KWALIFIKACJA ELE1 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 31.
Rozważ następującą tabelę, która przedstawia różne typy silników elektrycznych i ich podstawowe cechy:
Typ silnika Obecność szczotek Regulacja prędkości
Silnik DC Tak Prosta
Silnik AC jednofazowy Nie Kompleksowa
Silnik AC trójfazowy Nie Prosta
Na podstawie powyższej tabeli, określ, który typ silnika ma najprostszy mechanizm regulacji prędkości i nie posiada szczotek?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli wybieramy silnik, który spełnia jednocześnie dwa warunki: "Obecność szczotek: Nie" oraz "Regulacja prędkości: Prosta". Silnik DC odpada, bo ma szczotki, a silnik AC jednofazowy odpada, bo ma regulację opisaną jako "kompleksowa". Pozostaje silnik AC trójfazowy.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność odczytu informacji z tabeli i zastosowania dwóch kryteriów jednocześnie. Należy znaleźć taki typ silnika, który:

  • nie posiada szczotek,
  • ma najprostszy mechanizm regulacji prędkości (w tabeli oznaczony jako "Prosta").

Po przejrzeniu wierszy tabeli:

  • "Silnik DC" ma wpis "Tak" w kolumnie obecności szczotek, więc nie spełnia warunku "nie posiada szczotek", nawet jeśli regulacja prędkości bywa kojarzona jako łatwa.
  • "Silnik AC jednofazowy" nie ma szczotek ("Nie"), ale w kolumnie regulacji prędkości ma "Kompleksowa", więc nie spełnia kryterium najprostszej regulacji.
  • "Silnik AC trójfazowy" ma jednocześnie "Nie" (brak szczotek) i "Prosta" (regulacja), czyli spełnia oba wymagania.
  • "Żaden z powyższych" jest fałszywe, bo w tabeli istnieje pozycja spełniająca oba warunki.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "na podstawie tabeli" trzymaj się danych z tabeli, nawet jeśli z praktyki znasz bardziej złożone przypadki (np. różne układy sterowania). Najpierw zastosuj wszystkie warunki z treści pytania, dopiero potem oceniaj odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Silnik ze szczotkami wykorzystuje elementy stykowe (szczotki) do doprowadzania prądu do części wirującej lub do komutacji. Skutkiem są typowe zjawiska eksploatacyjne: zużycie szczotek, możliwość iskrzenia i konieczność okresowego serwisu. Silniki bez szczotek zwykle mają mniej elementów zużywalnych.
Wystarczy odczytać kolumnę "Obecność szczotek". Jeśli w danym wierszu widnieje "Nie", oznacza to, że w ujęciu tabeli dany typ silnika nie ma szczotek. Potem łączysz to z drugim warunkiem (np. stopniem trudności regulacji prędkości) i wybierasz jedyny wiersz spełniający oba kryteria.
W tabeli przy "Silnik DC" wpisano "Obecność szczotek: Tak". Treść pytania wymaga silnika, który nie posiada szczotek. To dyskwalifikuje tę odpowiedź niezależnie od tego, jak oceniasz łatwość regulacji prędkości w praktyce. W tego typu zadaniach liczą się dane podane w tabeli.
Najlepsza metoda to filtracja krok po kroku: (1) skreśl odpowiedzi, które nie spełniają pierwszego warunku, (2) z pozostałych wybierz te, które spełniają drugi warunek, (3) sprawdź, czy została dokładnie jedna odpowiedź. To ogranicza pomyłki wynikające z czytania "na skróty".
Tak, ale tylko gdy żadna z opcji nie spełnia kryteriów zadania. W tym pytaniu w tabeli jest wiersz, który jednocześnie ma "Nie" przy szczotkach i "Prosta" przy regulacji, więc "Żaden z powyższych" nie pasuje. Na egzaminie zawsze warto sprawdzić, czy w danych nie ma jednak jednej zgodnej pozycji.
Najczęstsze pomyłki to: przeoczenie jednego z warunków, pomylenie wierszy o podobnych nazwach (np. jednofazowy vs trójfazowy), oraz kierowanie się intuicją zamiast treścią tabeli. Pomaga zaznaczenie w tabeli dwóch kolumn użytych w pytaniu i sprawdzenie ich dla każdego wiersza.
Zależy od typu napędu. Ogólnie prędkość można zmieniać m.in. przez zmianę napięcia, prądu, częstotliwości zasilania lub zastosowanie odpowiedniego sterownika/układu energoelektronicznego. W zadaniach tabelarycznych przyjmujesz jednak opis z tabeli ("prosta/kompleksowa") jako obowiązujący.
W wielu konstrukcjach silników AC (np. indukcyjnych) nie ma potrzeby doprowadzania prądu do wirnika przez szczotki w sposób typowy dla silników komutatorowych. To zmniejsza liczbę części zużywających się mechanicznie. W praktyce istnieją wyjątki i odmiany konstrukcyjne, ale w zadaniu liczy się klasyfikacja podana w tabeli.
Silniki trójfazowe są powszechne w przemyśle: napędy pomp, wentylatorów, sprężarek, przenośników. Często współpracują z układami sterowania i zabezpieczeniami w szafach elektrycznych. Dla elektromechanika ważna jest umiejętność rozpoznania typu napędu i podstawowych konsekwencji serwisowych.
Powtórz podstawy: różnice AC/DC, rola szczotek i komutatora, podstawowe parametry znamionowe, a także typowe metody sterowania prędkością. Ćwicz zadania, w których trzeba wybrać odpowiedź na podstawie tabeli lub opisu cech. Na egzaminie stosuj filtrację warunków i unikaj "strzałów" intuicyjnych.
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że z tabeli wybieramy silnik, który spełnia jednocześnie dwa warunki: "Obecność szczotek: Nie" oraz "Regulacja prędkości: Prosta".

Źródła:

  • Stephen J. Chapman, "Electric Machinery Fundamentals", 5th edition, rozdziały o silnikach DC i indukcyjnych (AC) oraz podstawach regulacji prędkości, 2011.
  • Theodore Wildi, "Electrical Machines, Drives, and Power Systems", 6th edition, sekcje: DC motors / induction motors / adjustable-speed drives, 2006.

Materiały:

  • Podręczniki do maszyn elektrycznych (działy o silnikach DC i indukcyjnych)
  • Instrukcje producentów falowników i napędów (sekcja o regulacji prędkości silników AC)
  • Materiały szkolne/branżowe dotyczące komutacji i budowy silników szczotkowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego