KWALIFIKACJA BUD18 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 19.
Rozważ następującą tabelę, która przedstawia różne typy przyrządów geodezyjnych i ich zastosowania:
Typ przyrządu Zastosowanie
Teodolit Pomiary kątów poziomych i pionowych
Niwelator Pomiary wysokości
Tachimetr Pomiary odległości i kątów
GPS geodezyjny Pomiary położenia geograficznego
Który z poniższych przyrządów jest najbardziej wszechstronny, biorąc pod uwagę informacje z tabeli?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli wynika, że tachimetr służy do pomiarów odległości i kątów, czyli łączy funkcje kątowe i liniowe. Teodolit mierzy tylko kąty, niwelator dotyczy wysokości, a GPS geodezyjny wskazano jako pomiar położenia. Dlatego tachimetr jest tu najbardziej wszechstronny.

Pełne wyjaśnienie:

"Najbardziej wszechstronny" oznacza w tym pytaniu: pozwalający wykonać największą liczbę różnych typów pomiarów spośród podanych w tabeli. Analizujemy więc zakres zastosowań przypisany każdemu przyrządowi.

Tachimetr w tabeli opisano jako przyrząd do pomiarów odległości i kątów. Obejmuje zatem co najmniej dwa różne rodzaje obserwacji: liniowe (odległość) i kątowe (kąty). Na tej podstawie jest najbardziej uniwersalny w ramach przedstawionych informacji.

Pozostałe odpowiedzi są mniej "wszechstronne" w rozumieniu tabeli:

  • Teodolit – wskazano wyłącznie pomiary kątów poziomych i pionowych. Brak pomiaru odległości czy wysokości w opisie, więc zakres jest węższy.
  • Niwelator – opis ogranicza go do pomiarów wysokości (niwelacji). To ważna, ale wyspecjalizowana grupa pomiarów.
  • GPS geodezyjny – w tabeli przypisano mu pomiary położenia geograficznego. To inny rodzaj zastosowania (wyznaczanie pozycji), ale wprost nie łączy w opisie kilku typów pomiarów tak jak tachimetr.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach jest przyrząd opisany jako realizujący dwie funkcje naraz (np. "kąty i odległości"), a pozostałe mają pojedyncze zastosowanie, to zwykle on spełnia kryterium "najbardziej wszechstronny" w świetle podanej tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tachimetr to przyrząd geodezyjny używany do pomiarów kątów oraz odległości, dzięki czemu umożliwia szybkie wyznaczanie położenia punktów w terenie. W praktyce kojarzy się go z pomiarami sytuacyjnymi i realizacyjnymi oraz pracami inwentaryzacyjnymi.
Teodolit służy przede wszystkim do pomiaru kątów poziomych i pionowych. W samym opisie funkcji nie jest to przyrząd do bezpośredniego pomiaru wysokości (jak niwelator) ani do pomiaru odległości w sposób typowy dla tachimetru.
Niwelator wykorzystuje się do pomiarów wysokościowych, czyli do wyznaczania różnic wysokości między punktami oraz przenoszenia rzędnych. Jest kluczowy w niwelacji terenu, robotach ziemnych, drogowych i kontrolach wysokości (np. ław, reperów).
W ujęciu funkcjonalnym tachimetr obejmuje co najmniej dwa typy obserwacji: kątowe i liniowe (odległości). Teodolit kojarzy się głównie z samymi kątami. Gdy kryterium to "liczba rodzajów pomiarów", tachimetr zwykle wygrywa.
Nie. Odbiorniki GNSS świetnie sprawdzają się do wyznaczania położenia punktów, ale w wielu sytuacjach (np. zasłonięty horyzont, zabudowa, wnętrza, precyzyjne tyczenie w ograniczonej przestrzeni) tachimetr bywa wygodniejszy lub konieczny.
Najczęściej chodzi o to, który sprzęt ma najszerszy zakres zastosowań lub łączy kilka funkcji (np. kąty + odległości). Warto czytać dokładnie, czy autor porównuje funkcje "z tabeli/opisu", czy pyta o praktykę terenową.
Tachimetr wykorzystuje się do tyczenia osi i punktów projektowych, pomiarów kontrolnych, inwentaryzacji powykonawczej oraz szybkich pomiarów sytuacyjnych. Łącząc kąty i odległości, pozwala sprawnie wyznaczać współrzędne punktów metodami biegunowymi.
Gdy celem jest typowa niwelacja i dokładne przeniesienie wysokości na krótkich/średnich odcinkach (np. kontrola spadków, repery robocze), niwelator bywa prostszy i bardzo efektywny. Tachimetrem też da się wyznaczać wysokości, ale nie zawsze to najprostsza opcja.
Częsty błąd to wybór "najnowocześniejszego" sprzętu (np. GPS) bez sprawdzenia kryterium z treści zadania. Drugi błąd to utożsamianie tachimetru z teodolitem i pomijanie, że w pytaniu liczy się liczba typów pomiarów wymienionych w opisie.
W zadaniach testowych teodolit jest zwykle kojarzony z samymi kątami, a tachimetr z kątami i odległościami. Jeśli w opisie pojawia się jednocześnie pomiar odległości i kątów, to najczęściej wskazuje na tachimetr (w kontekście egzaminu).
info

Statystycznie 73% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że z tabeli wynika, że tachimetr służy do pomiarów odległości i kątów, czyli łączy funkcje kątowe i liniowe.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Tachimetr" – opis zastosowań i pomiarów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Tachimetr (dostęp: 2026-02-26)
  • Wikipedia (PL): "Teodolit" – przeznaczenie do pomiarów kątowych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Teodolit (dostęp: 2026-02-26)
  • Wikipedia (PL): "Niwelator" – zastosowanie w niwelacji/pomiarach wysokości, https://pl.wikipedia.org/wiki/Niwelator (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Instrukcje i podręczniki szkolne z podstaw geodezji (działy: przyrządy i pomiary)
  • DTR/instrukcje obsługi tachimetrów i teodolitów (producentów sprzętu)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące pomiarów niwelacyjnych i tachimetrycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego