KWALIFIKACJA CHM5 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 4.
Rozważ następującą tabelę, która przedstawia różne typy zanieczyszczeń i ich źródła:
Typ zanieczyszczenia Źródło
Zanieczyszczenia powietrza Spaliny samochodowe
Zanieczyszczenia wodne Ścieki przemysłowe
Zanieczyszczenia gleby Nawozy chemiczne
Które z poniższych stwierdzeń jest prawdziwe na podstawie powyższej tabeli?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli wynika bezpośrednie przypisanie: "Zanieczyszczenia wodne" → "Ścieki przemysłowe". Dlatego prawdziwe jest stwierdzenie, że ścieki przemysłowe są (wg tabeli) głównym źródłem zanieczyszczeń wód. Pozostałe odpowiedzi błędnie łączą źródła z innymi typami zanieczyszczeń.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność odczytania informacji z tabeli i wskazania zdania, które jest z nią zgodne. W tabeli każdemu typowi zanieczyszczenia przypisano jedno źródło:

  • Zanieczyszczenia powietrza – spaliny samochodowe
  • Zanieczyszczenia wodne – ścieki przemysłowe
  • Zanieczyszczenia gleby – nawozy chemiczne

Odpowiedź poprawna: "Ścieki przemysłowe są głównym źródłem zanieczyszczeń wodnych." Jest to dokładnie to, co wskazuje wiersz dotyczący zanieczyszczeń wód, więc stwierdzenie jest prawdziwe na podstawie danych tabelarycznych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Spaliny samochodowe są głównym źródłem zanieczyszczenia gleby." – w tabeli spaliny przypisano do powietrza, nie do gleby.
  • "Zanieczyszczenia powietrza są głównie spowodowane przez ścieki przemysłowe." – ścieki przemysłowe dotyczą wód, a nie powietrza.
  • "Nawozy chemiczne są głównym źródłem zanieczyszczeń wodnych." – w tabeli nawozy chemiczne przypisano do gleby, a nie do wód.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "na podstawie tabeli" nie opieraj się na intuicji ani wiedzy ogólnej o tym, co "zwykle" jest główną przyczyną. Najpierw dopasuj typ zanieczyszczenia do źródła dokładnie tak, jak pokazuje tabela, a dopiero potem sprawdź, które zdanie jest z tym zgodne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To substancje lub energie wprowadzane do atmosfery w ilościach mogących szkodzić ludziom i przyrodzie. Typowe źródła to m.in. transport, energetyka i przemysł. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest odróżnienie typu zanieczyszczenia (powietrze) od źródła (np. spaliny).
"Źródło" to proces, obiekt lub działalność, z których pochodzi zanieczyszczenie (np. pojazdy, zakład, nawożenie). W pytaniach z tabelą zwykle wystarczy wskazać relację pokazana w danych, bez dopowiadania wiedzy zewnętrznej.
Bo kryterium poprawności to zgodność z informacją w tabeli. Nawet jeśli w praktyce środowiskowej relacje są bardziej złożone, w tym typie pytania liczy się poprawny odczyt danych. Najczęstszy błąd to odpowiadanie "z głowy" zamiast sprawdzenia wiersza i kolumny.
W praktyce są to m.in. ścieki procesowe, wody popłuczne, ścieki z mycia instalacji oraz zrzuty awaryjne. Na egzaminie często upraszcza się to do pojęcia "ścieki przemysłowe". Ważne jest też rozróżnienie zanieczyszczeń wód od emisji do powietrza.
To wprowadzanie do gleby substancji zmieniających jej właściwości i mogących szkodzić organizmom. Źródła mogą być rolnicze (np. niewłaściwe nawożenie), przemysłowe (skażenia) lub komunikacyjne (depozycja). W testach trzeba dopasować medium (gleba) do wskazanego źródła.
Tak, składniki nawozów mogą być wymywane i trafiać do wód, sprzyjając np. eutrofizacji. Jednak w pytaniu typu "na podstawie tabeli" odpowiadasz według przypisania w tabeli, nawet jeśli w realnym świecie zależności są wielokierunkowe.
Stosuj prostą procedurę: (1) przeczytaj nagłówki kolumn, (2) wskaż wiersz dla danego typu zanieczyszczeń, (3) odczytaj źródło z tej samej linijki. Pomaga zasłanianie palcem pozostałych wierszy, by uniknąć przestawienia informacji.
Najczęściej: czytanie tylko pierwszego wiersza, mylenie wody z glebą (bo oba dotyczą "chemii"), oraz wybór odpowiedzi zgodnej z intuicją ("to przecież oczywiste") zamiast z danymi. Dobra praktyka to sprawdzić, czy odpowiedź dosłownie wynika z tabeli.
Emisje dotyczą wprowadzania zanieczyszczeń do powietrza (np. spaliny, gazy, pyły). Ścieki dotyczą zanieczyszczeń odprowadzanych do wód lub do kanalizacji. Rozróżnienie tych pojęć pomaga szybciej oceniać, czy odpowiedź pasuje do medium: powietrze czy woda.
Ucz się w parach: medium (powietrze/woda/gleba) ↔ typowe źródła (transport/ścieki/nawożenie). Rób krótkie fiszki i ćwicz na tabelach, bo na egzaminie często sprawdza się umiejętność klasyfikacji i interpretacji danych, nie tylko definicje.
info

Statystycznie 79% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Z tabeli wynika bezpośrednie przypisanie: "Zanieczyszczenia wodne" → "Ścieki przemysłowe"."

Źródła:

  • European Environment Agency (EEA) – Air pollution sources and emissions (temat: źródła zanieczyszczeń powietrza): https://www.eea.europa.eu/en/topics/in-depth/air-pollution (dostęp: 2026-02-26)
  • European Environment Agency (EEA) – Water pollution (temat: zanieczyszczenia wód i ich źródła, w tym ścieki): https://www.eea.europa.eu/en/topics/in-depth/water (dostęp: 2026-02-26)
  • Encyklopedia PWN – hasło "eutrofizacja" (kontekst wpływu dopływu związków biogennych m.in. z rolnictwa na wody): https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/eutrofizacja;3898090.html (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw ochrony środowiska (źródła zanieczyszczeń powietrza, wód i gleb)
  • Ćwiczenia z interpretacji tabel i zestawień w raportach środowiskowych
  • Strony instytucji środowiskowych opisujące typowe źródła zanieczyszczeń (powietrze/woda/gleba)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego