania, gładki, chłodny w dotyku
Wiskoza Sztuczny surowiec, dobrze chłonie wilgoć, miękka
Poliester Sztuczny surowiec, trudny do farbowania, odporny na zmarszczki

Który z poniższych surowców jest najlepszy do produkcji odzieży sportowej, która ma być lekka, odporna na zmarszczki i szybko schnąca?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poliester jest typowym surowcem na odzież sportową, bo jako włókno syntetyczne zwykle słabo chłonie wodę, przez co szybciej schnie, a także jest odporny na zagniecenia. Bawełna i wiskoza dobrze chłoną wilgoć, więc dłużej schną, a len ma inne zalety, ale nie spełnia kluczowych wymagań z pytania.

Pełne wyjaśnienie:

W odzieży sportowej najczęściej oczekuje się materiału, który po wysiłku i po praniu szybko schnie, jest lekki oraz mało się gniecie. Te wymagania są szczególnie istotne w ubraniach często pranych, intensywnie użytkowanych i przechowywanych w torbie lub plecaku.

Odpowiedź "Poliester" jest właściwa, ponieważ poliester (włókno syntetyczne) jest powszechnie stosowany w odzieży sportowej ze względu na dobrą stabilność wymiarową i niską podatność na zagniecenia. Dodatkowo takie włókna zwykle nie zatrzymują wody w takim stopniu jak włókna silnie higroskopijne, co sprzyja szybszemu schnięciu wyrobu po zawilgoceniu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są najlepszym wyborem w kontekście pytania:

  • "Bawełna" dobrze chłonie wilgoć, co bywa komfortowe, ale oznacza też, że materiał może wolniej schnąć i łatwo staje się cięższy po zawilgoceniu. W odzieży sportowej często dąży się do ograniczenia tego efektu.
  • "Len" może dawać przyjemne odczucie chłodu i jest ceniony w odzieży letniej, jednak nie jest typowym surowcem na lekką, szybkoschnącą odzież sportową; ponadto nie odpowiada kluczowym wymaganiom zestawionym w pytaniu.
  • "Wiskoza" (włókno chemiczne pochodzenia celulozowego) jest miękka i chłonna, ale ta chłonność zwykle nie sprzyja szybkiemu schnięciu w warunkach użytkowania sportowego.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o doborze surowca najpierw podkreśl w treści 2–3 cechy krytyczne (tu: lekkość, odporność na zmarszczki, szybkie schnięcie), a następnie porównaj każdą odpowiedź dokładnie do tych cech, bez kierowania się wyłącznie tym, czy materiał jest "naturalny" czy "sztuczny".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poliester to włókno syntetyczne często używane w odzieży sportowej, bo jest trwałe, łatwe w pielęgnacji i zwykle ma niską podatność na zagniecenia. W praktyce materiał z poliestru może szybciej wysychać niż tkaniny silnie chłonne, co jest ważne po wysiłku i po praniu.
Bawełna dobrze chłonie wilgoć, co daje komfort, ale może też sprawić, że ubranie długo schnie i staje się cięższe po spoceniu. W sporcie często preferuje się materiały, które nie zatrzymują wody i łatwiej odprowadzają wilgoć, aby szybciej wrócić do "suchego" odczucia.
Szybkie schnięcie zależy m.in. od chłonności włókien, budowy przędzy i konstrukcji dzianiny/tkaniny. Materiały mniej higroskopijne zwykle nie "magazynują" tyle wody w strukturze włókna, a odpowiednia konstrukcja ułatwia odparowanie. Dlatego często wybiera się włókna syntetyczne.
Odporność na zmarszczki (mała gniotliwość) oznacza, że materiał po zgnieceniu łatwiej wraca do pierwotnego kształtu i nie tworzy trwałych zagnieceń. W praktyce ułatwia to użytkowanie i pielęgnację odzieży, szczególnie gdy ubranie jest często składane, przenoszone lub noszone cały dzień.
Wiskoza jest miękka i dobrze chłonie wilgoć, dlatego bywa przyjemna w dotyku, ale może schnie wolniej. Poliester jest włóknem syntetycznym, zwykle bardziej odpornym na zagniecenia i częste użytkowanie, a w odzieży sportowej cenionym za łatwiejszą pielęgnację oraz korzystne właściwości eksploatacyjne.
Len sprawdza się świetnie w odzieży letniej dzięki "chłodnemu" chwytowi i przewiewności, ale nie jest typowym wyborem dla odzieży sportowej wymagającej szybkiego schnięcia i niskiej gniotliwości. W sporcie częściej stawia się na materiały o stabilnych parametrach i łatwe w pielęgnacji.
Najpierw wypisz z treści 2–3 wymagania (np. szybkie schnięcie, lekkość, odporność na zagniecenia). Potem porównaj każdą odpowiedź tylko do tych wymagań, a nie do ogólnego wrażenia "naturalny = lepszy". W zadaniach szkolnych często wygrywa włókno syntetyczne.
Typowe błędy to wybór materiału na podstawie jednej cechy (np. "chłonie wilgoć") i pominięcie pozostałych wymagań, albo kierowanie się stereotypem, że surowiec naturalny zawsze jest właściwszy. W praktyce dobór zależy od przeznaczenia: sport, elegancja, komfort termiczny, pielęgnacja.
Wiskozę warto rozważyć, gdy kluczowe są miękkość, "naturalny" chwyt i większa chłonność, np. w odzieży codziennej, podszewkach czy lekkich wyrobach, gdzie szybkie schnięcie i odporność na zagniecenia nie są priorytetem. W sporcie częściej potrzebne są inne parametry.
W tabeli przy poliestrze wskazano odporność na zmarszczki, co bezpośrednio odpowiada jednemu z wymagań. Dodatkowo to surowiec sztuczny, który w praktyce często wykorzystuje się w odzieży sportowej ze względu na trwałość i łatwiejszą pielęgnację. Pozostałe surowce są opisane jako bardziej chłonne.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Poliester jest typowym surowcem na odzież sportową, bo jako włókno syntetyczne zwykle słabo chłonie wodę, przez co szybciej schnie, a także jest odporny na zagniecenia."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica – "Polyester" (właściwości i zastosowania włókna), https://www.britannica.com/science/polyester - dostęp 2026-02-28
  • Encyclopaedia Britannica – "Cotton" (właściwości i chłonność), https://www.britannica.com/plant/cotton - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (pl) – "Wiskoza" (charakterystyka surowca), https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiskoza - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z materiałoznawstwa włókienniczego (włókna naturalne i chemiczne)
  • Karty charakterystyk i opisy surowców u producentów tkanin/dzianin (parametry użytkowe)
  • Materiały dydaktyczne z technologii odzieży dotyczące doboru materiałów do przeznaczenia wyrobu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego